โพสต์แนะนำ

ประชาไท Prachatai.com

ประชาไท Prachatai.com พท.-ปชป จัดประชุมแก้ไขข้อบังคับพรรคฯ ส่วนรัฐบาลคสช. เตรียมฉีดเงินตำบลละ 5 แสน คพศ. ขอ ตร.เรียกตั...

ซิตี้แบงก์ ให้คุณสมัครบัตรเครดิต citibank ออนไลน์ ด้วยวิธีสมัครบัตรเครดิตง่ายๆ รู้ผลอนุมัตทันใจภายใน 5 วัน อยากทำบัตรเครดิตซิตี้แบงก์ สมัครออนไลน์ได้ทันทีที่นี่.

วันพฤหัสบดีที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2555

ประชาไท | Prachatai3.info

ประชาไท | Prachatai3.info

Link to ประชาไท

ชนเผ่า-คนไร้สัญชาติ ค้างคืนข้างทำเนียบ เดินหน้าดัน "เขตสังคมวัฒนธรรมพิเศษ"

Posted: 29 Mar 2012 02:17 PM PDT

เครือข่ายคนไร้สัญชาติ กลุ่มชาติพันธุ์ และชนเผ่าพื้นเมือง เข้ากรุงฯ หวังดันนโยบายเขตสังคมวัฒนธรรมพิเศษของกลุ่มชาติพันธ์และชนเผ่าพื้นเมือง ผิดหวังยิ่งลักษณ์ไม่มารับเรื่อง เหตุเพิ่งกลับจากต่างประเทศ-กำหนดงานยาว

 
 
ภาพบรรยากาศการชุมนุมโดย: มูลนิธิ ชุมชนไท
 
29 มี.ค.55 ที่บริเวณทำเนียบรัฐบาล เครือข่ายคนไร้สัญชาติ กลุ่มชาติพันธุ์ และชนเผ่าพื้นเมืองกว่า 800 คน รวมตัวผลักดันนโยบายเขตสังคมวัฒนธรรมพิเศษของกลุ่มชาติพันธ์และชนเผ่าพื้นเมือง ก่อนเปิดเสรีอาเซียน เพื่อเสนอปัญหาและแนวทางแก้ไขระดับนโยบายต่อรัฐบาล รวมทั้งเป็นการรณรงค์เพื่อผลักดันข้อเสนอต่อสังคม
 
สืบเนื่องจาก ที่ผ่านมากลุ่มคนไร้สัญชาติ กลุ่มชาติพันธ์และชนเผ่าพื้นเมือง เป็นกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบจากแผนพัฒนาที่ไม่สมดุล ถูกละเลย ถูกแย่งชิงทรัพยากร ถูกละเมิดสิทธิชุมชน เข้าไม่ถึงสิทธิขั้นพื้นฐาน รวมทั้งถูกเอารัดเอาเปรียบเป็นอย่างมาก ประเทศไทยมีกลุ่มชาติพันธ์และชนเผ่าพื้นเมืองถึง 36 เผ่า มีประชากรรวมกันมากกว่า 1,200,000 คน และในจำนวนนี้เป็นผู้ไร้สัญชาติถึง 400,000 คน ทั้งที่ผลการศึกษาระบุว่าส่วนใหญ่คนกลุ่มนี้อาศัยมายาวนาน บางกลุ่มตั้งถิ่นฐานกว่า 300 ปี
 
ในปี 2553 มีมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับ แนวนโยบายในการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวเลและชาวกะเหรี่ยง รวมทั้งให้กระทรวงที่เกี่ยวข้องพิจารณากำหนดพื้นที่เขตวัฒนธรรมพิเศษที่เอื้อต่อกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีลักษณะสังคมวัฒนธรรมจำเพาะเหล่านี้ ให้ครอบคลุมทั้งที่อยู่อาศัย ที่ทำกิน การฟื้นฟูวิถีวัฒนธรรมและการพัฒนาคุณภาพชีวิตทุกด้าน แต่ยังไม่มีความคืบหน้าในการแก้ปัญหาเพราะปัญหาเกี่ยวข้องกับหลายกระทรวง
 
 
ภาพบรรยากาศการชุมนุมโดย: มูลนิธิ ชุมชนไท
 
ทั้งนี้ ข้อเสนอของเครือข่ายคนไร้สัญชาติ กลุ่มชาติพันธ์และชนเผ่าพื้นเมือง เพื่อให้เกิดรูปธรรมในการแก้ปัญหา คือ
1.ให้มีมติคณะรัฐมนตรีแต่งตั้ง “คณะกรรมการนโยบายแก้ปัญหาและฟื้นฟูวิถีชีวิตวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองทั่วประเทศ” โดยมีรองนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน และมีคณะกรรมการจากทุกภาคส่วน คือ ผู้แทนชนเผ่า องค์กรพัฒนาเอกชนที่ร่วมดำเนินงาน นักวิชาการ ผู้ทรงคุณวุฒิ และหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง
 
2.ให้มีมติคณะรัฐมนตรี จัดตั้งกอง “แก้ปัญหาและฟื้นฟูวิถีชีวิตกลุ่มคนไร้สัญชาติ กลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง” โดยสนับสนุนงบประมาณอย่างน้อยปีละ 500 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชน การศึกษาวิจัย การฟื้นฟูวัฒนธรรม การพัฒนาคุณภาพชีวิตและอาชีพ รวมทั้งการแก้ปัญหาอื่นๆ ฯลฯ โดยให้กองทุนอยู่ในความรับผิดชอบของคณะกรรมการนโยบายแก้ปัญหาฯ
 
3.เสนอให้คณะกรรมการนโยบายแก้ปัญหาฯ เร่งดำเนินการตามมติคณะรัฐมนตรี 2553 เรื่องการแก้ปัญหาชาวเลและกะเหรี่ยง โดยเร่งประกาศพื้นที่นำร่อง “เขตสังคมวัฒนธรรมพิเศษ” ชุมชนชาวเล 8 พื้นที่ และกะเหรี่ยง 4 พื้นที่ โดยเฉพาะเรื่องที่ดินอยู่อาศัย และที่ทำกิน เป็นลำดับแรก พร้อมสนับสนุนการศึกษาวิจัย สำรวจรวบรวมข้อมูลของพื้นที่กลุ่มชาติพันธ์และชนเผ่าพื้นเมืองทุกกลุ่มเพื่อเป็นข้อมูลในการแก้ปัญหาระยะยาว
 
อีกทั้ง ให้คณะกรรมการดังกล่าวสนับสนุนการศึกษาพัฒนาให้เกิดการจัดตั้ง “องค์กรหรือสถาบัน” ที่ดูแลคนไร้สัญชาติ กลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง ตามแนวทาง “เขตสังคมวัฒนธรรมพิเศษ” ภายใน 6 เดือน และหาแนวทางแก้ปัญหาเร่งด่วน ในกรณีความขัดแย้งในปัญหาที่ดินอยู่อาศัย พื้นที่ทำกิน เรื่องสัญชาติ และการเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานอื่นๆ อย่างเท่าเทียม
 
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า การชุมนุมมีการตั้งเวทีด้านข้างมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร และได้จัดกิจกรรมการแสดงทางวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองจากทั่วประเทศ สลับกับการปราศรัย โดยมีกำหนดการค้างคืนที่ข้างทำเนียบ และเตรียมขบวนแต่งชุดประจำชนเผ่าเดินทางเข้าร่วมเวทีวิชาการและตลาดนัดในงานสมัชชาชาติที่ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา ในวันที่ 30 มี.ค.นี้
 
ขณะที เว็บไซต์ข่าวคมชัดลึกรายงานว่า การชุมนุมในวันนี้ (29 มี.ค.55) ตัวแทนเครือข่ายฯ 15 คน ได้เข้าหารือภายในทำเนียบรัฐบาล กับ นพ.ประสิทธิ์ ชัยวิรัตนะ รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง ในฐานะตัวแทนรัฐบาล ถึงปัญหาเกี่ยวกับชาติพันธุ์ และชนเผ่าอย่างกว้างขวาง ตัวแทนชนเผ่าพยายามเรียกร้องให้รัฐบาลดูแลที่อยู่ดั้งเดิมของแต่ละชนเผ่าในพื้นที่ ซึ่งพวกตนอยู่มาก่อนนับร้อยปี แต่ถูกกลุ่มนายทุนรุกล้ำ ทำลายทรัพยากร และไม่สามารถต่อกรอะไรได้ อีกทั้งยังถูกภาครัฐใช้กฎหมายบีบคั้นในหลายด้านเนื่องจากเป็นกลุ่มบุคคลที่ขาดสัญชาติ และสิทธิพื้นฐาน และการเดินทางมาทำเนียบรัฐบาลครั้งนี้ เนื่องจากปัญหาที่เรียกร้องเป็นปัญหาเก่าค้างมาหลายรัฐบาล แต่ขาดการเหลียวแล จึงต้องการให้ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เป็นผู้มารับเรื่องด้วยตนเอง เพื่อที่จะสร้างความมั่นใจ
 
ด้าน นพ.ประสิทธิ์ กล่าวว่า ส่วนตัวยอมรับว่าไม่ทราบปัญหาในเชิงลึก ซึ่งต้องขอศึกษาดูก่อน และจากนั้นจะนำเรียนนายกฯให้ แต่หากจะให้นายกฯ ออกมาพบในวันนี้เลยคงเป็นไปไม่ได้เนื่องจากนายกฯ เพิ่งกลับจากต่างประเทศ และมีภารกิจต้องประชุม ครม. อีกทั้งกำหนดงานของนายกฯ ยังแน่นยาวเหยียดตลอดทั้งวัน คงไม่สามารถมารับเรื่องด้วยตัวเองได้จึงมอบหมายให้ตนมาเป็นตัวแทน และยืนยันว่ารัฐบาลจะแก้ปัญหานี้ให้เป็นรูปธรรม เพราะอะไรที่เกี่ยวกับคนจนเราจะต้องดำเนินการให้เต็มที่    
 
 
สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

เรียนรู้ ‘ฮอด’ ชุมชนเก่าแก่ บทเรียนก่อนและหลังกำเนิดเขื่อนภูมิพล (ตอน 4)

Posted: 29 Mar 2012 12:13 PM PDT

“ถ้าเป็นรุ่นเดี๋ยวนี้ ก็อาจจะไม่ได้สร้างเขื่อน อาจจะมีการเดินขบวนประท้วง แต่รุ่นนั้นคนเฒ่าสมัยก่อนนั้นเกิดความกลัว แต่รัฐบาลก็มาพูดว่าเราจะได้มีแสงสว่าง คนเฒ่าเมื่อก่อนก็เลยยอมเซ็น ลงชื่อลงนาม ก็เลยเกิดการสร้างเขื่อนขึ้นมา”

 


ผลกระทบหลังสร้างเขื่อน
เจอปัญหาเรื่องเวนคืน-การล่มสลายของชุมชน

พ่อหนานไล อุ่นใจ ได้บอกเล่าเหตุการณ์ช่วงปี 2506-2507 หลังจากมีการสร้างเขื่อนภูมิพล ว่าได้เห็นความเปลี่ยนแปลงและวุ่นวายตามมาอย่างมากมาย

“แต่ก่อนการสร้างเขื่อน ก็มีคนมาพูดมาบอกกล่าวว่า วันหน้าเราจะมีไฟฟ้าใช้ บ้านเราจะมีความสุขสบาย และมีการจ่ายค่าชดเชยให้ ซึ่งคนเฒ่าเมื่อก่อนเล่าว่า ค่าบ้านเขาก็จะจ่ายให้เป็นเมตร โดยการวัดจากความสูงของบ้าน ส่วนที่ดินก็จะคิดเป็นไร่ ไร่ละ 4-5 ร้อยบาท หลังจากนั้นรัฐบาลก็จะเอาเงินมาจ่าย ก็เลยมีการโยกย้ายขึ้นมาอยู่ที่นี่ ณ ปัจจุบัน” พ่อหนานไล บอกเล่า

เช่นเดียวกับนายพรรณ์ ฮิกิ ชาวบ้านบ้านห้วยทราย หมู่ 4 บอกเล่าให้ฟังว่า“จากคำบอกเล่า เขาบอกว่าจะมีการเวนคืนที่ดิน ในราคาละ 400 บาทต่อหลังคา แล้วมีการจ่ายค่าเสียหายไร่นา ไร่ละ 400 บาท ทุกคนก็พากันหนีขึ้นมาอยู่บนพื้นที่ที่สูงกว่าพื้นที่น้ำท่วม”

“ที่จริงแล้ว เขาจะให้บ้านเราไปอยู่ที่โต้งทรายคราม แต่พวกเราไม่ไป เพราะถ้าไปก็ไม่มีที่ทำกิน ไร่นาก็ไม่มี โดยการโยกย้ายของทางรัฐบาลก็จะให้เฉพาะที่อยู่อาศัย แต่ที่ทำกินไม่ได้ อย่างแพะดินแดง ก็มาอยู่ด้วยกัน หลังคาชนกัน ก็อยู่กันไป วัดวาอารามของเรานั้นอยู่ที่วังลุง โต้งทรายคราม แต่เราไม่ไปกัน ที่บ้านเดิมเราเองมีการเซาะว่าหากินกันง่ายกว่า” พ่อหนานไล อุ่นใจ บอกเล่าให้เห็นภาพเหตุการณ์ในอดีต

โต้งทรายคราม หมายถึง โต้งเหนือ หรือทุ่งเหนือ ที่อยู่ในเขตพื้นที่ของอำเภอจอมทองและดอยหล่อในปัจจุบัน

โดยก่อนหน้านั้น ทางการอยากให้ชาวบ้ายอพยพย้ายไปอยู่ในพื้นที่จัดเตรียมไว้ให้ แต่ชาวบ้านเลือกที่จะย้ายขึ้นไปสู่ที่สูงไม่ใกล้ไม่ไกลจากพื้นที่ชุมชนเดิมของตน ทว่าหลังเกิดน้ำท่วม ก็มีหลายครอบครัว บางคนก็หนีน้ำไม่ทัน น้ำท่วม ขนของไม่ทันก็ขึ้นอยู่บนหลังคาก็มี

ชาวบ้านจากตำบลฮอด บอกเล่าให้ฟังอีกว่า หลังจากที่ต้องหนีน้ำท่วม อพยพไปอยู่ที่แห่งใหม่นั้น ได้มีการจัดการเรื่องค่าชดเชย ค่าเวนคืนด้วยวิธีการแปลกๆ แต่ก็เต็มไปด้วยปัญหานานาประการ

“เรื่องของค่าชดเชยของต้นไม้ มีการจ่ายค่าชดเชย เฉพาะต้นไม้ฉำฉาโดยการถากเอากาบไม้ไปแลกเอาเงิน โดยได้ต้นละ 2 บาท (1 กาบต่อ 1 ต้น) และจะดูว่าไม้แก่หรือว่าไม้หนุ่ม ถ้าเป็นไม้แก่ก็จะมีการชดเชยให้มากหน่อย แต่ถ้าเป็นไม่หนุ่มก็ไม่ชดเชยให้เลย”

“คนเฒ่าสมัยก่อนนั้นกลัว ใครมาบอกก็เชื่อ ก็ไปกัน คนที่มีเงินก็มาซื้อเอาไร่เอานาเราไปเสีย แต่เราได้มาก็กินก็จ่ายกันไปอย่างนั้น”

“ถ้าเป็นรุ่นเดี๋ยวนี้ ก็อาจจะไม่ได้สร้างเขื่อน จะมีการเดินขบวนประท้วง แต่รุ่นนั้นคนเฒ่าสมัยก่อนนั้นเกิดความกลัว แต่รัฐบาลก็มาพูดว่าเราจะได้มีแสงสว่าง คนเฒ่าเมื่อก่อนก็เลยยอมเซ็น ลงชื่อลงนาม ก็เลยเกิด การสร้างเขื่อนภูมิพลขึ้นมา”

“สมัยก่อนมีการต่อต้านเขื่อนภูมิพลเหมือนกัน แต่ก็ไม่มีการให้อะไรกับฮอดเลย โดยการขอไปสองอย่าง คือท่าน้ำ แต่ก็ไม่มีการตั้งให้”

ประเด็นปัญหาที่ตามมาหลังจากนั้น ก็คือว่า น้ำท่วมทั่วทุกพื้นที่ แต่มีการเวนคืนเฉพาะในบางพื้นที่

“พื้นที่ที่น้ำท่วมขังมีทั้งพื้นที่ที่เวนคืนและพื้นที่ที่ไม่ถูกเวนคืน ในส่วนพื้นที่ของบ้านดงดำ จะมี 30 กว่าแปลง ที่ได้มีการเรียกร้องกับทางคณะรัฐมนตรี ส่วนที่ท่วมก็จะเกิดพิกัด 260 ที่หลวงฮอด 49 แปลง อีกพื้นที่ 19 แปลง รวมทั้งหมดก็ 98 แปลง แต่ถ้ารวมกับบ้านห้วยทราย บ้านวังลุง ก็มีทั้งหมด 100กว่าแปลง”

นั่นคือคำบอกเล่าของชาวบ้านในพื้นที่ตำบลฮอด


ปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากต่อเนื่อง ส่งผลต่อวิถีชีวิตคนฮอดมายาวนาน
นอกจากประเด็นเรื่องปัญหาการเวนคืน ค่าชดเชยแล้ว ปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากในพื้นที่ของฮอดก็เป็นปัญหาใหญ่ ที่กระทบต่อวิถีการดำรงชีวิตของคนตำบลฮอดเป็นอย่างมาก

มีการสำรวจของชุมชนในตำบลฮอด พบว่า หลังมีการสร้างเขื่อนภูมิพลได้เกิดน้ำท่วมมาอย่างต่อเนื่อง

ปีพ.ศ.2507 เกิดภาวะน้ำท่วม
ปีพ.ศ.2517-2518 เกิดภาวะน้ำท่วม
ปีพ.ศ.2538 เกิดภาวะน้ำท่วม
ปีพ.ศ.2545 เกิดภาวะน้ำท่วม
ปีพ.ศ.2549 เกิดภาวะน้ำท่วม
และปีพ.ศ.2554-2555 เกิดภาวะน้ำท่วม


นายจงกล โนจา
รองนายก อบต.ฮอด

นายจงกล โนจา รองนายก อบต.ฮอด บอกเล่าให้ฟังว่า ภาวะน้ำท่วม หรือการท่วมขังในพื้นที่ของฮอดนั้น จะเริ่มตั้งแต่เดือนกันยายน ถึง เดือนมกราคม ก็ยังมีน้ำท่วมอยู่ แต่จะลดลงก็ประมาณ 6 เดือน และเป็นช่วงของเดือนกุมภาพันธ์ แต่ก็จะมีระยะห่างของการถูกน้ำท่วมประมาณ 4-5 ปี น้ำจะท่วมครั้งหนึ่ง ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่ที่สภาพอากาศและการกักเก็บน้ำในเขื่อนภูมิพลอีกส่วนหนึ่ง

“ซึ่งปีที่พูดมาข้างต้นนี้เป็นปีที่คนฮอดได้รับอุทกภัยจากน้ำเขื่อนภูมิพลที่ร้ายแรงที่สุด ช่วงระยะเวลาของน้ำท่วมก็จะอยู่ในช่วงระยะเวลา 3-6 เดือน แต่หนักสุดก็จะเป็น 6 เดือนของการท่วมขังของน้ำเขื่อน ก็ไม่สามารถทำนาได้”

ส่วนในช่วงที่น้ำลดน้ำแห้งนั้น ปกติน้ำจะลดลงในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนมีนาคม ของแต่ละปี
“แต่ถ้าไม่มีน้ำเขื่อน พื้นที่เกษตรของเราก็สามารถทำได้ตลอดทั้งปี”

“ในช่วงที่ยังไม่มีเขื่อนภูมิพล ไม่มีสิ่งที่กีดขวางทางน้ำ น้ำท่วมในช่วงสมัยก่อน แต่ไม่เกิดความเสียหาย คือท่วมเสร็จแล้วก็ไหลลงไปและน้ำเองก็แห้งเป็นปกติ และสมัยก่อนนั้นผู้เฒ่าผู้แก่ ก็เล่าเรื่องของลำน้ำปิงว่ามีความลึกมาก อีกทั้งยังเป็นวัง และช่วงเวลาน้ำไหลหลาก น้ำก็จะไหลไม่ท่วมมากสักเท่าไหร่และมีการแห้งของน้ำอย่างรวดเร็ว แต่พอหลังจากมีการสร้างเขื่อนก็จะมีน้ำหนุนขึ้นมา เกิดการเอ่อของน้ำ ทำให้ดินทรายที่เป็นตะกอนนั้นไม่ได้ไหล ก็เกิดการมูนของหน้าดินในลำน้ำปิง จนทำให้เกิดการตื้นเขิน” ชาวบ้านจากชุมชนฮอด บอกเล่าให้ฟัง


เผยชาวบ้านประสบปัญหาขาดพื้นที่ทำกิน หลังเกิดเขื่อนภูมิพล
ส่งผลกระทบต่อการดำรงอยู่ของชาวบ้านหลังน้ำท่วม

นายจงกล โนจา รองนายก อบต.ฮอด ซึ่งเป็นตัวแทนชาวบ้านในเขตพื้นที่ตำบลฮอด ยังบอกอีกว่า ปัญหาขาดพื้นที่ทำกิน ก็เป็นปัญหาหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อการดำรงอยู่ของชาวบ้านหลังน้ำท่วม

“ในขณะพื้นที่ราบก็กลายเป็นเขตน้ำท่วม แต่ถ้าขึ้นเหนือจากเขตน้ำท่วมขึ้นมาก็จะเป็นเขตของป่าสงวนแห่งชาติ เลยจากป่าสงวนก็เป็นเขตอุทยานแห่งชาติ ซึ่งมีการกันเขตเหล่านี้ไว้หมดแล้ว ดังนั้น พื้นที่ที่เป็นของชาวบ้านเองนั้นไม่มีเหลือแล้ว แต่ก็ต้องมีการอาศัยพื้นที่ที่เป็นของป่าไม้ ส่วนพื้นที่ทำกินของชาวบ้านเองก็จะอยู่ในพื้นที่ของเขตป่าสงวนทั้งหมด แต่ไม่มีเอกสารสิทธิ ส่วนพื้นที่ที่มีเอกสารสิทธินั้นถูกเวนคืนไปก็เป็นพื้นที่ที่อยู่ในเขตป่า และชาวบ้านมีการทำมาหากินอยู่มาก่อนแล้ว”

นั่นทำให้กลายเป็นปัญหาหนึ่งที่ทับซ้อนมาจนถึงทุกวันนี้

นายจงกล โนจา บอกอีกว่า “ตั้งแต่การประกาศเขต ไม่ว่าจะเป็นการประกาศเป็นเขตอุทยาน เขตป่าสงวน ซึ่งเพิ่งมีการประกาศ ในส่วนของอุทยานแห่งชาติออบหลวง ก็มีการประกาศเมื่อปีพ.ศ. 2536 แต่ประเด็นก็คือ อุทยานแห่งชาติออบหลวงประกาศเป็นเขตของเขา ในขณะที่ชาวบ้านได้มีการทำมาหากินในพื้นที่นั้นมาก่อนแล้ว ก็ต้องถูกขับไล่ ซึ่งเรื่องนี้ ยังเป็นโจทย์ในพื้นที่ที่กำลังประสบปัญหาอยู่มาทุกวันนี้”

นอกจากนั้น ยังอีกพื้นที่หนึ่ง คือพื้นที่ที่เกินระดับ 260 ของระดับน้ำทะเลที่เขื่อนกักเก็บ ซึ่งชาวบ้านนั้นก็ยังไม่ได้สิทธิในเรื่องของการครอบครอง การถือครองนั้นยังไม่มี ก็ยังอยู่ในเขตป่าสงวน ซึ่งไม่ได้อยู่พื้นที่ที่ชาวบ้านต้องใช้ประโยชน์เลยแม้แต่น้อย

“ทุกวันนี้ ถ้าเรามีการสู้ในแง่ของกฎหมาย เขาก็อ้างว่าเรานั้นเป็นผู้บุกรุก” นายจงกล โนจา ตัวแทนชาวบ้านในชุมชนตำบลฮอด บอกเล่าให้ฟังถึงปัญหาที่ชุมชนกำลังได้รับผลกระทบมาอย่างต่อเนื่องและยาวนาน

 

 

 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

นักข่าวพลเมือง: กก.สิทธิเรียกผู้เกี่ยวข้องชี้แจง กรณีมีข้อร้องเรียน "แผนพีดีพี" ไม่โปร่งใส

Posted: 29 Mar 2012 11:34 AM PDT

การประชุมชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีปัญหาในการจัดทำแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้า (PDP) แนะทำแผนพลังงานไทยให้มีประสิทธิภาพและโปร่งใส กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดนโยบายต้องชัดเจนและเป็นจริง

 

วันที่ 29 มีนาคม 2555 เวลา 9.00 - 12.30 น. คณะอนุกรรมการด้านสิทธิชุมชนและฐานทรัพยากร ภายใต้้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้จัด “ประชุมชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีปัญหาในการจัดทำแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้า (PDP)” สืบเนื่องจากกรณีร้องเรียนจากราษฎร (ตามคำร้องที่ 91/2555) ว่าการจัดทำแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้า (แผน PDP) ของรัฐมีความไร้ประสิทธิภาพขาดธรรมาภิบาลและความโปร่งใส โดยมีนายแพทย์นิรันดร์ พิทักษ์วัชระ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นประธานในการประชุม

หน่วยงานที่เข้าร่วมชี้แจงได้แก่ กระทรวงพลังงาน โดยนายเสมอใจ ศุขสุเมฆ ผู้อำนวยสำนักนโยบายไฟฟ้า สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) แทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน และเลขาธิการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย โดยนายสุเทพ ฉิมคล้าย ผู้ช่วยผู้ว่าการฝ่ายแผนงาน แทนผู้ว่าการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ส่วนประธานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน ไม่ได้ส่งตัวแทนเข้าร่วมประชุม ทางด้านพยานผู้เชี่ยวชาญได้แก่ นายวิฑูรย์ เพิ่มพงศาเจริญ, ดร.เดชรัต สุขกำเนิด, นายสันติ โชคชัยชำนาญกิจ โดยมีชาวบ้านกรณีปัญหาโรงไฟฟ้าถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ ชีวมวล และนิวเคลียร์ ที่มีเรื่องร้องเรียนต่อ กสม. เข้าร่วมชี้แจงด้วยประมาณ 30 คนจากพื้นที่ต่างๆ เช่น ทับสะแก, บางสะพาน, บ่อนอก, บ้านกรูด จ.ประจวบคีรีขันธ์, หนองแซง จ.สระบุรี, เขาหินซ้อน จ.ฉะเชิงเทรา, แม่เมาะ จ.ลำปาง, โพธาราม จ.ราชบุรี, จ.ตรัง, จ.ตราด, จ.อุบลราชธานี เป็นต้น

เรียกร้องสังคมร่วมวางแผนพลังงานของประเทศให้มีประสิทธิภาพและโปร่งใสยิ่งขึ้น
นางสาวสุรีรัตน์ แต้ชูตระกูล จากกลุ่มอนุรักษ์ทับสะแก จ.ประจวบคีรีขันธ์ ชี้แจงต่อที่ประชุมว่าเหตุที่ทำให้เชื่อว่าการวางแผน PDP ไม่เป็นธรรมและไม่โปร่งใสดังที่ได้ยื่นเรื่องร้องเรียนไป ได้แก่ (1) การวางแผนพยากรณ์ความต้องการไฟฟ้าผิดพลาดซ้ำซากและการกำหนดกำลังไฟฟ้าสำรองเกินจำเป็น (2) การวางแผนซ่อมโรงไฟฟ้าช่วงฤดูร้อนของ กฟผ. ทำให้ดูเหมือนกำลังผลิตไฟฟ้าที่มีอยู่ในระบบไม่พอสำหรับช่วงที่มีความต้องการสูงสุด จึงต้องสร้างโรงไฟฟ้าเพิ่ม ทั้งที่ทราบอยู่แล้วว่าช่วงความต้องการสูงสุดประจำปีจะเกิดขึ้นในฤดูร้อน และ (3) แผนอนุรักษ์พลังงาน 20 ปี (2553-2573) ของกระทรวงพลังงาน ซึ่งจะลดความต้องการใช้ไฟฟ้าได้ถึง 12,000 เมกะวัตต์ เทียบเท่าโรงไฟ้า ถ่านหิน 9 โรง นิวเคลียร์ 5 โรง ที่ผ่านการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีเมื่อเดือนเมษายน 2553 แล้วแต่กลับไม่ถูกนำมาใช้ในการวางแผนฯ

“ทั้งหมดนี้นำไปสู่การวางแผน PDP เพื่อสร้างโรงไฟฟ้าเกินจำเป็น ซึ่งหมายถึงความขัดแย้งภายในและนอกชุมชนและการละเมิดสิทธิชุมชนในทุกพื้นที่ซึ่งเป็นเป้าหมายการสร้างโรงไฟฟ้า นอกจากนี้ การใช้พลังงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพยังหมายถึงความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจของประเทศลดลง” นางสาวสุรีรัตน์ กล่าว

ต่อเรื่องการจัดทำแผน PDP ใหม่ นายเสมอใจ ศุขสุเมฆ ผู้แทนกระทรวงพลังงาน ยืนยันว่ายังไม่มีการดำเนินการ เนื่องจากยังไม่ได้รับนโยบายจากรัฐบาล และว่า หากจะมีการจัดทำแผน PDP ใหม่ (2012) ก็น่าจะมีการพิจารณาปรับพยากรณ์ความต้องการไฟฟ้าให้เป็นจริงขึ้น และรวมแผนพลังงานทดแทน และแผนอนุรักษ์พลังงานของกระทรวงฯเข้าไปด้วย

ด้านนางสาวสุรีรัตน์ กล่าวยินดีที่มีแนวทางจะปรับปรุงนโยบายให้ดีขึ้น แต่ในทางปฏิบัติชาวบ้านก็ยังคงจะติดตามตรวจสอบต่อไป ทั้งนี้ เรียกร้องให้ทุกฝ่ายในสังคมไทยร่วมกันตรวจสอบและหาทางออกให้การวางแผนพลังงานของประเทศ มีประสิทธิภาพและโปร่งใสยิ่งขึ้น โดยอยากเห็นการนำแผนมาถกเถียงกันในเวทีสาธารณะ ไม่ให้การวางแผนเป็นเรื่องของหน่วยงานเช่นกระทรวงพลังงานและ กฟผ. เท่านั้น

เรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน และความรับผิดชอบต่อการวางแผนผิด
นางบุญยืน ศิริธรรม จากเครือข่ายผู้บริโภคภาคตะวันตก กล่าวถึงปัญหาความไม่โปร่งใสและขาดความรับผิดชอบของผู้กำหนดนโยบายพลังงาน ซึ่งมีชาวบ้านหลายกลุ่มในที่ประชุมสนับสนุนดังนี้

ผลประโยชน์ทับซ้อนของ กฟผ. ในฐานะผู้ผลิตและจัดหาไฟฟ้ามาเป็นผู้เขียนแผนกำหนดการสร้างโรงไฟฟ้าเอง และในเมื่อการสร้างโรงไฟฟ้าและลงทุนเพิ่มของ กฟผ.ถือเป็นการทำกำไรให้องค์กร จึงมีแรงจูงใจให้เขียนแผนที่มุ่งเน้นการสร้างโรงไฟฟ้าเพิ่ม

ผลประโยชน์ทับซ้อนของผู้วางนโยบาย เมื่อข้าราชการและผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงพลังงาน และ กฟผ. เข้าไปนั่งเป็นบอร์ดผู้บริหารของบริษัทเอกชนด้านพลังงานต่างๆ ทำให้ต้องตั้งคำถามกับความโปร่งใสในการเขียนนโยบายที่เอื้อประโยชน์ให้บริษัทเอกชนแทนผลประโยชน์ประชาชน

เมื่อมีการเขียนแผน/นโยบายที่ส่งผลให้เกิดการลงทุนสร้างโรงไฟฟ้าล้นเกิน กลับไม่ชัดเจนว่าใครจะเป็นผู้รับผิดชอบต่อความผิดพลาดที่เกิดขึ้น ทั้งในส่วนเงินลงทุนที่เสียไปซึ่งต้องเอามาจากภาษีประชาชนและคนจ่ายค่าไฟ และในแง่ความขัดแย้งในชุมชนที่เกิดขึ้นแล้วตั้งแต่โรงไฟฟ้ายังไม่เริ่มสร้าง

ต้องกำหนดกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนให้ชัดเจนในการทำแผน PDP
นายชาญวิทย์ อร่ามฤทธิ์ อนุกรรมการด้านสิทธิชุมชนและฐานทรัพยากร กสม. ตั้งคำถามต่อผู้แทนกระทรวงพลังงานและ กฟผ. ว่าการจัดทำแผน PDP มีกระบวนการและระเบียบในการรับฟังความคิดเห็นประชาชนอย่างไร และหากเกิดการวางแผนผิดพลาด หรือมีความเห็นแย้งจากประชาชนแล้ว จะมีแนวทางในการปรับปรุงแผนฯ เพื่อตอบสนองต่อความคิดเห็นของประชาชนหรือไม่

นายเสมอใจ ศุขสุเมฆ ผู้แทนกระทรวงพลังงานตอบว่า ที่ผ่านมา การทำแผน PDP 2010 เคยมีการทำกระบวนการรับฟังความคิดเห็น แม้จะเป็นการเร่งรัดแต่ก็มีการสรุปบทเรียน ทั้งนี้ นายชาญวิทย์ ให้ความเห็นต่อจากการชี้แจงว่า ที่ผ่านมาไม่เคยมีการทำกระบวนการรับฟังฯ “ก่อน” การทำแผนฯ ทั้งนี้ มองว่าหากมีการทำแผน PDP ครั้งใหม่ แล้วไม่มีกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนตั้งแต่เริ่มต้น จะเป็นการขัดต่อรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 เรื่องการมีส่วนร่วมของประชาชน

ประเด็นดังกล่าว ดร. เดชรัตน์ สุขกำเนิด จากมูลนิธินโยบายสุขภาวะให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ในฐานะที่เป็นหนึ่งในคณะอนุกรรมการจัดทำแผน PDP 2010 ในครั้งนั้นมีการสรุปบทเรียนจากแผนก่อนหน้า (PDP 2007) ว่ากระบวนการรับฟังความเห็นประชาชนในการจัดทำแผน PDP ควรดำเนินการด้วยกันทั้งสิ้น 3 ขั้นตอน คือ (1) ขั้นพยากรณ์ความต้องการ (2) ตั้งสมมติฐานต่างๆ (3) จัดทำทางเลือกแผน PDP ต่างๆ กัน (scenarios) เพื่อนำมาให้สังคมร่วมกันเปรียบเทียบในแง่ต้นทุนและผลกระทบ อย่างไรก็ตาม ท้ายที่สุดแล้วกระบวนการเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นในการจัดทำแผน PDP 2010 เมื่อมีการเมืองเข้าแทรก กระบวนการถูกเร่งรัด และเมื่อแผนที่ออกมาถูกคัดค้านนำไปปฏิบัติจริงไม่ได้ นักการเมืองก็ไม่ได้อยู่ในตำแหน่งที่จะรับผิดชอบต่อความผิดพลาดที่เกิดขึ้นแล้ว ดังนั้น จะทำอย่างไรให้กระบวนการมีส่วนร่วมเกิดอย่างแท้จริงโดยไม่มีมือที่มองไม่เห็นเข้ามาแทรก สุดท้ายแล้วอาจต้องมีการตั้งเกณฑ์หรือกำหนดระเบียบกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการทำแผน PDP ให้ชัดเจนเลย ว่าอย่างไรจะผิดหรือไม่ผิดกฎหมายรัฐธรรมนูญ

ความขัดแย้งเกิดจากขาดความเข้าใจและความจริงใจของ กฟผ.
ต่อเรื่องการมีส่วนร่วมของประชาชน นายสุเทพ ฉิมคล้าย ผู้แทนจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย กล่าวว่า กฟผ. มีหน่วยงานซึ่งทำเรื่องมวลชนสัมพันธ์ที่มีความพร้อม ถ้าชุมชนไม่เอาโรงไฟฟ้า เราก็ไม่ได้ไปดื้อดึงอะไร ทั้งนี้ กฟผ. ก็ให้ความสำคัญกับชุมชน และการทำ CSR หรือความรับผิดชอบต่อสังคม เช่น เข้าไปช่วยช่วงน้ำท่วม

อย่างไรก็ดี ชาวบ้านจากหลายพื้นที่สะท้อนว่า การกำหนดพื้นที่เป้าหมายสร้างโรงไฟฟ้าของ กฟผ. ทั้งกระบวนการและวิธีการทำงาน กลับก่อให้เกิดความขัดแย้งในชุมชน และการออกมาคัดค้านโครงการของชาวบ้าน ทำให้โครงการต่างๆ ในแผน PDP เกิดไม่ได้จริง เช่น การลงพื้นที่แจกของ พาไปดูงานต่างประเทศ แต่ไม่บอกกับชาวบ้านว่าวางแผนสร้างโรงไฟฟ้าอะไร และพูดถึงแต่ข้อดีของโรงไฟฟ้าเพียงด้านเดียว ซึ่งสะท้อนโดยผู้ร่วมประชุมจากหลายพื้นที่ เช่น จังหวัดตราด (เป้าหมายโรงไฟฟ้านิวเคลียร์และถ่านหิน) และจังหวัดตรัง (เป้าหมายโรงไฟฟ้าถ่านหิน)

ทางด้านนางสาวสดใส สร่างโศก ผู้ประสานงานเครือข่ายคนไทยไม่เอาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ จ.อุบลราชธานี ย้ำว่า การพิจารณาสร้างโรงไฟฟ้าใดๆ นอกจากความเหมาะสมทางเทคนิคและเศรษศาสตร์แล้ว ต้องคำนึงถึงความเห็นของประชาชนด้วย การที่ กฟผ. อ้างว่าคนอุบลไม่ค้านโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ก็เพราะ กฟผ. เข้าไปแจกแว่นตาชาวบ้านที่อุบลฯ เหมือนที่ได้ไปแจกทุกพื้นที่ทั่วประเทศไทย แต่ไม่บอกว่าจะมาสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ เชื่อว่าหากคุณเข้าไปให้ความเข้าใจให้ข้อมูลที่แท้จริงทั้งสองด้าน ชาวบ้านต้องไม่เอาแน่ เพราะอุบลราชธานีเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากเขื่อนสิรินธรมาเป็นเวลา 44 ปีแล้วแต่ชาวบ้านยังไม่เคยได้รับการเยียวยาหรือชดเชย ชาวอุบลฯ มีบทเรียนมากพอ

นายหาญณรงค์ เยาวเลิศ อนุกรรมการด้านสิทธิชุมชนและฐานทรัพยากร กสม. ให้ความเห็นว่า คำตอบจากผู้แทน กฟผ. สะท้อนว่าภายในหน่วยงานเดียวกันเอง (กฟผ.) ยังมีปัญหาในเรื่องการสื่อสาร คือ คุณสุเทพซึ่งทำในส่วนการวางแผน/นโยบายในภาพรวม ก็ยังไม่รู้ไม่เข้าใจว่าในพื้นที่ต่างๆ มีสถานการณ์ความขัดแย้งอย่างไร และชาวบ้านมีข้อกังวลอะไรบ้าง ดังนั้นหน่วยงานจะรับประกันว่าข้อมูลในพื้นที่จะไปถึงผู้กำหนดนโยบายได้อย่างไร”

กรรมการสิทธิสรุป รธน. ให้อำนาจประชาชนมีส่วนร่วมตั้งแต่กำหนดนโยบาย
นายแพทย์นิรันดร์ พิทักษ์วัชระ ประธานกล่าวสรุปการประชุมว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นกับชุมชนในพื้นที่เป้าหมายการสร้างโรงไฟฟ้ามาจากกระบวนการในการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ กฟผ. จะต้องไปทบทวนว่าทำอย่าไรสื่อสารอย่างไรให้เปิดเผยและโปร่งใส จึงจะไม่เกิดความขัดแย้ง ต้องลงไปฟังคนในพื้นที่อย่างแท้จริง และต้องให้ข้อมูลรอบด้าน สุดท้าย การมีส่วนร่วมของประชาชน คือการมีส่วนร่วมต่อกระบวนการตัดสินใจ ทั้งในระดับการกำหนดนโยบาย และระดับโครงการ ซึ่งรัฐธรรมนูญให้อำนาจเหล่านี้แก่ประชาชน ส่วนในเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนจากการสวมหมวกหลายใบของข้าราชการระดับสูงและผู้บริหารรัฐวิสาหกิจ เป็นเรื่องที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ต้องร่วมกับคณะกรรมาธิการศึกษาตรวจสอบเรื่องการทุจริตและเสริมสร้างธรรมาภิบาลของวุฒิสภา ตรวจสอบต่อไป

 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

เปิดข้อสอบวิชารธน. คณะนิติศาสตร์ มธ. ลำปาง ถาม ‘สุรเจต – นิติโรส’ ตั้งกลุ่มได้โดยสอดคล้อง รธน. หรือไม่!

Posted: 29 Mar 2012 10:40 AM PDT

ผู้สื่อข่าวประชาไทได้รับข้อมูลจากนักศึกษา คณะนิติศาสตร์ มธ. ศูนย์ลำปาง เผยมีการนำกรณีเปรียบเทียบคล้ายกรณีวรเจตน์-นิติราษฎร์ไปออกข้อสอบ โดยข้อสอบดังกล่าวเป็นข้อสอบวิชากฎหมายรัฐธรรมนูญ( น.251 ) ของ ‘รศ.ดร.วิจิตรา (ฟุ้งลัดดา) วิเชียรชม’ อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และเพิ่งสอบไปเมื่อวันพุธที่ 21 มีนาคม 2555 เวลา 13.00 - 16.00 น. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปาง

โดยเนื้อหาข้อสอบมีดังนี้

[สำเนาเนื้อหาของข้อสอบ]

“นายสุรเจตเป็นนักวิชาการที่สนใจการเมืองและมีบทบาทเรียกร้องให้ประชาชนได้รับความเสมอภาคโดยต้องการให้องค์กรศาลได้รับการตรวจสอบจากผู้แทนของประชาชน จึงได้รวมกลุ่มนักวิชาการจำนวนหนึ่งตั้งเป็นกลุ่มนิติโรสและทำกิจกรรมเคลื่อนไหวเพื่อผลักดันให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้เป็นไปตามความต้องการของตน อันทำให้กลุ่มคนอีกพวกหนึ่งซึ่งไม่เห็นด้วยกับกลุ่มนิติโรสเพราะเห็นว่า จะทำให้มีการแทรกแซงการใช้อำนาจฝ่ายตุลาการของศาลซึ่งย่อมทำให้คู่ความในคดีที่มีความขัดแย้งกันไม่ได้รับความเป็นธรรม อันจะนำไปสู่ความไม่สงบสุขในสังคม กลุ่มคนดังกล่าวนี้จึงรวมตัวกันเผาหุ่นประท้วงนายสุรเจต และหลังจากเหตุการณ์เผาหุ่นนายสุรเจตไม่นาน นายสุรเจตก็ถูกรุมทำร้าย ขอให้ท่านตอบคำถามดังต่อไปนี้พร้อมให้เหตุผลประกอบด้วย


1) นายสุรเจตมีสิทธิจัดตั้งกลุ่มนิติโรสได้โดยสอดคล้องตามรัฐธรรมนูญหรือไม่
2) การที่นายสุรเจตถูกรุมทำร้ายเป็นการถูกละเมิดสิทธิประเภทใดตามรัฐธรรมนูญ
3) เมื่อพิจารณาประเภทของสิทธิโดยพิจารณาตามผู้ทรงสิทธิถือว่าสิทธิของนายสุรเจตตาม 2) เป็นสิทธิประเภทใด
4) ความต้องการของนายสุรเจตในการตรวจสอบองค์กรศาลดังกล่าวสอดคล้องกับหลักอิสระของผู้พิพากษาอันเป็นหลักย่อยหลักหนึ่งของหลักนิติรัฐหรือไม่”

ภาพถ่ายธงคำตอบวิชา กฎหมายรัฐธรรมนูญ( น.251 ) ของ ‘รศ.ดร.วิจิตรา (ฟุ้งลัดดา) วิเชียรชม’ 

นักศึกษาศูนย์ลำปาง ให้ข้อมูลเพิ่มเติมแก่ผู้สื่อข่าวว่า ธงคำตอบของ รศ.ดร.วิจิตราฯ มีสาระสำคัญ ดังนี้

1) สอดคล้องรัฐธรรมนูญเพราะเป็นเสรีภาพในการรวมกลุ่ม ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๖๔ วรรคหนึ่ง
2) เป็นสิทธิในร่างกาย เพราะมนุษย์ทุกคนล้วนมีศักดิ์ศรี จึงมีสิทธิในร่างกาย ผู้ใดจะละเมิดมิได้
3) เป็น สิทธิมนุษยชน เพราะเป็นสิทธิที่ผูกติดมากับความเป็นมนุษย์
4) ขัดหลักนิติรัฐเพราะแทรกแซงอำนาจตุลาการ ส่งผลให้เกิดความไม่เป็นธรรมและก่อความไม่สงบสุขในบ้านเมือง
 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

สำนวนไต่สวนการตายถึงมืออัยการแล้ว ตร.ตั้งข้อหาพยายามฆ่าชาวบ้าน-ทหารพราน

Posted: 29 Mar 2012 10:19 AM PDT

ตำรวจส่งสำนวนกรณีชาวบ้านถูกทหารพรานยิงเสียชีวิต 4 ศพให้กับอัยการปัตตานีเพื่อส่งให้ศาลไต่สวนการตายต่อไป พร้อมตั้งคดีอาญากับทั้งฝ่ายทหารพรานและชาวบ้าน คาดญาติผู้ตายได้เงินเยียวยา 7 ล้านบาท

วันนี้ (29 มี.ค.55) ในการประชุมคณะกรรมาธิการการทหาร สภาผู้แทนราษฎร ที่รัฐสภา ทางคณะกรรมาธิการฯ ได้เชิญตัวแทนฝ่ายรัฐและประชาชนมาให้ข้อมูลเกี่ยวกับผลการตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีที่ทหารพรานยิงชาวบ้านเสียชีวิตสี่ศพ และบาดเจ็บอีกสี่คนที่บ้านกาหยี อ.หนองจิก จ.ปัตตานี ในวันที่ 29 มกราคม 2555 โดยมีผู้ที่มาให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ พล.ท. อุดมชัย ธรรมสาโรรัชต์ แม่ทัพภาคที่สี่ พล.ท. มนตรี อุมารี หัวหน้าคณะทำงานเยียวยาและศาสนา กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า นายลือชัย เจริญทรัพย์ นายอำเภอหนองจิก นายปิยะ กิจถาวร รองเลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ต.อ. โพธ สวยสุวรรณ รองผู้บังคับการจังหวัดปัตตานี และ นายอนุกูล อาแวปูเตะ ทนายความจากมูลนิธิศูนย์ทนายมุสลิม

พ.ต.อ. โพธ เปิดเผยว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจได้ทำสำนวนการชันสูตรพลิกศพผู้ตายเสร็จสิ้นแล้วและได้ส่งให้พนักงานอัยการปัตตานีไปเมื่อวันพุธที่ผ่านมา เพื่อทำคำร้องต่อศาลเพื่อให้ไต่สวนการตาย และได้มีคำสั่งว่าผู้ตายเป็นใคร ตายที่ไหน ตายอย่างไร

ทั้งนี้ ประมวลกฎหมายอาญาได้กำหนดให้ศาลต้องทำการไต่สวนการตายในกรณีการวิสามัญฆาตกรรมและการเสียชีวิตในระหว่างการควบคุมตัวของเจ้าพนักงานของรัฐในระหว่างการปฏิบัติหน้าที่

นอกจากนี้ พ.ต.อ.โพธกล่าวว่าตำรวจยังได้ตั้งคดีอีกสองสำนวน ในสำนวนแรก เจ้าพนักงานถูกกล่าวหาว่ากระทำอันเป็นเหตุให้มีผู้ถึงแก่ความตาย โดยในคดีนี้มีผู้ต้องหาสี่คนซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ทหารพรานที่อยู่ในเหตุการณ์ ซึ่งมีการตั้งข้อหาในประเด็นร่วมกันฆ่าและพยายามฆ่าตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 80, 83 และ 288 สำนวนที่สอง คือ เจ้าพนักงานกล่าวหาว่ามีคนร้ายพยายามฆ่าเจ้าพนักงาน ในสำนวนนี้ยังไม่ได้มีการระบุตัวผู้ต้องหาและข้อหาแต่อย่างใด

พ.ต.อ.โพธกล่าวว่าในการสอบปากคำ เจ้าหน้าที่ตำรวจจะทำตามระเบียบทุกประการ เช่น มีล่ามให้ในกรณีที่ผู้ถูกสอบปากคำใช้ภาษามลายูถิ่นและมีผู้ที่ผู้ถูกสอบปากคำให้การไว้วางใจเข้าร่วมรับฟังทุกครั้ง ในกรณีการสอบปากคำเยาวชน จะมีบิดามารดาและนักสังคมสงเคราะห์เข้าร่วมฟังการสอบสวนทุกครั้ง

นายกมลศักดิ์ แวลีเมาะ ทนายความจากมูลนิธิศูนย์ทนายมุสลิมตั้งข้อสังเกตว่า หากมีการดำเนินคดีกับชาวบ้านที่รอดชีวิต การเยียวยาที่ฝ่ายรัฐพยายามทำอยู่นี้จะไม่มีความหมาย

ทางด้านนายโกวิทย์ ธารณา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะรองประธานคณะกรรมาธิการการทหาร กล่าวว่า เขาเกรงว่าผู้ไม่หวังดีจะเอาเรื่องนี้ไปเป็นประเด็น ถ้าหากว่าชาวบ้านถูกตัดสินว่ามีความผิด เรื่องนี้จะไม่จบ

ขณะที่ พล.ท.อุดมชัย กล่าวว่าโดยส่วนตัวแล้ว ไม่คิดว่าเรื่องนี้จะเดินไปถึงขนาดที่นายกมลศักดิ์กล่าว แต่จำเป็นที่จะต้องให้กระบวนการยุติธรรมเดินไป

ในการประชุม พล.ท.อุดมชัยได้สรุปถึงผลการดำเนินงานของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงที่ท่านได้แต่งตั้งขึ้นให้กับคณะกรรมาธิการการทหารทราบ โดยคณะกรรมการได้สรุปว่าเหตุการณ์นี้เกิดจากการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐซึ่งอยู่ระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ โดยฝ่ายประชาชนนั้นเป็นผู้บริสุทธิ์  สาเหตุที่เกิดขึ้นก็เนื่องจากสำคัญผิดเพราะว่าสภาพแวดล้อมในขณะนั้นมืดและเวลาเกิดนั้นค่อนข้างดึก ในส่วนของการหาหลักฐานนั้นยังทำได้ไม่ถึงที่สุด เพราะชาวบ้านไม่ให้ความร่วมมือ โดยแม่ทัพภาคสี่ได้แสดงความเห็นด้วยกับข้อเสนอของคณะกรรมการในการจัดตั้งองค์คณะที่มีความเป็นอิสระในการดำเนินการด้านนิติวิทยาศาสตร์ขึ้นในพื้นที่เพื่อสร้างความเชื่อมั่นกับประชาชน รวมทั้งให้มีนักจิตวิทยาเข้าไปดูแลทหารที่ทำงานภายใต้ภาวะกดดันเป็นเวลานาน

นายอนุกูล หนึ่งในคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง กล่าวว่า การตั้งคณะกรรมการชุดนี้มีคุณค่ามากในการเคลียร์ความคลางแคลงใจของชาวบ้าน แต่การหาหลักฐานก็อาจจะยังมีความติดขัดอยู่เพราะชาวบ้านไม่เชื่อมั่นและไม่อยากให้ความร่วมมือในการพิสูจน์หลักฐานกับรัฐ เขายกตัวอย่างเรื่องการผ่าศพชันสูตรที่หลายครั้งชาวบ้านปฏิเสธเพราะเชื่อว่าผิดหลักการทางศาสนา ชาวบ้านตั้งคำถามว่าเมื่อผ่าศพแล้วศพเสียหาย แต่ชาวบ้านจะได้ประโยชน์อะไร เขาไม่เชื่อว่าจะได้รับความเป็นธรรม

นายปิยะ กล่าวว่า ในช่วงต้นเดือนเมษายนนี้ ทางเลขาธิการ ศอ.บต. จะได้เสนอเรื่องให้กับทางคณะกรรมการยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (กพต.) พิจารณาว่าผู้ที่เสียชีวิตสี่ศพในเหตุการณ์นี้เข้าข่ายที่จะได้รับเงินเยียวยาเจ็ดล้านบาทหรือไม่ ซึ่งกรณีนี้เข้าเงื่อนไขทุกอย่าง แต่จะได้หรือไม่ขึ้นอยู่กับมติของ กพต. โดยในเบื้องต้น ศอ.บต. ได้อนุมัติการจ่ายค่าชดเชยให้กับผู้ที่เสียชีวิตทั้งสี่คนไปแล้วรายละห้าแสนบาท
 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

พิชิต ลิขิตกิจสมบูรณ์: การปรองดองต้องให้ได้ความจริงและยุติธรรม

Posted: 29 Mar 2012 10:00 AM PDT


ภาพโดย
pittaya (CC BY 2.0)
 

คำถามของ พล.ต.สนั่น ขจรประศาสน์ถึง พล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน ประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญชุด “ปรองดอง” เมื่อกลางสัปดาห์ที่แล้วว่า กระทำรัฐประหาร 19 กันยายนไปด้วยตนเองหรือมีผู้อยู่เบื้องหลังสั่งให้ทำนั้น แม้ความสนใจของสื่อมวลชนและประชาชนจะพุ่งไปที่คำตอบของพล.อ.สนธิ และคำตอบโต้กันหลังจากนั้น แต่เหตุผลที่พล.ต.สนั่นอ้างในการถามคำถามดังกล่าวกลับสำคัญยิ่งกว่า

เหตุผลของพล.ต.สนั่นก็คือ ประชาชนต้องการรู้ความจริง กระบวนการปรองดองใดๆ จะไม่เป็นผลทั้งสิ้นหากความจริงทั้งหมดยังไม่ได้ถูกเปิดเผยออกมาว่า ใครเป็นผู้สั่งให้กระทำรัฐประหาร และที่สำคัญคือ ตราบใดที่ยังไม่มีการยอมรับความจริง ความเคียดแค้นในหมู่ประชาชนก็จะยังคงอยู่

นี่คือมาตรฐานที่แท้จริงที่เป็นเครื่องวัดว่า การปรองดองใดๆ จะกระทำได้จริงหรือไม่? จะเป็นการปรองดองแห่งชาติที่แท้จริงหรือเป็นเพียง “การประนีประนอมกันชั่วคราว” ระหว่างพลังจารีตนิยมกับพรรคเพื่อไทย

การปรองดองแห่งชาติที่แท้จริงประกอบด้วยสองส่วนคือ การเปิดเผยความจริงทั้งหมด และการให้ความยุติธรรมแก่ทุกฝ่าย (ซึ่งประกอบด้วยการเยียวยา การลงโทษ และการอภัยโทษ)

เพียงประการแรกคือ การเปิดเผยความจริงทั้งหมด ในปัจจุบันก็มิอาจกระทำได้ วิกฤตการเมืองทั้งหมดตั้งแต่ต้นปี 2549 ถึงปัจจุบันเป็นเวลากว่าห้าปี มิได้มีเพียง พล.อ.สนธิ กองทัพกับรัฐประหาร 19 กันยายนเท่านั้น แต่ยังมี “เครื่องมือของจารีตนิยมอื่นๆ” ที่เคลื่อนไหวสอดประสานกันคือ พวกอันธพาลบนถนนที่เรียกตัวเองว่า พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย องค์กรตุลาการ พรรคประชาธิปัตย์ สื่อกระแสหลักบางค่าย นักวิชาการและนักกฎหมายบางจำพวก เป็นต้น

นัยหนึ่ง รัฐประหาร 19 กันยายน เป็นเพียงตัวแทนหนึ่งของเผด็จการและเป็นแนวรบชี้ขาดในเวลานั้น แต่ต้องพึ่งพาอาศัยแขนขาของจารีตนิยมอื่นๆ ในการตระเตรียมเงื่อนไขก่อนรัฐประหาร และช่วยซ้ำเติมให้ภารกิจเบ็ดเสร็จหลังรัฐประหาร

คำถามจึงไม่ใช่อยู่เพียงว่า ใครหรืออะไรที่บงการให้ พล.อ.สนธิกระทำรัฐประหาร 19 กันยายนเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงคำถามว่า ใครหรืออะไรที่บงการบุคคลและกลุ่มองค์กรเหล่านี้ได้ทั้งหมดให้เคลื่อนไหวสอดประสานกันเป็นแนวรบใหญ่ที่เป็นเอกภาพ ทำลายล้างรัฐบาลไทยรักไทยและรัฐบาลพลังประชาชนที่มาจากการเลือกตั้งได้สำเร็จ ต่อเนื่องมาเป็นกรณีเมษาเลือด 2552 และการสังหารหมู่ประชาชนเมื่อเมษายน-พฤษภาคม 2553?

คำถามนี้จะมีคำตอบที่เปิดเผยได้ก็ต่อเมื่อมีการเปลี่ยนดุลกำลังทางการเมืองในอำนาจรัฐอย่างถึงรากเท่านั้น มิใช่ในวลานี้ที่แก่นแกนอำนาจรัฐทั้งหมดยังคงอยู่ในมือของกลุ่มจารีตนิยมอย่างเหนียวแน่น ในขณะที่พรรคฝ่ายประชาธิปไตยยึดกุมได้แต่เพียงรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งและเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรเท่านั้น!

และนี่คืออุปสรรคสำคัญที่สุดของการปรองดอง แม้แต่คณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อความปรองดองแห่งชาติ (คอป.) ก็ยังไม่สามารถบรรลุความจริงของเหตุการณ์ทั้งหมดได้ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงการศึกษาของสถาบันพระปกเกล้าที่เสนอต่อคณะกรรมาธิการวิสามัญชุด “ปรองดอง” ข้างต้น ซึ่งจนกระทั่งบัดนี้ เมื่อพูดถึงสาเหตุความขัดแย้งทั้งหมด ก็ยังคงวนไปเวียนมาที่ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตรอยู่นั่นแหละ!
ที่ยังไม่อาจเปิดเผยความจริงได้ทั้งหมดก็เพราะ “อำนาจรัฐยังไม่เปลี่ยนมือ” ก็เท่านั้นเอง

ในเมื่อไม่สามารถเปิดเผยความจริงได้ทั้งหมด การให้ความยุติธรรม ซึ่งเป็นขั้นตอนต่อไปของการปรองดองที่แท้จริง จึงไม่อาจกระทำได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การลงโทษผู้บงการที่แท้จริงและผู้รับคำสั่งระดับบนสุดที่กระทำอาชญากรรมการเมืองต่างๆ ตลอดหลายปีมานี้ ก่อนที่จะไปอภัยโทษให้กับผู้รับคำสั่งระดับล่างและมวลชนที่เข้าร่วม ตลอดจนเยียวยาชดเชยให้กับผู้ที่ได้รับผลกระทบทุกฝ่าย

พรรคเพื่อไทยรู้ดีว่า การปรองดองแห่งชาติที่แท้จริงและรอบด้านนั้นยังไม่อาจกระทำได้ในขั้นปัจจุบัน ทางออกของพรรคเพื่อไทยจึงเป็นการปรองดองที่มุ่งประนีประนอมเป็นสำคัญ แต่ “ปราศจากความจริง” คือไม่มีความพยายามที่จะสืบสวนหาความจริงทั้งหมดตั้งแต่เริ่มต้นวิกฤตปี 2549 ให้ได้ข้อสรุปที่ชัดเจนเพื่อนำไปสู่กระบวนการยุติธรรม

ด้วยเหตุนี้ การให้ความยุติธรรมของพรรคเพื่อไทยจึงหดแคบลงมาเหลือแค่การเยียวยาด้วยการชดเชยให้กับมวลชนทุกฝ่าย และที่น่าขบขันคือ เป็นการเยียวยาครอบคลุมถึงการชุมนุมทางการเมืองทั้งหมดตั้งแต่ปี 2549 ทั้งๆ ที่ยังไม่รู้ความจริงทั้งหมดด้วยซ้ำว่า ใครทำอะไรบ้าง ใครผิด ใครถูก

แม้แต่แผนการของรัฐบาลที่จะออกกฎหมายสองฉบับคือ พระราชบัญญัติการปรองดองแห่งชาติ และพระราชบัญญัตินิรโทษกรรม ก็มีแนวโน้มลูบหน้าปะจมูกเหมือนกรณีความขัดแย้งอื่นๆ ในอดีต คือ “ยกเลิกคดีของ คตส. ทั้งหมด หลับหูหลับตานิรโทษกรรมให้กับทุกฝ่ายแล้วจบกัน”

การเคลื่อนไหวเรื่อง “ปรองดอง” โดยแกนนำพรรคเพื่อไทยในวันนี้ จึงไม่ใช่การปรองดองแห่งชาติที่แท้จริง แต่เป็นความเพ้อฝันลมๆ แล้งๆ ที่จะประนีประนอม “หย่าศึก” กับเผด็จการจารีตนิยม อีกรอบก็เท่านั้นเอง

สิ่งที่พวกเขาจะเผชิญก็เหมือนความพยายามประนีประนอมครั้งก่อนๆ คือ “การสะดุ้งตื่นจากฝันหวาน” มาพบโลกความจริงอันขมขื่นเมื่อฝ่ายจารีตนิยมตอบโต้กลับด้วยอำนาจรัฐในมือเหมือนทุกครั้งที่ผ่านมา เพราะสิ่งที่ฝ่ายนั้นไม่ยินยอมอย่างเด็ดขาดคือ การยกเลิกคดี คตส.ทั้งหมด ซึ่งเท่ากับเป็นการเปิดทางให้ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร กลับสู่ประเทศไทย และกลับสู่อำนาจการเมืองไทยอย่างถูกต้องตามกฎหมายนั่นเอง

ถ้าปล่อยให้เป็นเช่นนั้น ก็เท่ากับว่า การลงทุนลงแรงของฝ่ายจารีตนิยมตลอดหกปีมานี้ “สูญเปล่า” และประสบความพ่ายแพ้อย่างสิ้นเชิง มิหนำซ้ำ พวกเขายังได้สูญเสียการครอบงำทางความคิดอุดมการณ์ต่อสังคมไทยไปจนเกือบหมดอีกด้วย

ฉะนั้น ทั้งพรรคเพื่อไทยและประชาชนที่รักประชาธิปไตยจะต้องไม่อยู่ในความประมาท ต้องไม่เพ้อฝันไปกับการประนีประนอมในขั้นตอนปัจจุบัน มองให้เห็นถึงธาตุแท้ของพวกเผด็จการ เก็บรับบทเรียนจากคณะราษฎร เตรียมพร้อมอย่างเต็มที่เพื่อรับการตอบโต้ของฝ่ายจารีตนิยมที่อาจจะเกิดขึ้นไม่ช้าก็เร็ว

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

ติงประชุมวิจัยความเสี่ยงภูมิอากาศ "เมกะโปรเจ็กต์ใต้" ที่ตรัง ยังขาดส่วนร่วม

Posted: 29 Mar 2012 09:59 AM PDT

 

เมื่อเวลา 14.30 น. ที่ห้องธนาธร โรงแรมธรรมรินทร์ธนา อำเภอเมือง จังหวัดตรัง ศูนย์เครือข่ายงานวิเคราะห์วิจัยและฝึกอบรมการเปลี่ยนแปลงของโลกแห่งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่องการวิเคราะห์ความเสี่ยงต่อภูมิอากาศและข้อเสนอยุทธศาสตร์การปรับตัว กรณีศึกษาการพัฒนาเขตเศรษฐกิจชายฝั่งทะเลภาคใต้ ภายใต้โครงการศึกษามาตรการที่เหมาะสมเพื่อลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยมีตัวแทนส่วนราชการจากจังหวัดสงขลา ตัวแทนธุรกิจท่องเที่ยวจากจังหวัดตรัง ตัวแทนสภาองค์กรชุมชนตำบลบ่อหิน อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง ตัวแทนสภาอุตสาหกรรมจังหวัดสตูล ตัวแทนองค์การบริหารส่วนจังหวัดสตูล ร่วมเวทีประมาณ 20 คน

นายพนมศักดิ์ พรหมบุรมย์ หัวหน้าโครงการฯ ชี้แจงถึงวัตถุประสงค์ว่า เพื่อระบุประเด็นหรือภาคส่วนของการพัฒนาประเทศที่มีความเสี่ยงสูงต่อภูมิอากาศในอนาคตที่จำเป็นต้องมีมาตรการรับมือและปรับตัวที่ชัดเจน โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมจากทั้งชุมชนที่ได้รับผลกระทบ หน่วยงานภาครัฐ ให้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและกำหนดมาตรการที่เหมาะสมเพื่อลดผลกระทบและปรับตัวได้อย่างเหมาะสม

 

 

นายนพรัตน์ กายเพชร นักวิชาการโครงการฯ ชี้แจงว่า กรณีภาคใต้มีนโยบายพัฒนาเศรษฐกิจ อาทิ แผนพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้ (Southern SeaBoard) ที่เริ่มมาตั้งแต่ปี 2518 ผ่านการขับเคลื่อนของรัฐบาลหลายยุคสมัย โดยมีองค์ประกอบที่สำคัญ ได้แก่ โครงการสะพานเศรษฐกิจ (แลนด์บริดจ์สงขลา-สตูล) เชื่อมโยงระบบขนส่งสินค้าและการเดินทางระหว่างฝั่งอ่าวไทย-ฝั่งอันดามัน และการพัฒนาอุตสาหกรรม 4 กลุ่ม คือ อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว อุตสาหกรรมเหล็กครบวงจร อุตสาหกรรมเกษตรและพลังงานชีวภาพ อุตสาหกรรมปิโตรเคมีและการผลิตไฟฟ้า

“ในการศึกษาได้ดำเนินการวิเคราะห์ความเสี่ยงจากปัญหาและผลกระทบในปัจจุบัน คือภาคท่องเที่ยว และการผลิตปาล์มน้ำมันในภาคใต้ และวิเคราะห์ความเสี่ยงจากการพัฒนาใหม่ คือ พื้นที่โครงการท่าเรือน้ำลึกปากบารา คาดว่าจากการมีส่วนร่วมทั้งท้องถิ่น ระดับภาค และระดับชาติ จะทำให้มีการเพิ่มเติมเข้าสู่กระบวนการวิเคราะห์ความเสี่ยงและค้นหาแนวทางการปรับตัวที่เหมาะสมต่อไป” นายนพรัตน์ กล่าว

เวลาประมาณ 16.30 น. ผู้เข้าร่วมได้ช่วยกันยกร่างผังความเสี่ยงในการพัฒนาเขตเศรษฐกิจชายฝั่งภาคใต้ เช่น ความเสี่ยงต่อภูมิอากาศของเศรษฐกิจภาคการท่องเที่ยว ภาพอนาคตของเศรษฐกิจชายฝั่งทะเลภาคใต้ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นและแนวโน้มความเสี่ยงต่อภูมิอากาศ และข้อเสนอยุทธศาสตร์การปรับตัวเพื่อรับมือกับภูมิอากาศในอนาคต โดยจำกัดเฉพาะพื้นที่จังหวัดสงขลา สตูล พัทลุง และตรัง

สำหรับการยกร่างผังความเสี่ยงต่อภูมิอากาศพบปัญหาของภาคการท่องเที่ยว คือ การเมืองของประเทศที่มีปัญหา นโยบายการพัฒนาของรัฐพื้นที่สงขลา-สตูล ไม่มีการจัดการร่วมกันระหว่างผู้ประกอบการกับภาครัฐ การขนส่งสาธารณะ-เส้นทางคมนาคมที่ไม่สะดวก ขาดการโฆษณาประชาสัมพันธ์เชิงรุกต่อการท่องเที่ยว

ปัจจัยภายนอกเปิดรับ คือ การเมืองที่ผันผวน ข้อตกลงทางการค้าเขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA) นโยบายการพัฒนาของรัฐ รัฐไม่ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงรุก ทั้งด้วยงบประมาณ และการประชาสัมพันธ์ แหล่งท่องเที่ยวหลายแห่งยังไม่พัฒนา ภูมิอากาศที่มีการเปลี่ยนแปลง

ปัจจัยความอ่อนไหวภายใน คือ เคยเป็นพื้นที่ภัยพิบัติสึนามิ รัฐขาดวิสัยทัศน์ในการพัฒนา ค่านิยมไม่เที่ยวเมืองไทย ทรัพยากรธรรมชาติเสื่อมโทรม ไม่เน้นการศึกษาเพื่อการท่องเที่ยว ผู้ประกอบการขาดวิสัยทัศน์

ความเสี่ยง คือ จำนวนนักท่องเที่ยวลดลง การตกงาน การเคลื่อนย้ายแรงงานจากภาคท่องเที่ยวไปภาคธุรกิจอื่น ผู้ประกอบการขาดทุน โดยมีกลไกการรับมือ คือ การจัดการพื้นที่แหล่งท่องเที่ยว การดำเนินงานอนุรักษ์ พัฒนาแหล่งท่องเที่ยวใหม่ เพิ่มการประชาสัมพันธ์

นายบรรจง นฤพรเมธี ตัวแทนธุรกิจท่องเที่ยวจากจังหวัดตรัง ได้คาดคะเนความเปราะบางของภาคท่องเที่ยวไว้ 50% แต่ถูกทักท้วงจากผู้ร่วมเวทีว่า ไม่ควรใช้ความรู้สึกคาดการณ์ ควรใช้ข้อมูลมาสนับสนุน อีกทั้งการยกร่างผังความเสี่ยงฯ มีแต่ตัวแทนการท่องเที่ยวจังหวัดตรังเท่านั้น ไม่มีจังหวัดสตูล สงขลา และพัทลุง จึงไม่อยากนำผลจากเวทีนี้ไปนำเสนอเพราะเป็นการพูดแทนภาคการท่องเที่ยวจังหวัดอื่นๆ ที่ไม่ร่วมเวที

นายพนมศักดิ์ พรหมบุรมย์ หัวหน้าโครงการฯ กล่าวว่า ตอนส่งรายงานการศึกษาวิจัยโครงการศึกษามาตรการที่เหมาะสมเพื่อลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จะบันทึกแนบไปว่าการวิจัยโครงการนี้เป็นแค่กิจกรรมหนึ่งเท่านั้น ไม่มีความสมบูรณ์รอบด้านเพราะมีคนอีกหลายพื้นที่ไม่มีส่วนร่วม
 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

ชง ครม. จ่าย 133 ล้าน เยียวยาชาวบ้านผลกระทบราษีไศล

Posted: 29 Mar 2012 09:30 AM PDT

(28 มี.ค.55) เมื่อเวลา 11.00 น. ณ ห้องประชุม 301 ตึกบัญชาการ ทำเนียบรัฐบาล ร้อยตำรวจเอก เฉลิม อยู่บำรุง รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาผลกระทบจากโครงการฝายราษีไศล ครั้งที่ 1/2555 โดยมี นายธีระ วงศ์สมุทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมประชุม สรุปสาระสำคัญดังนี้

ที่ประชุมเห็นชอบผลการตรวจสอบพิสูจน์สิทธิที่ได้ผ่านการพิจารณาของคณะอนุกรรมการระดับจังหวัด ศรีสะเกษ สุรินทร์ และร้อยเอ็ด และได้ประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิครบ 30 วัน ไม่ปรากฏว่ามีผู้ใดคัดค้าน เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีอนุมัติจ่ายเงินค่าชดเชยให้แก่ราษฎรต่อไป โดยขอใช้งบกลางรายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น ตามที่ถือปฏิบัติในการจ่ายทุกครั้งที่ผ่านมา

ทั้งนี้ คณะอนุกรรมการฯ ระดับจังหวัด ศรีสะเกษ สุรินทร์และร้อยเอ็ด ได้มีหนังสือแจ้งฝ่ายเลขานุการว่า ที่ประชุมคณะอนุกรรมการฯ ระดับจังหวัด ศรีสะเกษ สุรินทร์และร้อยเอ็ด มีมติเห็นชอบ รวม 2 กรณี คือ 1. บัญชีรายชื่อราษฎรที่ผ่านการตรวจสอบจากคณะทำงานแก้ไขปัญหาฯ ระดับอำเภอ ซึ่งประกาศรับรองการทำประโยชน์แล้วไม่มีผู้ใดคัดค้าน แยกเป็นจังหวัดศรีสะเกษ 4 แปลง เนื้อที่ 29-1-83.40 ไร่, สุรินทร์ 22 แปลง เนื้อที่ 49-1-98 ไร่ รวมจำนวน 26 แปลง เนื้อที่ 78-3-81.40 ไร่ ๆ ละ 32,000 บาท เป็นเงิน 2,526,512 บาท

2. บัญชีรายชื่อราษฎรที่ผ่านการตรวจสอบของคณะทำงานพิจารณาคำร้องคัดค้านประกาศอำเภอ (อุทธรณ์) ว่าได้ทำประโยชน์ในลักษณะท้องถิ่นตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2543 ประกอบกับมติการประชุมร่วมระหว่างตัวแทนคณะกรรมการแก้ไขปัญหาผลกระทบจากโครงการฝายราษีไศล กับคณะทำงานพิจารณาคำร้องคัดค้านประกาศอำเภอ (อุทธรณ์) ทั้งสามจังหวัด เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2552 แยกเป็น จังหวัดศรีสะเกษ 528 แปลง เนื้อที่ 1,844-1-26.20 ไร่ สุรินทร์ 273 แปลง เนื้อที่ 1,440-1-79 ไร่, ร้อยเอ็ด 315 แปลง เนื้อที่ 809-2-00.10 ไร่ รวมจำนวน 1,116 แปลง เนื้อที่ 4,094-1-05.30 ไร่ ๆ ละ 32,000 บาท เป็นเงิน 131,016,424 บาท รวมทั้งสิ้น จำนวน 1,142 แปลง เนื้อที่ 4,173-0-86.70 ไร่ อัตราไร่ละ 32,000 บาท เป็นเงิน 133,542,936 บาท

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ได้มีการเห็นชอบการแต่งตั้งคณะกรรมการกำกับดูแลการจ่ายค่าชดเชยในแต่ละจังหวัด เพื่อทำหน้าที่กำกับดูแลการจ่ายค่าชดเชยให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย ถูกต้อง ตามที่เสนอคณะรัฐมนตรีและได้ให้ความเห็นชอบมาแล้ว ดังนี้ องค์ประกอบ ผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธานกรรมการ กรรมการประกอบด้วย เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัด อัยการจังหวัด คลังจังหวัด นายอำเภอท้องที่ ผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัด ผู้อำนวยการสำนักกฎหมายและที่ดิน กรมชลประทาน ผู้แทนกลุ่มสมัชชาเกษตรภาคอีสาน ผู้แทนกลุ่มสมาพันธ์เกษตรกรอีสาน ผู้แทนกลุ่มสมาพันธ์เกษตรกรแห่งประเทศไทย ผู้แทนกลุ่มเกษตรกรฝายราษีไศล ผู้แทนกลุ่มกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้แทนกลุ่มอิสระ ผู้แทนกลุ่มสมัชชาลุ่มน้ำมูล ผู้แทนกลุ่มสมัชชาคนจน ผู้แทนกลุ่มชาวนา 2000 โดยมี ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษามูลล่าง เป็นกรรมการและเลขานุการ

ทั้งนี้โดยมีอำนาจหน้าที่ 1. พิจารณาและควบคุมการโอนจ่ายเงินค่าชดเชยให้ถูกต้องครบถ้วนตรงตามบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์ จำนวนเนื้อที่ และจำนวนเงินค่าชดเชย ตามคณะรัฐมนตรีอนุมัติ 2. ปฏิบัติงานอื่นที่จำเป็นและเกี่ยวข้องกับการนี้

นอกจากนี้ ที่ประชุมเห็นชอบแต่งตั้งคณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาผลกระทบจากโครงการฝายราษีไศล เนื่องจากคณะกรรมการแก้ไขปัญหาผลกระทบจากโครงการฝายราษีไศล ตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 65/2552 ลงวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2552 หมดวาระจากโครงการฝายราษีไศล ทั้ง 3 จังหวัด (ศรีสะเกษ, สุรินทร์, ร้อยเอ็ด) ที่แต่งตั้งโดยประธานกรรมการฯ ชุดเดิมหมดวาระตามไปด้วย ดังนั้น เพื่อให้การแก้ไขปัญหาของโครงการฝายราษีไศลเป็นไปอย่างต่อเนื่อง

ที่ประชุมจึงเห็นชอบแต่งตั้งคณะอนุกรรมการฯ ในแต่ละจังหวัดทั้ง 3 จังหวัดดังกล่าว โดยมีองค์ประกอบและอำนาจหน้าที่ ดังนี้ องค์ประกอบ ผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธานอนุกรรมการ อนุกรรมการประกอบด้วย ผู้อำนวยการสำนักชลประทานที่ 8 ธนารักษ์พื้นที่จังหวัด เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัด ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด ปฏิรูปที่ดินจังหวัด เกษตรและสหกรณ์จังหวัด ผู้อำนวยการโครงการชลประทาน นายอำเภอท้องที่ที่เกี่ยวข้อง ผู้แทนกลุ่มสมัชชาเกษตรภาคอีสาน ผู้แทนกลุ่มสมาพันธ์เกษตรกรอีสาน ผู้แทนกลุ่มสมาพันธ์เกษตรกรแห่งประเทศไทย ผู้แทนกลุ่มเกษตรกรฝายราษีไศล ผู้แทนกลุ่มกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้แทนกลุ่มอิสระ ผู้แทนกลุ่มสมัชชาลุ่มน้ำมูล ผู้แทนกลุ่มสมัชชาคนจน ผู้แทนกลุ่มชาวนา 2000 โดยมีหัวหน้าฝ่ายจัดหาที่ดิน 8 กรมชลประทาน เป็นอนุกรรมการและเลขานุการ

อำนาจหน้าที่ 1. ตรวจสอบข้อเท็จจริง รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ พิจารณาแก้ไขปัญหา 2. แต่งตั้งคณะทำงาน เพื่อมอบหมายให้ดำเนินการตรวจสอบการครอบครองและการทำประโยชน์ของราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากโครงการฝายราษีไศล 3. รายงานผลการดำเนินการแก้ไขปัญหาต่อคณะกรรมการแก้ไขปัญหาผลกระทบจากโครงการฝายราษีไศลเพื่อพิจารณาดำเนินการต่อไป 4. ปฏิบัติงานอื่นที่จำเป็นและเกี่ยวข้องกับการนี้

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

คปก.ชงร่าง พรฎ.ตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ

Posted: 29 Mar 2012 12:49 AM PDT

เสนอนายกฯแก้ที่มาประธาน ชี้ไม่จำเป็นต้องเป็นข้าราชการประจำ แนะใช้วิธีเลือกตั้งกรรมการฝ่ายลูกจ้าง ตามสัดส่วนลูกจ้างในสถานประกอบการ

 

(28 มี.ค.55) นายคณิต ณ นคร ประธานกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ลงนามในหนังสือบันทึกความเห็นและข้อเสนอแนะคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย(คปก.)เรื่อง ร่างพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. ....เสนอต่อนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี และนายเผดิมชัย สะสมทรัพย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เพื่อประกอบการพิจารณาการให้ความเห็นชอบร่างพระราชกฤษฎีกาสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย ฯ

จากการศึกษา วิเคราะห์ และรับฟังความคิดเห็นร่วมกันกับผู้แทนฝ่ายต่างๆ คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายมีความเห็นและข้อเสนอแนะต่อร่างพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. .... โดยเห็นด้วยให้จัดตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯภายใต้การกำกับดูแลของรัฐมนตรี ตามมาตรา 52 ของพระราชบัญญัติความปลอดภัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ.2554 โดยให้เป็นองค์การมหาชน ตามพระราชบัญญัติองค์การมหาชน พ.ศ.2542 เพราะองค์การมหาชนตามพระราชบัญญัตินี้ต้องการให้เป็นหน่วยงานอิสระที่จัดทำบริการสาธารณะ ไม่แสวงหากำไร และอยู่ในการกำกับดูแลของรัฐมนตรี จึงสอดคล้องกับเจตนารมณ์ที่ต้องการให้สถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ มีความเป็นอิสระในการดำเนินงาน

ขณะที่กระบวนการได้มาของคณะกรรมการบริหารสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ เห็นควรให้กำหนดจำนวน ที่มา และคุณสมบัติ โดยคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายเห็นว่า ประธานกรรมการบริหาร ไม่จำเป็นต้องเป็นข้าราชการที่มีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ เนื่องจากภารกิจของคณะกรรมการบริหาร ไม่ใช่คณะกรรมการกำหนดนโยบาย หรือวางแนวทางของสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ เท่านั้น แต่เป็นคณะกรรมการที่ต้องทำหน้าที่บริหารเพื่อให้สถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ ซึ่งข้าราชการประจำโดยเฉพาะข้าราชการระดับสูง ยังมีข้อจำกัดด้านเวลาในการทำงานในฐานะประธานกรรมการบริหาร อีกทั้งหากประธานกรรมการบริหารเป็นข้าราชการจะทำให้ไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ของการจัดสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ ที่ต้องการให้เป็นอิสระในการดำเนินงาน

สำหรับกรรมการโดยตำแหน่ง ในร่างพระราชกฤษฎีกาดังกล่าวกระทรวงแรงงานเสนอให้มีจำนวน 3 คน สมควรลดจำนวนเหลือ 2 คน ได้แก่ อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน และอธิบดีกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เนื่องจากทั้งสองหน่วยงานดังกล่าวมีภารกิจหน้าที่ในการปฏิบัติงานที่เชื่อมโยงกับวัตถุประสงค์ ภารกิจ อำนาจหน้าที่ของสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ

ส่วนกรรมการผู้แทนฝ่ายนายจ้าง และกรรมการผู้แทนฝ่ายลูกจ้างฝ่ายละสองคน คปก.เห็นว่า หลักเกณฑ์และวิธีการได้มาซึ่งกรรมการผู้แทนฝ่ายลูกจ้างสมควรเป็นการเลือกตั้งแบบสัดส่วนของจำนวนลูกจ้างในสถานประกอบการ และลูกจ้างที่อยู่นอกสถานประกอบการ เช่น ลูกจ้างจำนวนไม่เกิน 50 คน เลือก 1 คนมาเป็นผู้แทนไปเลือก โดยผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่เป็นลูกจ้างในสถานประกอบการให้ใช้ฐานข้อมูลเบื้องต้นจากผู้ประกันตนในระบบประกันสังคมโดยใช้สถานประกอบการเป็นหน่วยเลือกตั้ง สำหรับลูกจ้างที่อยู่นอกสถานประกอบการ ให้ลูกจ้างมาขึ้นทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งได้ นอกจากนี้ คปก.เห็นว่า ควรเพิ่มกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จากจำนวน 2 คนเป็น 3 คน

ในแง่อำนาจหน้าที่ของสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ คปก.เห็นว่าควรแก้ไขเพิ่มเติมร่างพระราชกฤษฎีกาการจัดตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. .... ในมาตรา 8 โดยกำหนดให้เป็น มาตรา 8 (7/1) การรับเรื่องร้องเรียนเพื่อเสนอให้หน่วยงานที่รับผิดชอบแก้ไขปัญหา และศึกษาวิเคราะห์เพื่อเสนอมาตรการส่งเสริมการป้องกันความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

หากพิจารณาในบทเฉพาะกาล คปก.เห็นว่า ควรกำหนดให้คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ทำหน้าที่ดำเนินการให้มีคณะกรรมการบริหารปฏิบัติหน้าที่คณะกรรมการบริหารสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อมในการทำงาน ให้แล้วเสร็จภายใน 180 วันนับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกานี้ใช้บังคับ ซึ่งถือเป็นภารกิจเร่งด่วนเพื่อการจัดตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ โดยไม่มีเหตุจำเป็นต้องปฏิบัติหน้าที่แทนคณะกรรมการบริหารสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ แต่อย่างใด

อย่างไรก็ตาม ในระยะต่อไปควรจะพัฒนาพระราชกฤษฎีกาสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ เป็นพระราชบัญญัติแทนพระราชกฤษฎีกา เพื่อจัดตั้งสถาบันที่มีความเป็นอิสระ และมีทรัพยากรมากพอ ให้สามารถดำเนินการเพื่อป้องกัน แก้ไขปัญหา จัดทำมาตรฐานความปลอดภัยในการทำงาน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อประกันสิทธิของบุคคลที่จะได้รับหลักประกันความปลอดภัยและสวัสดิภาพการทำงาน รวมถึงหลักประกันในการดำรงชีพ ทั้งในระหว่างทำงานและพ้นภาวะการทำงาน

 

บันทึกความเห็นและข้อเสนอแนะของ คปก.ต่อร่างดังกล่าว

AttachmentSize
noteforlabourlaw.pdf58.41 KB
สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

This posting includes an audio/video/photo media file: Download Now

“วินัย”แจง แนวทางการเบิก-จ่ายกรณีอุบัติเหตุฉุกเฉิน 3 กองทุนของ รพ.เอกชน

Posted: 29 Mar 2012 12:18 AM PDT

         
(28 มี.ค.55) ที่โรงแรมริชมอนด์  จังหวัดนนทบุรี นายวิทยา บุรณศิริ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข มอบให้นายแพทย์วินัย สวัสดิวร เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เปิดประชุมผู้บริหาร และหัวหน้าห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลเอกชน  จำนวนกว่า 500 คน  เพื่อชี้แจงแนวทางการขอรับค่าใช้จ่ายของสถานพยาบาลเอกชนที่ให้การดูแลรักษาผู้ป่วยกรณีอุบัติเหตุฉุกเฉินของ 3 กองทุนสุขภาพภาครัฐ  ประจำปีงบประมาณ 2555 ผู้เข้าและชี้แจงการวิเคราะห์และตัดสินอาการของผู้ป่วยฉุกเฉิน รวมทั้งแนวทางการเบิกเงินชดเชย
         
นายแพทย์วินัย กล่าวว่า จากการที่รัฐบาลมีนโยบายการสร้างความเสมอภาคของระบบหลักประกันสุขภาพของประเทศไทย ต้องการให้คนไทยได้รับการบริการสุขภาพอย่างเท่าเทียมกันทั้ง 3 กองทุน คือสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ ประกันสังคม และหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รวมทั้ง พ.ร.บ.ผู้ประสบภัยจากรถ ให้ประชาชนได้รับบริการที่มีคุณภาพและรวดเร็ว  ซึ่งจะเริ่มบูรณาการร่วมกันในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2555 นี้เป็นต้นไป   เมื่อประชาชนที่อยู่ภายใต้หลักประกันสุขภาพทั้ง 3 กองทุน เจ็บป่วยฉุกเฉิน สามารถไปรับบริการที่ใดก็ได้ที่อยู่ใกล้ที่สุด  ภายใต้มาตรฐานเดียวกัน จะได้รับบริการตรวจรักษาทันที  โดยไม่ต้องถูกถามสิทธิ ไม่ต้องสำรองเงินจ่ายล่วงหน้า และต้องได้รับการส่งต่อไปรับบริการที่มีศักยภาพสูงขึ้นหากจำเป็น หรือรักษาจนกว่าอาการจะหายหรือทุเลา  เนื่องจากการได้รับอุบัติเหตุหรือเจ็บป่วยฉุกเฉิน เป็นนาทีวิกฤติเร่งด่วนของชีวิต เป็นตายเท่ากัน การรักษาที่รวดเร็ว จะช่วยให้รอดชีวิตหรือลดความพิการได้  
 
ในการจ่ายค่าชดเชยบริการผู้ป่วยอุบัติเหตุฉุกเฉินให้แก่โรงพยาบาลเอกชน   กรณีเข้ารับบริการในโรงพยาบาลที่เป็นเครือข่ายของทั้ง 3 กองทุน ให้ดำเนินการตามปกติ  กรณีเข้ารับบริการนอกเครือข่าย หากเป็นผู้ป่วยนอก  ไม่ได้รับไว้ในโรงพยาบาล ให้ใช้อัตราการเบิกจ่ายที่เรียกเก็บของกรมบัญชีกลาง และในกรณีที่รับผู้ป่วยรักษาเป็นผู้ป่วยใน จะจ่ายในอัตรา 10,500 บาทต่อน้ำหนักสัมพัทธ์    ตามกลุ่มวินิจฉัยโรคร่วมหรือดีอาร์จี

นายแพทย์วินัยกล่าวต่อว่า  ขณะนื้ ทั้ง 3 กองทุน ได้เตรียมความพร้อมในเรื่องการเบิกจ่าย  โดยมีการปรับปรุงกฏระเบียบต่างๆ   โดยกรมบัญชีกลางได้แก้ไขพระราชกฤษฎีกา  ผู้ป่วยสิทธิข้าราชการไม่ต้องสำรองจ่าย และสามารถชดเชยในอัตรา 10,500 บาท ต่อน้ำหนักสัมพัทธ์  สำนักงานประกันสังคม ได้ปรับระบบการเบิกจ่ายกลางทางอิเลคทรอนิค  และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือสปสช.ได้ปรับปรุงประกาศเพื่อให้ใช้อัตรากลาง   โดยให้สปสช.เป็นหน่วยเบิกจ่ายกลาง (Clearing house) ให้แก่โรงพยาบาลเอกชนทั่วประเทศที่ให้การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน 

ส่วนโรงพยาบาลเอกชนระดับพรีเมี่ยม หรือเอกชนชั้นหนึ่ง    เช่นโรงพยาบาลกรุงเทพ โรงพยาบาลพญาไท โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์    ได้ยินดีร่วมให้บริการผู้ป่วยฉุกเฉินเข้าขั้นวิกฤติหรือเร่งด่วนที่ไปใช้บริการ ภายใต้มาตรฐานและรับการชดเชยในอัตรา 10,500 บาทต่อน้ำหนักสัมพัทธ์ ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งที่น่าชื่นชมมาก   นอกจากนี้จะให้ สปสช.จัดระบบประสานงานการชดเชยกับกองทุนผู้ประสบภัยจากรถ และให้สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติพัฒนาศักยภาพระบบการแพทย์ฉุกเฉินของโรงพยาบาล และระบบส่งต่อผู้ป่วยให้เข้มแข็งขึ้น  ะบบปกติของทั้ง 3 กองทุนยังดำเนินไปตามปกติ และจะมีการปรับ

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ สปสช.จะได้เร่งประชาสัมพันธ์ สื่อสารเรื่องภาวการณ์ป่วยฉุกเฉิน เพื่อทำความเข้าใจกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะประชาชน และวิธีการรับบริการโรงพยาบาลเพื่อให้เข้าใจตรงกัน          
 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

อาเซียนภาคปชช.เริ่มแล้วที่กัมพูชา-ฮอร์นัมฮงระบุไม่สนับสนุนงานนี้

Posted: 28 Mar 2012 10:07 PM PDT

วันนี้ (29 มี.ค. 55) องค์กรภาคประชาสังคมในภูมิภาคอาเซียนจัดการประชุมอาเซียนภาคประชาชนครั้งที่ 8 ที่โรงแรมลักกี้สตาร์โฮเต็ล กรุงพนมเปญ กัมพูชา โดยการประชุมอาเซียนภาคประชาชนครั้งนี้นับเป็นปีที่ 8 ที่ภาคประชาสังคมจัดเวทีล้อไปกับการประชุมอาเซียนของภาครัฐ ซึ่งหลังจากที่มีการประชุมอาเซียนภาคประชาชนแล้ว จะนำเสนอข้อเสนอต่อภาครัฐต่อไป

อย่างไรก็ตาม การจัดงานครั้งนี้ไมได้เป็นไปอย่างราบรื่นนัก เนื่องจากได้รับแรงกดดันจากรัฐบาลกัมพูชา รวมถึงมีการจัดเวทีภาคประชาชนโดยรัฐบาลกัมพูชาเองเป็นเวทีคู่ขนาน

Yuyun Wah Yuningurum ตัวแทนภาคประชาชนจากอินโดนีเซีย กล่าวว่า เป็นเรื่องตลกมากที่ภาคประชาชนในอาเซียนพยายามที่จะเข้ามารวมตัวกันเพื่อเป็นประชาคม แต่กลับไม่ได้รับการต้อนรับจากรัฐบาลของตนเอง

“เวทีประชาสังคมอาเซียนนั้นเป็นการสะท้อนความปราถนาของภาคประชาชนที่จะรวมตัวเป็นประชาคมอาเซียน แต่น่าเสียดายที่ว่ารัฐบาลของพวกเรากลับไม่ยอมรับการเป็นภาคประชาคมของเรา”

ด้าน Chhit Sam Ath ตัวแทนภาคประชาชนจากกัมพูชากล่าวว่า การประชุมครั้งนี้มีตัวแทนจากภาคประชาสังคมหลายประเทศ โดยความมุ่งหวังว่าประชาคมอาเซียนจะเป็นหนึ่งเดียว และตัวแทนเอ็นจีโอจากกัมพูชานั้นได้รับการคัดเลือกมาโดยแนวทางที่เป็นประชาธิปไตย

ชลิดา ทาเจริญศักดิ์ ตัวแทนภาคประชาชนไทยกล่าวว่า การจัดงานอาเซียนภาคประชาชนนั้นเป็นเรื่องยากจริง แต่สุดท้ายก็สามารถจัดขึ้นได้ซึ่งเธอรู้สึกยินดีเป็นอย่างยิ่ง โดยเธอกล่าวว่าภาคประชาสังคมไทยต้องการแสดงออกถึงการสนับสนุนการจัดงานครั้งนี้ โดยสวมเสื้อพิมพ์ข้อความ "I’m here no matter what"  หรือ "ฉันอยู่ที่นี่ ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น" โดยชลิดา กล่าวขอขอบคุณภาคประชาชนกัมพูชาที่สามารถจัดงานขึ้นมาได้ พร้อมทั้งแสดงความหวังว่าตัวแทนจากภาคประชาชนที่เข้าร่วมประชุมครั้งนี้จะสามารถเข้าพบกับตัวแทนของภาครัฐเพื่อหารือในข้อเสนอที่ได้จากการประชุมในกัมพูชาได้  พร้อมทั้งระบุว่า ตามกำหนดการเดิมนั้น นายสุรินทร์ พิศสุวรรณจะพบปะกับตัวแทนจากการประชุมครั้งนี้ ซึ่งเธอหวังด้วยว่ากำหนดการจะเป็นไปเช่นเดิม

ทั้งนี้ ผู้สื่อข่าวจากพนมเปญโพสต์ได้ถามตัวแทนผู้จัดการประชุมอาเซียนภาคประชาชนว่า เช้าวันนี้นายฮอร์ นัม ฮง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กัมพูชา ให้สัมภาษณ์ผู้สื่อข่าวว่าไม่ได้รับเชิญจากผู้จัดงานภาคประชาชน และไม่สนับสนุนการจัดงานครั้งนี้

Thida Khus ตัวแทนผู้จัดงานฝ่ายกัมพูชาระบุว่า ผู้จัดงานได้พยายามสื่อสารและเรียนเชิญรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศแล้ว แต่ได้รับคำปฏิเสธว่าไม่ว่าง

สำหรับการจัดงานอาเซียนภาคประชาชนยังคงดำเนินต่อไปโดยไม่มีเหตุติดขัด โดยกำหนดการเดิมจะมีการหารือจนได้ข้อเสนอต่อภาครัฐในวันที่ 1 มี.ค. นี้ อย่างไรก็ตามไม่มีตัวแทนจากรัฐบาลกัมพูชาเข้าร่วม

โดยการประชุมครั้งนี้ ตัวแทนภาคประชาชนจากภูมิภาคอาเซียนจะร่วมแลกเปลี่ยนกันในหลายประเด็น อาทิเช่น ปัญหาแรงงานข้ามชาติที่เป็นปัญหาร่วมของภูมืภาคนี้โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ตามตะเข็บชายแดนที่แรงงานส่วนใหญ่เป็นแรงงานขาดทักษะ ซึ่งไม่มีอำนาจต่อรองเรื่องค่าแรง และลักษณะการจ้างงาน แรงงานข้ามชาติที่เข้าเมืองผิดกฎหมาย ปัญหาการถือครองที่ดินซึ่งส่งผลกระทบต่อประชาชนในภาคเกษตรที่ยากจน ไม่ได้เป็นเจ้าของที่ดิน และขาดความมั่นคงในการดำรงชีพขณะที่ต้องเผชิญกับการลงทุนและการพัฒนาของรัฐ

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

อภิปราย "ปริศนาอุษาคเนย์: จุดกำเนิด ความเป็นการเมือง และพรมแดนวัฒนธรรม"

Posted: 28 Mar 2012 10:07 PM PDT

ไชยันต์ รัชชกูล ถามถึงการเป็นฮับของอาเซียน-รวมศูนย์แล้วจะเอายังไงกับการกระจายอำนาจ คนทั่วไปจะได้ประโยชน์ไหม ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี ชำแหละแนวคิดอุษาคเนย์ศึกษา เรายังจะศึกษากันต่อไปไหม วาสนา วงศ์สุรวัฒน์ เสนอศึกษาอุษาคเนย์ ไม่สนใจจีนไม่ได้

 

(28 มี.ค.55) ในการอภิปรายหัวข้อ "ปริศนาอุษาคเนย์: จุดกำเนิด ความเป็นการเมือง และพรมแดนวัฒนธรรม" ในการประชุมทางวิชาการทางมานุษยวิทยา ครั้งที่ 10 "อาเซียน: ประชาคมในมิติวัฒนธรรม ความขัดแย้ง และความหวัง" ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 28-30 มี.ค.ที่ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์กรมหาชน)

ไชยันต์ รัชชกูล คณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี กล่าวว่า อาเซียนเหมือนพยายามสร้างอัตลักษณ์ใหม่ มีธงอาเซียน มีเพลงอาเซียน มีงานศึกษาเปรียบเทียบอาเซียนกับสหภาพยุโรป (อียู) จำนวนมาก มีการพูดถึงการเป็นเขตศุลกากรเดียวกัน (Custom union) ไปจนถึงการมีเงินตราสกุลเดียวทั้งภูมิภาค (Single currency) หรือการ regionalisation ซึ่งเขาตั้งคำถามว่า การทำเช่นนี้ จะขัดกันกับที่เคยโปรโมทแนวคิดท้องถิ่นภิวัตน์ (Localization) ในอดีตหรือไม่

ทั้งนี้ ไชยันต์ตั้งคำถามต่อว่า การเป็น Hub หรือศูนย์กลางต่างๆ เพื่อตอบสนองต่ออาเซียน เช่น ฮับของการรักษาพยาบาล การท่องเที่ยว การขนส่ง จะขัดกับแนวคิดการกระจายอำนาจของท้องถิ่นหรือไม่ และจะตอบสนองอะไรกับราษฎรตาดำๆ โดยยกตัวอย่างการเป็น Medical hub ว่า ขณะที่โรงพยาบาลบางแห่งเริ่มรับคนไข้จากประเทศอื่นเช่นตะวันออกกลาง รพ.ศิริราช มี รพ.รักษานอกเวลา ที่อุบลราชธานีก็มีรถรับคนไข้กระเป๋าหนักจากลาวมารักษา เช่นนี้แล้ว การเป็น hub จะมาแทนที่การแพทย์ชนบทหรือไม่ ประชาชนทั่วไปจะรับบริการได้หรือไม่ จะมีการกีดกันชาวพม่าบริเวณชายแดนแม่ฮ่องสอนไม่ให้มารักษาในโรงพยาบาลไทยหรือเปล่า

นอกจากนี้ ไชยันต์ยังพูดถึง ASEAN harmonisation หรือการปรับประสานกฎระเบียบให้สอดคล้องกัน โดยยกตัวอย่างเรื่องยาสีฟันว่าแต่ละประเทศมีมาตรฐานไม่เหมือนกันว่าต้องมีปริมาณฟลูออไรด์เท่าไหร่ ขณะที่บริษัทที่ผลิตยาสีฟันก็ต้องการผลิตให้ขายได้ทุกประเทศในการผลิตครั้งเดียว ตั้งคำถามว่ามาตรฐานแบบนี้จะสอดคล้องกับแต่ละจุดในแต่ละประเทศไหม เฉพาะในประเทศไทย ค่าฟลูออไรด์ 0.5 PPM อาจโอเคในภาคอื่นๆ ยกเว้นภาคเหนือที่มีฟลูออไรท์ในปริมาณมาก ดังนั้น จะเห็นว่าแม้แต่ในประเทศเดียวกัน มาตรฐานยังไม่เท่ากัน เช่นนี้จะมี harmonisation ของสินค้าในอาเซียนอย่างไร

"กลัวว่าในนามของอาเซียนจะทำให้เราละเลยความสำคัญของท้องถิ่นและราษฎรพื้นฐาน" ไชยันต์กล่าว
 

เรายังต้องมีอุษาคเนย์ศึกษาต่อไปไหม
ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี อาจารย์ประจำภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า ปัญหาว่าด้วยการประกอบสร้างความเป็นอุษาคเนย์เป็นเรื่องที่ถกเถียงกันอย่างมากในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่สหัสวรรษ ซึ่งน่าจะมีสาเหตุจาก หนึ่ง บริบททางการเมืองที่เปลี่ยนแปลงไป โดยอุษาคเนย์ปัจจุบันไม่เป็นจุดยุทธศาสตร์ทางการเมืองดังยุคสงครามเย็นอีกต่อไป สอง โลกเกิดการเคลื่อนย้ายของผู้คนข้ามวัฒนธรรม ข้ามชาติ ข้ามพรมแดน ที่ทวีความเข้มข้นขึ้น ก่อให้เกิดการพลัดที่ พลัดถิ่น และลูกผสมทางวัฒนธรรมทั่วโลก เกิดการตั้งคำถามต่อวิธีคิดการผูกความหมายของอัตลักษณ์และวัฒนธรรมเข้ากับถิ่นที่ และคำถามว่าอุษาคเนย์คืออะไร สาม กระแสคิดรื้อถอน ที่ไม่เพียงแต่ไม่เชื่อในการสร้างความรู้แบบสารัตถนิยมของสิ่งที่เรียกว่าภูมิภาค แต่ยังตั้งคำถามต่อการเมืองเรื่องการสร้างความรู้เกี่ยวกับอุษาคเนย์ด้วย เพราะมองกันว่าไม่เพียงแต่อุษาคเนย์จะไม่ใช่สิ่งที่มีอยู่จริง แต่ยังมีการเมืองเบื้องหลังการสร้างอุษาคเนย์ด้วย

ปิ่นแก้ว กล่าวต่อว่า เหล่านี้นำมาซึ่งการตั้งคำถามถึงความจำเป็นต่อแนวทางแบบอาณาบริเวณศึกษาในการเข้าใจหน่วยที่ถูกเรียกว่า "อุษาคเนย์" หรือก็คือคำถามว่า เรายังต้องมีอุษาคเนย์ศึกษาอยู่ต่อไปหรือไม่ ซึ่งเป็นคำถามสำคัญ เพราะอาเซียนตั้งอยู่บนอุษาคเนย์ ถ้าไม่มีอุษาคเนย์แล้วอาเซียนจะตั้งอยู่บนอะไร

ปิ่นแก้ว ชี้ว่า ในวงการวิชาการตะวันตก ปลาย ศต.20 อุษาคเนย์ไม่ใช่สิ่งที่ดึงดูดใจสำหรับนักวิชาการตะวันตกอีกต่อไป แต่ความสนใจกลับย้ายมาอยู่ในมือของนักบริหารในอาเซียน ภายใต้การส่เสริมวัฒนธรรมอาเซียนอย่างเอาเป็นเอาตาย เพื่อสร้างปึกแผ่นของสิ่งที่เรียกว่าความเป็นอุษาคเนย์

ปิ่นแก้ว เล่าถึงข้อถกเถียงของนักวิชาการตะวันตกที่มีบทบาทสถาปนาอุษาคเนย์ศึกษาตั้งแต่ยุคสงครามเย็น 2 สำนัก คือ Realist's view ซึ่งมองว่าอุษาคเนย์มีลักษณะเฉพาะแตกต่างไปจากที่อื่น กับกลุ่ม Constructionist's view ซึ่งมองว่าอุษาคเนย์เป็นสิ่งประดิษฐ์ด้วยฝีมือมนุษย์ จากความสนใจเชิงยุทธศาสตร์ของสหรัฐอเมริกาหลังสงครามโลกครั้งที่สองเป็นต้นมา เพื่อแทนที่อำนาจรัฐอาณานิคมของยุโรป ดังนั้น อัตลักษณ์จึงสร้างขึ้นจากภายนอกและเปลี่ยนไป ตามบริบททางการเมือง

ทั้งนี้ หากจะดูว่าวิวาทะเหล่านี้เปิดมุมมองอะไร ปิ่นแก้วระบุว่า กลุ่มที่มองว่า อุษาคเนย์เป็นสิ่งที่มีมาอยู่แล้ว เป็นการมองแบบหน่วยปิด ไม่ค่อยเป็นประโยชน์ เพราะแม้จะเน้นความแตกต่างจากภูมิภาคอื่น แต่ต้องไม่ลืมว่า อุษาคเนย์ไม่เคยเป็นหน่วยปิดทางประวัติศาสตร์ โดยเป็นทั้งประเทศนำเข้าและส่งออก ไม่ว่าภาษา ผู้คน พืช หรือวัฒนธรรม ขณะที่ข้อเสนอของฝ่ายประกอบสร้างก็มีปัญหา เพราะการประกอบสร้างย่อมมีพลวัตของมันเอง วาระการสร้างความรู้ย่อมไม่จำเป็นต้องเป็นไปตามการเมืองที่สร้างวิชาการนั้นแต่เริ่มแรก พร้อมเสนอว่า การจะเข้าใจอุษาคเนย์ไม่ควรเริ่มต้นที่หน่วยพื้นที่หรืออัตลักษณ์ที่เชื่อว่าเกาะติดกับดินแดน แต่ควรค้นหาโครงสร้างความสัมพันธ์ทางการเมือง วัฒนธรรม และเศรษฐกิจระหว่างรัฐ ผู้คนและอำนาจภายนอก ที่เปลี่ยนไปในแต่ละยุคสมัย

ปิ่นแก้ว ตั้งคำถามกับแนวคิดแบบอาเซียนที่ว่า "หนึ่งวิสัยทัศน์ หนึ่งเอกลักษณ์ หนึ่งประชาคม" ว่าเป็นอาเซียนเพื่อใคร

"อัตลักษณ์ร่วมแบบอาเซียน หรือวัฒนธรรมร่วมแบบอาเซียนซึ่งถูกโปรโมทกัน ประชาสัมพันธ์กันในที่สาธารณะ มัน arbitrary คือมันเป็นวัฒนธรรมอำเภอใจ วัฒนธรรมที่ depoliticize ไม่เกี่ยวกับวัฒนธรรมที่กำลังถูกคุกคาม ไม่เกี่ยวกับชาวกะเหรี่ยงที่ถูกป่าไม้ไล่เตะ" ปิ่นแก้วกล่าวและว่า วัฒนธรรมที่อาเซียนหยิบขึ้นมาเป็นวัฒนธรรมอะไรก็ได้ที่ต้องปลอดพ้นการเมือง ถอดความเป็นการเมืองออกไป ถอดความเป็นวัฒนธรรมในชีวิตจริงที่ไม่เกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพ ไม่ตอบสนองต่อปัญหาที่แท้จริงของวัฒนธรรมประชาชน ไม่ว่าสิทธิทางวัฒนธรรม ชนกลุ่มน้อย

ปิ่นแก้ว ย้ำว่า อุษาคเนย์ไม่ใช่อาเซียน และอาเซียนก็ไม่ใช่อุษาคเนย์ อาเซียนเป็นการรวมตัวของชนชั้นนำตั้งแต่ปลายยุคการต่อสู้กับรัฐอาณานิคม เพราะความจำเป็นทางการเมือง และอยู่ได้จนปัจจุบันเพราะผลประโยชน์เฉพาะหน้า อย่าทึกทักเอาว่าเป็นเพราะมีอัตลักษณ์ร่วมกัน

 

มุมมองจากจีนที่หายไปในการศึกษาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ด้าน วาสนา วงศ์สุรวัฒน์ อาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า อัตลักษณ์ที่ทุกชาติในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีร่วมกันคือความเป็นจีน เพราะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นพื้นที่ที่รองรับชาวจีนโพ้นทะเลมากที่สุดในโลก แต่กลับไม่ค่อยเห็นการศึกษาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จากมุมมองจากจีน

วาสนา ชี้ว่า การที่เราละเลยมุมมองจากจีนหรือมุมมองเรื่องจีนโพ้นทะเล อาจทำให้เราละเลยอัตลักษณ์หรือความเป็นจริงที่สำคัญอย่างหนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไป พร้อมยกตัวอย่างการศึกษาประวัติศาสตร์เรื่องการทำป่าไม้ในไทยกับพม่าของนักวิชาการท่านหนึ่ง ซึ่งศึกษาจากเอกสารของอังกฤษ ที่ระบุว่าอังกฤษเข้ามาทำไม้ในสยาม ขณะที่ในเอกสารของจีนระบุว่าจีนควบคุมการทำไม้ในสยาม ซึ่งนั่นมาจากการที่คนจีนที่ทำโรงเลื่อยเป็นคนจีนในบังคับของอังกฤษ เราจะไม่เห็นภาพนี้ ถ้าไม่ดูเอกสารของจีน

วาสนา กล่าวต่อว่า แม้ในปัจจุบันที่เข้าสู่ยุคสมัยใหม่ เราก็ยังต้องใส่ใจจีน เพราะอาเซียนขณะนี้ไม่ใช่เพียงแค่อาเซียน แต่ยัง +3 มีจีน เกาหลี ญี่ปุ่น ซึ่งประเทศที่จะมาพัฒนาสาธารณูปโภคในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็คือจีน นอกจากนี้ จีนยังมาแรงถึงขนาดที่มีคำกล่าวว่า ศตวรรษที่ 21 จะเป็นศตวรรษของจีน และประชากรเชื้อสายจีนในประเทศต่างๆ ก็เพิ่มมากขึ้นด้วย

"เราคุยกันเรื่องเอเชียตะวันออกเฉียงใต้โดยที่เรา ignore จีน มันเป็นปัญหาใหญ่มาก เราเปรียบเทียบกับอียูตลอดเวลา เราเปรียบเทียบกับสหรัฐอเมริกาตลอดเวลา เราเรียกร้องสิทธิมนุษยชน เราเรียกร้องความเท่าเทียมกัน เราเรียกร้องประชาธิปไตย ในขณะที่ยักษ์ใหญ่ที่มีอิทธิพลมาก และกำลังมากขึ้นเรื่อยๆ ในภูมิภาคนี้ ไม่มีประชาธิปไตย ไม่สนใจสิทธิมนุษยชน แล้วก็ไม่มีการแบประวัติศาสตร์ของตัวเองแลกเปลี่ยนกันใดๆ ทั้งสิ้น...ไม่มี และนี่คือศตวรรษจีน ศตวรรณที่ 21 เราจะทำอย่างไร คือ เราไม่ควรจะคุยเรื่องเอเชียตะวันออกเฉียงใต้โดยที่เราละเลยในส่วนนี้ ทั้งแง่มุมประวัติศาสตร์และแง่มุมของโลกปัจจุบันนี้ด้วย" วาสนากล่าว

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

ผบ.กองทัพพม่ายืนยัน “ตั๊ดมาดอ” จะยังคงมีบทบาททางการเมือง

Posted: 28 Mar 2012 09:50 PM PDT

ผู้บัญชาการกองทัพพม่ากล่าวสุนทรพจน์เนื่องในวันครบรอบ 67 ปีการก่อตั้งกองทัพพม่าว่า กองทัพจะยังดำรงบทบาททางการเมืองเหมือนที่เคยทำมาในอดีต จะปกป้องรัฐธรรมนูญ แต่พร้อมจะสนับสนุนการทำงานรัฐบาล และพร้อมปฏิบัติตามผลการเจรจาสันติภาพระหว่างรัฐบาลและกองทัพของกลุ่มชาติพันธุ์

การสวนสนามของทหารพม่า เนื่องในวันกองทัพพม่าปีที่ 67 ที่กรุงเนปิดอว์ (ที่มา: MRTV)

หนังสือพิมพ์นิวไลท์ออฟเมียนมาร์ ฉบับวันที่ 28 มี.ค. รายงานข่าวการสวนสนามเนื่องในวันกองทัพพม่าปีที่ 67 พาดหัวว่า “เพื่อขีดความสามารถในการป้องกัน รัฐ ประชาชน และตั๊ดมาดอ (กองทัพ) จะต้องร่วมมือกัน ตั๊ดมาดอว์จะมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในการสร้างรัฐอุตสาหกรรม”

ภาพจากหนังสือพิมพ์นิวไลท์ออฟเมียนมาร์ ฉบับ 28 มี.ค. เป็นภาพ พล.อ.มิ้น อ่อง หล่าย ผู้บัญชาการกองทัพพม่า กำลังตรวจแถวทหารระหว่างพิธีสวนสนามเพื่อรำลึกวันกองทัพพม่าปีที่ 67 เมื่อ 27 มี.ค. 55 (ที่มา: นิวไลท์ออฟเมียนมาร์, 28 มี.ค. 55)

ผู้บัญชาการกองทัพพม่า พล.อ.มิ้น อ่อง หล่าย (Min Aung Hlaing) กล่าวสุนทรพจน์ในวันกองทัพพม่า เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา โดยกล่าวว่าจะปกป้องบทบาททางการเมืองที่ดำเนินมาอย่างยาวนานของกองทัพพม่า

ในการกล่าวสุนทรพจน์ระหว่างการสวนสนามของกองทัพพม่า ที่กรุงเนปิดอว์เมื่อ 27 มี.ค. ที่ผ่านมา หนังสือพิมพ์นิวไลท์ออฟเมียนมาร์ฉบับวันที่ 28 มี.ค. 55 รายงานว่า พล.อ.มิ้น อ่อง หล่าย กล่าวตอนหนึ่งว่า กองทัพมีหน้าที่จะต้องปกป้องรัฐธรรมนูญและจะมีส่วนร่วมทางการเมืองอย่างที่กองทัพพม่าหรือ “ตั๊ดมาดอ” (Tatmadaw) เคยทำมาในอดีต

เขาเน้นย้ำด้วยว่า กองทัพจะต้องพยายามบรรลุเป้าหมายของตน ด้วยการมีความรอบรู้การทหาร การเมือง เศรษฐกิจ และการบริหารรัฐกิจ เพื่อปกป้องอธิปไตยและบูรณภาพของดินแดน น่านน้ำ และน่านฟ้า

เขากล่าวด้วยว่าในขณะที่ประเทศกำลังก้าวไปสู่ระบบใหม่ที่ทันสมัย กองทัพพม่าจะต้องปฏิบัติหน้าที่ของรัฐ ตามที่ระบุในวัตถุประสงค์ 4 ข้อของการจัดงานวันกองทัพปีที่ 67 คือ หนึ่ง ยึดหลักสามประการคือ ไม่ทำให้สหภาพแตกสลาย ไม่ทำให้ความสามัคคีของชาติแตกสลาย และทำให้มีอธิปไตยถาวร สอง บทบาทของกองทัพในการเมืองของชาติ ที่จะต้องมีจิตวิญญาณแห่งสหภาพ และความรักชาติอย่างแท้จริง สาม ปกป้องรัฐธรรมนูญ อันเป็นหน้าที่หลักของกองทัพในการสร้างชาติที่ทันสมัย พัฒนา และเป็นประชาธิปไตย และสี่ เพื่อสร้างกองทัพที่เข้มแข็ง แข่งขัน ทันสมัย รักชาติ เพื่อปกป้องเอกราชและอธิปไตยของชาติ

สำหรับวันกองทัพพม่า ตรงกับวันที่ 27 มีนาคม ของทุกปี เพื่อรำลึกการต่อต้านทหารญี่ปุ่นในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยในปีนี้ถือเป็นการรำลึกเป็นปีที่ 67

ทั้งนี้ พล.อ.มิ้น อ่อง หล่ายย ขึ้นมาเป็นผู้บัญชาการกองทัพพม่าต่อจาก พล.อ.อาวุโสตานฉ่วยเมื่อปีที่แล้ว ภายหลังจากที่ พล.อ.อาวุโสตานฉ่วย ถ่ายโอนอำนาจไปยังรัฐบาลพลเรือนที่เป็นตัวแทนของกองทัพ

สำนักข่าวอิระวดี ยังรายงานด้วยว่า กองทัพพม่าภายใต้การนำของ พล.อ.มิ้น อ่อง หล่าย ถูกสงสัยว่าต่อต้านแผนการปฏิรูปประชาธิปไตยของประธานาธิบดีเต็ง เส่ง อย่างไรก็ตามเขาได้ปฏิเสธข้อกล่าวหานี้ โดยช่วงหนึ่งของสุนทรพจน์เขากล่าวว่า “ขณะที่ประเทศกำลังก้าวไปสู่ประชาธิปไตย ตั๊ดมาดอจะสนับสนุนการทำงานของรัฐบาล”

เขากล่าวด้วยว่ากองทัพกำลังปฏิบัติตามผลการเจรจาสันติภาพระหว่างรัฐบาลและกองทัพของชนชาติต่างๆ ในพม่า

ทั้งนี้กองทัพพม่าถูกกล่าวหาว่าเพิกเฉยต่อคำสั่งของประธานาธิบดีเต็งเส่ง ที่สั่งให้หยุดยิงกับกองทัพแห่งอิสรภาพคะฉิ่น ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือของพม่า

กองทัพพม่ามีกำลังพลประจำการราว 400,000 นายโดยภายใต้รัฐธรรมนูญพม่าปี 2551 กำหนดให้กองทัพพม่ามีเขตอำนาจศาลของตัวเองและเป็นอิสระจากศาลพลเรือน นอกจากนี้รัฐธรรมนูญยังกำหนดโควตาให้กองทัพพม่าแต่งตั้งคนในกองทัพเข้าไปนั่งในสภาแห่งชาติ และสภาท้องถิ่น ได้ร้อยละ 25 จากจำนวนทั้งหมด มีผลทำให้กองทัพมีอำนาจในการใช้สิทธิวีโต้ หรือลงมติยับยั้งในญัตติเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญซึ่งต้องการมติเห็นชอบมากกว่าร้อยละ 75

โดยการตัดสินใจทางนโยบายทั้งหมดของรัฐบาล เชื่อว่ามาจากการกำหนดโดยสมาชิก 11 คนในสภาความมั่นคงและการป้องกันประเทศ (National Defense and Security Council) ซึ่งนับเป็นองค์คณะที่มีอำนาจสูงสุด โดยในสภาดังกล่าวมีผู้บัญชาการกองทัพพม่า รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหม และนายทหารอาวุโสอีก 3 นายรวมอยู่ด้วย

อิระวดี ยังอ้างอิงแหล่งข่าวที่ระบุว่า นางออง ซาน ซูจี ผู้นำพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตยหรือเอ็นแอลดี ซึ่งคาดหมายว่าจะชนะการเลือกตั้งซ่อมในวันอาทิตย์นี้ เตรียมยื่นญัตติในสภาขอแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อลดทอนบทบาทของกองทัพในทางการเมืองลง

 

 

ที่มา: แปลและเรียบเรียงจาก

To possess high defence power, State, people & Tatmadaw will have to join hands, New Light of Myanmar, 28 March 2012

Burmese Army Chief Defends Political Role, By BA KAUNG / THE IRRAWADDY, Tuesday, March 27, 2012

 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

พะเยาว์ อัคฮาด

Posted: 28 Mar 2012 08:38 PM PDT

ขอให้ไปสอบถาม พล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน ประธานคณะกรรมปรองดองแห่งชาติ ว่าจะปรองดองไปเพื่ออะไร ในเมื่อยังหาคนที่มายิงประชาชนเสียชีวิตมากมายไม่ได้

มติชนออนไลน์, 28 มี.ค. 55

วันพุธที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2555

ประชาไท | Prachatai3.info

ประชาไท | Prachatai3.info

Link to ประชาไท

ธงชัย วินิจจะกูล: “ประวัติศาสตร์อันตราย” ในอุษาคเนย์ [พร้อมคลิป]

Posted: 28 Mar 2012 11:19 AM PDT

ปาฐกถา “ประวัติศาสตร์อันตราย” ในอุษาคเนย์ โดยธงชัย วินิจจะกูล นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน เมดิสัน เมื่อวันที่ 28 มี.ค. 55 ณ การประชุมวิชาการ “อาเซียน: ประชาคมในมิติวัฒนธรรม ความขัดแย้ง และความหวัง” จัดโดยศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร

000

เคยคิดไหมว่า มีปรากฏการณ์น่าสนใจอันหนึ่งที่เราจะอธิบายมันอย่างไรดี ประวัติศาสตร์เป็นวิชาน่าเบื่อวิชาหนึ่ง เวลาสอบก็สุมหัว เร่งท่อง เร่งจำ เพื่อสอบให้มันผ่านๆ ไป เป็นวิชาที่ไม่ได้สำคัญเท่าไหร่ แต่ครั้นพอโตขึ้นมา เวลามีความขัดแย้งเรื่องประวัติศาสตร์ จะเป็นจะตายกันให้ได้ เวลาขัดแย้งเขาพระวิหาร ทุกคนเป็นผู้รู้ดีกันหมดเลย ใครที่ชอบประวัติศาสตร์เป็นคนที่แปลกมาก

คนที่ตีความประวัติศาสตร์ต่างไปจากที่เคย เราจะเป็นเดือดเป็นแค้นได้ คือเป็นความรู้ที่เราไม่ต้องรู้ดีแต่ก็สามารถอวดรู้ได้ ใครๆ ก็สามารถบอกตัวเองว่ารู้ประวัติศาสตร์ เป็นความรู้ที่สามารถเข้าถึง เป็นเดือดเป็นแค้น โดยไม่ต้องมีความรู้อะไรเลย เพราะเอาเข้าจริงประวัติศาสตร์ที่เราพูดถึงกันไม่ใช่เรื่องความรู้ แต่เป็นเรื่องความเชื่อ ความสามารถที่จะเข้าใจลักษณะทางจิตวิญญาณได้อย่างกว้างๆ ปกติไม่มีประโยชน์ในชีวิตประจำวัน เมื่อไหร่ที่มีคนแย้ง หรือท้าทายขึ้นมา เราจะรู้สึกถูกลบหลู่ เป็นเดือดเป็นแค้น

ความรู้นี้เป็นส่วนหนึ่งที่ประกอบเป็นอัตลักษณ์ เป็นส่วนหนึ่งของตัวเรา บ่อยครั้งเราเรียกอันนี้ว่าเป็นความรู้ทางประวัติศาสตร์ แต่เอาเข้าจริง สองอย่างนี้ เป็นประวัติศาสตร์คนละชนิด ไม่รู้ว่าสองอย่างนี้แตกต่างกันขนาดไหน แต่เราเรียกสองอย่างนี้ว่าประวัติศาสตร์เหมือนกัน โดยด้านหนึ่ง ประวัติศาสตร์คืออัตลักษณ์ของเรา อีกอย่างหนึ่งคือความสามารถในการคิดวิเคราะห์ บ่อยครั้ง สองอย่างนี้ปะปนกัน

อย่างหนึ่งเป็นความเชื่อที่เป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ ชีวิต วัฒนธรรม ขาดไม่ได้ ซึ่งเราก็เน้นว่าเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เราเกิดความภาคภูมิใจ เป็นตัวของตัวเอง เห็นด้านที่เป็นคุณมาก แต่เราลืมพูดถึงด้านที่เป็นอันตรายของประวัติศาสตร์ชนิดนี้ ก็คือว่า เมื่อไหร่ที่ถูกกระทบ ถูกท้าทาย เราจะรู้สึกเดือดร้อน คาดแค้น เพราะเราขาดมันไม่ได้

กับอีกอย่างหนึ่งเป็นเครื่องมือทางปัญญาในการคิดและวิเคราะห์ ยิ่งยึดเอาประวัติศาสตร์ในการคิดวิเคราะห์มากขึ้นเท่าไหร่ จะทำให้กลายเป็นคนเชื่ออะไรยากขึ้นเรื่อยๆ จะเห็นว่าสองอย่างนี้มันต่างกัน อย่างหนึ่งเป็นประวัติศาสตร์ที่เป็นอุดมการณ์ทางสังคมการเมือง อีกอย่างหนึ่ง เป็นเครื่องมือที่ทำให้เราเป็น skeptics

ประวัติศาสตร์ที่เป็นความเชื่อส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ของเรา โดยไม่ใช่ด้วยรายละเอียด แต่ด้วยโครงเรื่อง เช่น ถึงแม้ว่าเราไม่รู้ประวัติศาสตร์ไทยมากนัก แต่เรารู้ว่าสังคมไทยเวลาเกิดปัญหา มักจะมีวีรบุรุษ วีรสตรีมากอบกู้ และสามารถทำให้เราเดินหน้าได้อย่างมั่นคงยิ่งขึ้น แต่จริงหรือเปล่าไม่รู้ รู้แต่ว่าโครงเรื่องทางประวัติศาสตร์เป็นอย่างนั้น

ประวัติศาสตร์นี้ไม่ได้อยู่ด้วยรายละเอียดของเหตุการณ์หนึ่งๆ แต่อยู่ด้วยสาระเรื่องเล่าที่เล่าซ้ำๆ กัน เช่น เรารู้ว่ามีชาวบ้านบางระจัน เมื่อไหร่ ที่ไหน เราไม่รู้ แต่เรารู้ว่ามีเพราะมันสอดคล้องกับโครงเรื่องหลักๆ

เหตุการณ์ 6 ตุลา 14 ตุลา เป็นอะไรไม่รู้ แต่เราเรียก 16 ตุลาก็ได้ เพราะสุดท้ายโครงเรื่องมัน match กัน รายละเอียดคือการตอกย้ำโครงเรื่องซึ่งเหมือนๆ กัน ให้เป็นอย่างที่เรารู้ เชื่ออย่างที่มันเป็น ตอกย้ำที่เป็นมาตรฐานความเชื่อจำนวนหนึ่ง ในแง่นี้ สำหรับประวัติศาสตร์อย่างนี้เราจึงไม่จำเป็นต้องรู้รายละเอียด ไม่จำเป็นต้องรู้อย่างวิพากษ์วิจารณ์ ไม่ต้องรู้ใจความสำคัญก็ได้ ขอให้จับสาระที่เป็นจิตวิญญาณของสังคมหรือของชาตินั้นๆ ได้  ขอให้เรามั่นใจได้ว่า รายละเอียดนั้นตอกย้ำโครงของซ้ำๆ ซากๆ ที่เป็นสปิริตของสังคมนั้นก็พอ

ส่วนประวัติศาสตร์ที่เป็นการวิพากษ์วิจารณ์ จะทำให้เราไม่เชื่ออะไรง่าย ๆ หรือไม่เชื่ออะไรเลย เคยตั้งข้อสังเกตว่าคนสอนประวัติศาสตร์ไทยในที่หนึ่งๆ จะมีนักประวัติศาสตร์ที่สังกัดชนิดแรกเป็นส่วนใหญ่ ส่วนเพื่อนร่วมงานที่มหาวิทยาลัยวิสคอนซินนั้น ไม่ว่าจะแนวอนุรักษ์นิยมหรือเสรีนิยม ล้วนแต่เป็น skeptic กันทั้งนั้น ทำให้คิดว่า ทั้งสองอย่างสมาทานประวัติศาสตร์ในแง่ที่เป็นความรู้คนละชนิดกัน

ขออ้างถึงงานของนักเขียนคนหนึ่งชาวฝรั่งเศส ที่เขียนบทความคลาสสิค What is the Nation? เมื่อปี 1882 กล่าวว่า “มีของ 2 สิ่ง ซึ่งประกอบเข้าเป็นหลักการหรือเป็นจิตวิญญาณของชาติหนึ่งๆ อันหนึ่งคือ การที่เป็นเจ้าของมรดกอันร่ำรวยกับสังคมนั้น อันที่ 2 คือความเห็นร่วมกันในปัจจุบัน” โดยมีการขยายความว่า

“การลืมนั้น เป็นปัจจัยที่สำคัญมากสำหรับการก่อร่างสร้างชาติขึ้นมา การหลงลืมเป็นความจำเป็นก็เพราะว่า ยิ่งการศึกษาประวัติศาสตร์ยิ่งคืบหน้าไปมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งเป็นอันตรายต่อหลัก soul และ spirit ของชนชาตินั้น”

ประวัติศาสตร์ความเชื่อ-อัตลักษณ์ โดยปกติเป็นชีวประวัติของสังคมหรือชาติหนึ่ง มักจะมีสาระสำคัญอยู่ 2-3 อย่างเท่านั้น คือ อย่างที่หนึ่ง บอกเล่าความยิ่งใหญ่ของตัวเอง ถือเอาตัวเองเป็นใหญ่ และถูกเสมอ อย่างที่สอง บอกเล่าเรื่องราวการถูกรังแก ความเจ็บปวด และการเอาตัวรอดมาได้ และอย่างที่สาม ปกปิดเรื่องราวเลวๆ อัปยศคือตัวเองเคยทำกับคนอื่นเอาไว้ แทบทุกประเทศในอาเซียนมีเรื่องราวทำนองนี้ และแตกต่างกันในรายละเอียด

อย่างแรก เป็นประวัติศาสตร์ที่บอกเล่าเรื่องราว ขยายอำนาจเมื่อไหร่ เป็นอาณาจักรยิ่งใหญ่เมื่อไหร่ จริงๆ การขยายอำนาจหมายถึงการทำให้คนอื่นเจ็บปวด เช่นการตีเอาปัตตานีมาเป็นของตัวเอง เป็นความยิ่งใหญ่ที่เราเรียนรู้ตั้งแต่เด็ก เราลืมไปว่ามันเป็นความเจ็บปวดของคนอื่น

ส่วนเรื่องราวที่ถูกรังแก ถูกกระทำย่ำยี อับอายจากผู้อื่น เช่น ประวัติศาสตร์การเสียดินแดน ไม่ว่าจะจริงหรือไม่ หรือเป็นมายาคติหรือไม่ แต่มันเป็นส่วนหนึ่งที่เป็นอัตลักษณ์ของเรา คือต้องให้รู้ว่าเราถูกรังแกในสมัยก่อน ส่วนประวัติศาสตร์ที่เป็นเรื่องอัปยศ ก็เช่นเรื่อง 6 ตุลา ไม่สามารถจะมาพูดได้ เพราะถ้าพูดขึ้นมาก็เป็นเรื่องขายขี้หน้ากันทุกฝ่ายอย่างมโหฬาร

ประเทศในกลุ่มอาเซียนเรามีประวัติศาสตร์ทั้ง 3 ชนิด อย่างลาว เขมร ก็บอกว่าเขาก็เสียดินแดน ทุกคนบอกตัวเองเสียดินแดน ตามหลักฟิสิกส์ คืออะไรที่หายไปมันต้องไปอยู่อีกที่ แต่กลายเป็นว่าดินแดนเป็นสิ่งหนึ่งที่เสียไปแล้วหายไปเลย ทุกคนบอกตัวเองเสียหมด และก็เน้นการถูกรังแกเช่นการตกเป็นอาณานิคม

นอกจากนี้ ก็เน้นความยิ่งใหญ่ของตัวเองเหมือนกัน ทั้งๆ ที่ความยิ่งใหญ่ของตัวเองได้มาด้วยความเจ็บปวดของคนอื่น ยกตัวอย่าง การสร้างอนุสาวรีย์ที่แสดงถึงช่วงยิ่งใหญ่ที่สุด เช่น พม่า มีอนุสาวรีย์ 3 กษัตริย์ คือ พระเจ้าอโนรธา พระเจ้าบุเรงนอง และพระเจ้าอลองพญา ทำในยุคที่รุ่งเรือง ที่ลาวก็มีฟ้างุม ไซเชษฐาธิราช แต่ก็มีพระเจ้าอนุวงษ์ เป็นยุคที่ไม่ยิ่งใหญ่แต่เพื่อบันทึกความเจ็บปวดของตัวเองด้วย

ประเทศในอาเซียนมีประวัติศาสตร์ที่เน้นเรื่องยิ่งใหญ่ และเจ็บปวดไม่ต่างกัน หากเราเอาประวัติศาสตร์ของทุกประเทศมาเรียงกัน เราจะเจอว่า ประวัติศาสตร์ของประเทศเหล่านั้นปะทะกัน ขัดแย้งกัน ฉะนั้น ทางที่คือต่างคนต่างอยู่ เพราะฉะนั้นในขณะที่อาเซียนเราเน้นอะไรร่วมกัน แม้จะบอกว่าเราสามารถเรียนรู้จากกันได้ เรามีด้านที่น่ารัก แต่คิดว่ามีบางส่วนที่สำคัญ อาจจะพอๆ กับอธิปไตยเหนือดินแดน คือ เรื่องอธิปไตยของประวัติศาสตร์ ก็คือต่างคนต่างอยู่

เพราะหากเอาประวัติศาสตร์มาแชร์กัน มาทำให้ลงรอยกัน มีหวังได้ทะเลาะกัน เราไม่สามารถสูญเสียอธิปไตยทางประวัติศาสตร์ได้แม้แต่ตารางนิ้วเดียว ที่เมื่อย้อนไปสามสี่ปีไทยกับพม่าก็ทะเลาะเรื่องนี้ เช่นเดียวกัน เรื่องประวัติศาสตร์ไม่มีใครถอยให้แก่ใครแม้แต่ก้าวเดียว

ในประเทศต่างๆ ก็มีประวัติศาสตร์ที่ตัวเองต้องปกปิดความอพยพของตัวเองเอาไว้ เพราะถ้ารื้อขึ้นมาจะเป็นบาดแผลที่เจ็บปวดและยังเน่าเฟะอยู่ เช่น ในอินโดนีเซียปี 1965  มาเลเซียปี 1969 ในเวียดนาม มีการปราบปรามชนกลุ่มน้อยทางด้านศาสนาชาติพันธุ์ ส่วนไทยก็มีเดือนตุลาทั้งหลาย และกำลังจะเพิ่มพฤษภาอีกสองรายการ

ประวัติศาสตร์แบบนี้ อันตราย เพราะอยู่บทความเชื่อ อยู่บนความแข็งแกร่งยาวนานที่ไม่เปลี่ยนแปลงได้ง่ายๆ แต่จะถูกท้าทายจากประวัติศาสตร์ที่วิพากษ์วิจารณ์ตลอดเวลา เรามักคิดว่าประวัติศาสตร์ที่วิพากษ์วิจารณ์แบบนั้นที่เป็นอันตราย อย่างที่เรนัลด์บอก ยิ่งการศึกษาประวัติศาสตร์ยิ่งก้าวหน้ามากเท่าไร การศึกษาแบบวิพากษ์วิจารณ์ยิ่งเป็นอันตรายต่อความเชื่อที่เป็นจิตวิญญาณของชาติ

เมื่อเราคิดกลับกัน เราจะเห็นว่าเพราะประวัติศาสตร์แบบแรกต่างหากที่เป็นอันตรายยิ่งกว่า เพราะจะดำรงอยู่ได้ก็ต่อเมื่อต้องให้คนในชาตินั้นๆ มีความเชื่อทำนองหนึ่งไปเรื่อยๆ เมื่อถูกสั่นคลอนด้วยเหตุด้วยผล หลักฐาน ประวัติศาสตร์แบบแรกจะเกิดความสั่นคลอนในอัตลักษณ์ของตัวเองทันที

ประวัติศาสตร์ก็เหมือนความเชื่อศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายในสังคม ที่ความเชื่อที่ไม่ยอมเปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งที่อันตราย เพราะไม่มีความรู้ความเชื่ออันไหนที่สามารถดำรงอยู่ได้อย่างถาวร

ประเทศในอาเซียน เรามีประวัติศาสตร์แบบที่เป็นความเชื่อ ประกอบเป็นอัตลักษณ์ค่อนข้างมาก ไม่ใช่แค่ในประเทศไทย อันนี้ต่างหากถือว่าเป็นอันตราย วันนี้ ดร.สุรินทร์ฯ บอกว่าเราสามารถแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันได้ แต่ผมอยากให้เห็นถึงข้อจำกัดเชิงประวัติศาสตร์ พอพูดถึงเรื่องประวัติศาสตร์ เราหยุด ปิดประตู และตั้งด่านทันที

ทำให้เราจะต้องเก็บประวัติศาสตร์ไว้เป็นอย่างหลังๆ ในบรรดาอาชีพที่อนุญาตให้ข้ามไปข้ามมาได้ คือไม่ใช่แค่ภาษาดอกไม้ ภาษาหรูๆ เท่านั้นที่เราพูดว่าเรียนรู้ร่วมกันได้ แต่อยากให้กรุณาตระหนักถึงข้อจำกัดต่างๆ เหล่านี้ และเราต้องข้ามพ้นให้ได้ ไม่เช่นนั้นประชาคมอาเซียนก็ไม่สามารถจะเกิดขึ้นได้

แต่ก็ไม่ใช่ว่าให้ทุกประเทศมีประวัติศาสตร์เหมือนกัน หรือต้องลืมประวัติศาสตร์ตัวเอง ผมคิดว่าเราต้องจัดการปัญหาประวัติศาสตร์แห่งชาติ เราอาจจะกล่าวว่ายุโรปเองก็มีปัญหาเหล่านี้ เขาก็ยังอยู่กันได้ แต่จริงๆยุโรปได้ก้าวข้ามวัฒนธรรมประวัติศาสตร์ที่ถือเอาประวัติศาสตร์เป็นอัตลักษณ์ของตัวเองอย่างยึดมั่น ไปสู่ประวัติศาสตร์ในฐานะเครื่องมือสร้างความรู้ ความเข้าใจปัจจุบันอย่างวิพากษ์วิจารณ์

ผมคิดว่าทุกวันนี้ประวัติศาสตร์มี 2 ชนิด มีการเรียนรู้คนละอย่าง มันคือ culture of history คือ วัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ หมายความว่าเราจะมีชีวิตร่วมกับ หรืออยู่กับอดีตอย่างไร ใช้อดีตอย่างไร มีระยะห่างอย่างไร มี critical distance หรือ detachment

เราจะถืออดีตเป็น “ประเทศอื่น” ประเทศหนึ่งได้แค่ไหน การมีชีวิตอยู่ประจำวัน ประวัติศาสตร์จะเป็นส่วนหนึ่งอย่างไรในชีวิตของเราในปัจจุบัน

การที่ชาติต่างๆ ถือเอาประวัติศาสตร์เป็นปริมณฑลที่ละเมิดไม่ได้ ที่อาจารย์สุรินทร์ได้กล่าวกรณีไทย กับ กัมพูชาขัดแย้งกัน ถ้าหากเราไม่ย้อนกลับไปยุคก่อนอาณานิคม เราก็ต้องถือว่าประวัติศาสตร์เป็นเรื่องที่ผ่านไปแล้ว เราจะมีท่าทีอย่างไรกับสิ่งที่ผ่านไปแล้วที่เป็นมรดกส่วนหนึ่งของปัจจุบันด้วย เรามีมรดกของพ่อแม่อยู่ในตัวเรา แต่เราก็ยังสามารถมีท่าทีต่อมรดกเหล่านั้นได้ ไม่ได้บอกว่าต้องเดินตามรอยของพ่อแม่เราทั้งหมด

สิ่งที่เสนอต่อไปนี้อาจดูเป็นอุดมคติและ living aspiration คือเป็นความปรารถนาที่มีชีวิต

1. เรายอมรับได้ไหมว่าความรู้ประวัติศาสตร์ไม่มีวันจบสิ้น คำถามใหม่ๆ ทางประวัติศาสตร์มีตลอดเวลา เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ท้าทายได้ เปลี่ยนได้ ไม่มีปริมณฑลที่ห้ามละเมิด ในโลกที่มีวุฒิภาวะทางวัฒนธรรมทางประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์เป็นเรื่องที่ไม่มีคำตอบตายตัว ไม่ว่าจะในระดับรายละเอียดหรือโครงเรื่อง หรือในระดับจิตวิญญาณของชาตินั้นๆ สามารถถูกท้าทายได้ตลอดเวลา เราจะยอมรับประวัติศาสตร์แบบนั้นได้หรือไม่ ถ้าหากรับไม่ได้ประวัติศาสตร์จะยังอันตรายอยู่ แต่ถ้ายอมรับได้ก็เป็นการถอดชนวน เอาประวัติศาสตร์ไว้ศึกษา แต่ไม่ต้องไม่ยึดมั่นถือมั่น ไม่จำเป็นต้องถือว่าตัวเองถูกเสมอ มี detachment คือ ระยะห่างที่เป็นตัวของเราเองในปัจจุบัน

2. ต้องใช้ชื่อหนังสือเล่มหนึ่งของ Prasenjit Duara คือ Rescuing History from the Nation “เราจะกอบกู้ประวัติศาสตร์จากชาติได้หรือยัง” ให้ประวัติศาสตร์คือเรื่องอดีต ไม่ได้ผูกพันกับชาติ ชาติไม่ได้เป็นเจ้าของประวัติศาสตร์ เพราะฉะนั้น ไม่ว่าอดีตเป็นอะไรก็สามารถเถียงกันได้ วิจารณ์ได้ วัฒนธรรมข้อ ๒ ที่ผมคิดว่าส่งเสริมคือ ทำให้ประวัติศาสตร์เป็นประวัติศาสตร์ มีระยะห่างและเป็นอิสระจากชาติเสีย แน่นอนว่ามันมีผลต่อความเป็นชาติ ตามที่เราเคยได้เรียนรู้มาในฐานะความรู้ชุดหนึ่ง ไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องเดินตามมันอย่างที่เคยเป็นมา เราสามารถใช้วิจารณญาณเข้าไปตัดสินได้

3. ประวัติศาสตร์เป็นความรู้ที่ทำให้เราคิดเป็น ปรับตัวได้ เรารู้ว่าปัจจุบันเป็นผลของอดีต อย่างไรก็ตามเราเป็นอิสระ ไม่ได้หมายความว่าเราไม่มีมรดก แต่ในความหมายที่ว่าเรามีระยะห่าง ไม่จำเป็นต้องเป็นตายร้ายดีไปกับประวัติศาสตร์ของชาติ ประวัติศาสตร์มีไว้คิด ไม่ได้มีไว้ให้ใช้ ไม่ได้มีไว้ให้เกิดความภูมิใจ ฉะนั้นต้องส่งเสริมให้ประวัติศาสตร์ที่คนรู้จักคิด และใช้ในการคิดอย่างเป็นตัวของตัวเอง

4. ต้องอนุญาตให้ประวัติศาสตร์ทุกอย่างแบกันบนโต๊ะให้หมด รวมทั้งประวัติศาสตร์ที่ท้าทาย ประวัติศาสตร์ที่แย้ง เพราะการที่ถูกท้าทายในโลกที่มีคนหลากหลาย เหตุการณ์หนึ่งมีคนสูญเสียมีคนได้ มีคนเสียใจก็มีคนดีใจ เช่น เราจะไปกักเก็บประวัติศาสตร์เรื่องเดือนตุลาคม พฤษภาคม หรือเรื่องปัตตานีไว้ทำไมกัน ต้องอนุญาตให้เขาแบออกมา ถ้าเราเก็บกดเอาไว้จะยิ่งทำให้ลึกลับซับซ้อน และทำให้ประวัติศาสตร์เหล่านั้นมีพลังจนเกินเหตุ ต้องให้แบออกมา และถกเถียงกันโดยต้องมีระยะห่าง และทำให้อยู่ในที่เปิดเผย

เราจะไม่มีวันเห็นอะไรร่วมกันได้ 100 เปอร์เซ็นต์เพราะมนุษย์เป็นอย่างนั้น ซึ่งถ้าเราทำให้ประวัติศาสตร์แบออกมาได้ซึ่งมาจากหลายทิศทางและผลประโยชน์

ผมเชื่อว่าในอนาคต สังคมเราจะเดินไปสู่สังคมที่รู้จักคิด มีวุฒิภาวะและเปิดกว้างขึ้นเรื่อยๆ ในภาวะเช่นนี้ อัตลักษณ์จะหลากหลายปนเปจนนับไม่ถ้วน จะไม่ต้องการ single narrative อีกต่อไป อัตลักษณ์เหล่านั้นจะเกิดขึ้นได้เมื่อมีหลายเรื่องราวประกอบขึ้นด้วยกัน

สังคมที่มีวุฒิภาวะ จะต้องให้ประวัติศาสตร์ที่มีเรื่องราวหลากหลายเหล่านั้นอยู่ด้วยกัน ใครจะภูมิใจ ดีใจ หรือเสียใจประวัติศาสตร์นั้น ก็ให้เขายึดถืออย่างนั้นได้ ไม่ใช่ว่าพูดกันแต่ภาษาดอกไม้ ลดการทำสงครามให้หมดและประเทศอาเซียนจะอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ไม่ใช่ เป็นประวัติศาสตร์ที่แบกันให้หมด จะรบกี่ครั้ง จะอัปยศเมื่อปีไหน ก็แบออกมา ใครยังมีอายุความอยู่ก็จัดการตามกฎหมาย ใครที่หมดแล้วก็ให้เป็นประวัติศาสตร์กันไป เราก็มีระยะห่างกับมัน แม้กระทั่งลูกของผมก็ไม่จำเป็นต้องคิดเรื่องตุลาแบบเดียวกับผม ยิ่งคนที่ไม่ได้ผูกพันทางสายเลือด ก็ยิ่งไม่ต้องใหญ่

สังคมที่กำลังต้องการสภาวะเปิด เราต้องการวัฒนธรรมทางประวัติศาสตร์แบบนั้น เราจะอยู่รวมกันได้เป็นประชาคม เราต้องการประชากรที่สามารถยินดีอยู่ร่วมกับคนที่มีประวัติศาสตร์ต่างๆ นานา ต้องเคารพเขาในด้านอัปลักษณ์ของทั้งเราและเขาด้วย นั่นคือประวัติศาสตร์ที่ยอมรับความจริง ในเงื่อนไขอย่างนี้เราจึงต้องการสังคมที่สามารถเปิดให้มีเสรีภาพ แบกันออกมาได้ ยิ่งมีความหลากหลาย ก็จะยิ่งลดความน่าอันตรายลงไป โดยที่ไม่มีใครเป็นเจ้าของ spirit of nation

ผมคิดว่าอาจจะยาก แต่เชื่อว่าสังคมเรา และหลายสังคมในอาเซียน มีวุฒิภาวะพอที่จะฟังกันได้ ไม่ได้หมายความว่าต้องให้เป็นได้ช่วงข้ามคืน เพราะวัฒนธรรมประวัติศาสตร์แบบเดิมมันฝังมานาน ผมเชื่อว่าเราต้องเริ่มต้น ไม่ใช่ปล่อยให้อาเซียนเป็นประชาคมทางธุรกิจ หรือการลงทุนกันอย่างเดียว

การที่จะให้คนมีความอดกลั้นต่อกัน จะต้องมีต่อกันในทางประวัติศาสตร์ด้วย ย้ำว่าไม่ใช่แค่พูดภาษาดอกไม้ แต่ต้องปล่อยให้ประวัติศาสตร์เลวร้าย อัปยศแค่ไหน โผล่ออกมา โดยไม่เอาตัวเองเข้าไปโกรธแค้นกับสิ่งนั้น ต้องฟังได้อย่างมีวิจารณญาณ นี่ต่างหากที่จะสามารถสร้างประชากรที่มีคุณภาพ ที่ประชาคมอาเซียนจะมีอุดมคติอย่างไรก็แล้วแต่ ผมขอให้มีวัฒนธรรมทางประวัติศาสตร์ชนิดใหม่

 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

อย่าปล่อยให้ผังเมือง กทม กีดกันประชาชนส่วนใหญ่

Posted: 28 Mar 2012 10:29 AM PDT

ร่างผังเมืองกรุงเทพมหานครฉบับที่สำนักผังเมืองกำลังพยายามจะยัดเยียดประกาศใช้นี้ เป็นร่างผังเมืองที่ทำลายผลประโยชน์ของคนส่วนใหญ่ สร้างปัญหาและภาระให้แก่ประชาชน ทำลายสิ่งแวดล้อมและพื้นที่สีเขียวนอกเมือง ปกป้องคนชั้นสูงส่วนน้อยให้รักษาที่ดินเพื่อลูกหลานในอนาคต

ตามที่มีข่าวว่าสำนักผังเมือง กรุงเทพมหานคร โดย ม.ร.ว. เปรมศิริ เกษมสันต์ ผู้อำนวยการสำนัก ไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขร่างผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร  ผมในฐานะที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนพัฒนาเมือง ขอวิพากษ์ความเข้าใจผิดของสำนักผังเมือง ซึ่งปรากฏในหนังสือพิมพ์ {1}

ม.ร.ว. เปรมศิริ เกษมสันต์ ผู้อำนวยการสำนักผังเมือง กรุงเทพมหานครกล่าวว่า “ทราบมาว่า มท.1จะไม่ลงนามประกาศใช้ผังเมืองรวมใหม่ หากไม่แก้ไขให้ตรงตามที่เอกชนต้องการ เรื่องนี้มองว่าควรมองในภาพรวมมากกว่า เพราะมีผู้ประกอบการ นักวิชาการ ประชาชน จำนวนมาก สนับสนุนให้มีความเข้มงวด  ประกอบกับเกิดปัญหาไฟไหม้บ่อยทั้งคอนโดฯ ออฟฟิศ โรงแรม ซึ่งล้วนแต่อยู่ในซอยใจกลางกรุงแทบทั้งสิ้น จึงอยากให้ผู้ประกอบการเห็นแก่ส่วนรวม เพราะท่านขายคอนโดฯจบท่านก็หมดหน้าที่ ทิ้งภาระให้กับนิติบุคคลและคนอยู่อาศัยเผชิญชะตากรรมเอง”

ความข้างต้นเป็นทั้งความเข้าใจผิดโดยสิ้นเชิง กล่าวคือ

1. ที่ว่ามีผู้ประกอบการ นักวิชาการและประชาชนจำนวนมากสนับสนุนร่างผังเมืองของกรุงเทพมหานครนั้น  ผมเชื่อว่าสำนักผังเมือง กรุงเทพมหานคร ไม่เคยเสนอข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิการใช้ที่ดินต่าง ๆ อย่างเข้มงวดโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรให้ประชาชนได้รับทราบในระหว่างการทำประชาพิจารณ์แต่ละครั้ง  หากปกปิดหรือไม่ได้เสนอข้อมูลอย่างรอบด้าน สำนักผังเมืองก็ไม่อาจอ้างว่าประชาชนสนับสนุน

2. ที่ว่าเกิดปัญหาไฟไหม้บ่อยในซอยใจกลางกรุงแทบทั้งสิ้นนั้นไม่เป็นความจริง คงหมายถึงอาคารบ้านเรือนทั่วไป แต่ในกรณีอาคารสูงและอาคารชุดและอะพาร์ตเมนท์ ในช่วง 5 ปีล่าสุด (พ.ศ.2550-2554) นั้น เกิดเพลิงไหม้ลดลงจาก 8% ของกรณีเพลิงไหม้ทั้งหมด เป็น 7% 4% 3% และ 2% ตามลำดับ {2} กรณีอาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษ (ตั้งแต่ 10,000 ตารางเมตรขึ้นไป) ในปัจจุบันก็มีระบบป้องกันไฟไหม้ที่มีประสิทธิภาพ ไม่ใช่ระบบอาคารเก่าในอดีต  อาคารสมัยใหม่จึงแทบไม่เกิดเพลิงไหม้  ในอีกแง่หนึ่งการดับเพลิงของกรุงเทพมหานครต้องได้รับการปรับปรุงให้มีประสิทธิภาพมากกว่านี้ ไม่ใช่อ้างความไร้ประสิทธิภาพมาเพื่อกีดขวางการพัฒนาประเทศ

นอกจากนี้ ม.ร.ว. เปรมศิริ เกษมสันต์ ผู้อำนวยการสำนักผังเมือง กรุงเทพมหานคร ยังกล่าวว่า “อย่างไรก็ดี การผ่อนผันให้เอกชนพัฒนาคอนโดฯ ในเขตทางที่เล็ก ย่อมทำได้แต่ต้องเป็น ถนน ซอยที่มีแผนขยาย หรือ ตัดใหม่ในอนาคตเท่านั้นซึ่งมีกว่า 100 สาย  ยกตัวอย่างย่านถนนสุขุมวิท ช่วงตั้งแต่หลังซอยอโศกไปประมาณ 6 เส้น  และบริเวณก่อนข้ามคลองพระโขนง เขตวัฒนา เขตคลองเตย เขตสวนหลวง จะมีแผนขยายถนน 4 เลนอีกหลายเส้นทาง แต่พื้นที่ไหนไม่มีแผนขยายถนน ก็ไม่สามารถทำได้”

ในความเป็นจริง กรุงเทพมหานครได้ขีดเส้นตัดถนนใหม่ในผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครฉบับปัจจุบัน แต่ส่วนมากไม่ได้ก่อสร้างตามแผน  ไม่มีความชัดเจนและไม่มีกรอบระยะเวลาที่จะก่อสร้างจริง  ในร่างผังเมืองใหม่ยังขีดเส้นใหม่ให้แตกต่างไปจากเดิม  นอกจากนี้ยังมีถนนจำนวนมากสร้างอยู่ในเขตรอบนอกของกรุงเทพมหานคร ซึ่งขาดความเป็นไปได้ทางการตลาดและการเงินในการสร้างอาคารขนาดใหญ่พิเศษ  ดังนั้นที่ว่าจะมีการก่อสร้างถนนอีกนับร้อยสายจึงไม่เป็นความจริง และเป็นเพียงข้ออ้างเพื่อหวังประกาศใช้ร่างผังเมืองรวมที่ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงนี้เท่านั้น

ผมไม่ใช่นักพัฒนาที่ดินหรือนายหน้า และไม่ได้นำเสนอความเห็นเพื่อเอื้อประโยชน์ต่อภาคธุรกิจ แต่การห้ามสร้างก่อสร้างอาคารขนาดใหญ่พิเศษในซอยที่มีความกว้างต่ำกว่า 16 เมตร ทั้งที่เคยให้ก่อสร้างนั้น สร้างความไม่เท่าเทียมกันระหว่างเจ้าของที่ดิน กีดขวางการพัฒนาในเขตเมือง ซึ่งจำเป็นต้องมีการพัฒนาแนวสูงให้มาก เพื่อไม่ให้เมืองขยายออกไปในแนวราบซึ่งจะกินหรือรุกทำลายสิ่งแวดล้อม และพื้นที่เกษตรกรรมหรือพื้นที่สีเขียวชานเมือง  อีกทั้งยังทำให้สาธารณูปโภคต้องขยายตัวอย่างไม่มีที่สิ้นสุด เป็นการสิ้นเปลืองงบประมาณของประเทศชาติ  นอกจากนั้นการเดินทางที่ต้องออกสู่นอกเมืองเป็นการสร้างภาระแก่ประชาชนส่วนใหญ่อย่างใหญ่หลวง

การพยายามสงวนพื้นที่ใจกลางเมืองไว้โดยไม่ให้เกิดการพัฒนา เท่ากับไม่เห็นแก่ประเทศชาติส่วนรวม เป็นการพยายามรักษาผลประโยชน์ของชนชั้นสูงกลุ่มน้อยที่อยู่อาศัยในใจกลางเมือง  คนกลุ่มนี้ไม่ต้องเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ไม่ต้องเสียภาษีมรดก และยังได้รับการคุ้มครองให้มีที่ดินอยู่ในใจกลางเมืองเพื่อเก็บไว้ให้ลูกหลานของตนในอนาคตทั้งที่สาธารณูปโภค ไม่ว่าจะเป็นรถไฟฟ้า ทางด่วน ทางหลวง ประปา ไฟฟ้า ฯลฯ มีอยู่เพียบพร้อมเพื่อการพัฒนาโดยไม่ขาดแคลน  การกระทำเช่นนี้อาจถือเป็นอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ หรือการกระทำผิดกฎหมาย เพราะหากเทียบตัวอย่างกับห้องชุดในอาคารชุด เจ้าของห้องยังมีหน้าที่ต้องชำระค่าส่วนกลางซึ่งเป็นสาธารณูปโภคและสาธารณูปการต่าง ๆ หาไม่จะไม่สามารถจำหน่ายจ่ายโอนได้ตามกฎหมาย

ผมจึงขอให้กรุงเทพมหานครทบทวนร่างผังเมืองใหม่ เพื่อประโยชน์แก่ประชาชนส่วนรวมและประเทศชาติอย่างแท้จริงโดยไม่มีวาระซ่อนเร้นเพื่อกลุ่มผลประโยชน์ใด

 

อ้างอิง

{1} มท.ส่อไฟเขียวตึกสูงซอยแคบ วันศุกร์ที่ 16 มีนาคม 2012 เวลา 21:45 น. ฐานเศรษฐกิจ ข่าวหน้า1http://www.thannews.th.com/index.php?option=com_content&view=article&id=112780:2012-03-16-14-51-28&catid=85:2009-02-08-11-22-45&Itemid=417

{2} สถิติ 2554 กรุงเทพมหานคร (ข้อมูลราย 6 เดือน) ด้านความปลอดภัยhttp://office.bangkok.go.th/pipd/07Stat(Th)/Stat(th)54%20(6%20Months)/stat54%20(6%20Months%20).htm

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

รัฐลุยรื้อตาดีกาชายแดนใต้ แจกตำราใหม่ใช้ของกระทรวง

Posted: 28 Mar 2012 10:08 AM PDT

สำนักการศึกษาเอกชน ลุยรื้อระบบโรงเรียนตาดีกาชายแดนใต้ เพื่อเรื่องธุรการ สารบัญหนังสือ เปลี่ยนใหม่ตำราเรียนอิสลามศึกษา ใช้หลักสูตรกระทรวงศึกษา ยกระดับคุณภาพ แก้ปัญหาไม่รับรองวุฒิ

นายนิฟูอัด บาสาลาฮา นักวิชาการอิสลามศึกษา สำนักงานการศึกษาเอกชนอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี เปิดเผยว่า สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ กำลังวางระบบการเรียนการสอนให้โรงเรียนตาดีกา(ศูนย์การเรียนรู้อิสลามศึกษา)ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ให้มีระบบธุรการที่จำเป็นเพิ่มขึ้น โดยริเริ่มโครงการพัฒนาระบบการปฏิบัติการด้านธุรการและสารบัญในศูนย์ตาดีกา ซึ่งสำนักงานการศึกษาเอกชนอำเภอหนองจิก ได้ดำเนินการนำร่องได้ระยะหนึ่งแล้ว

นายนิฟูอัด เปิดเผยว่า โรงเรียนตาดีกาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นสถาบันการสอนวิชาศาสนาอิสลามขั้นพื้นฐานในพื้นที่ ยังมีปัญหาเรื่องการวางระบบการเรียนการสอนอยู่มาก ส่วนระบบการจัดเก็บข้อมูลก็ยังมีส่วนที่จำเป็นต้องลงไปช่วยเสริม เช่นเดียวกับการพัฒนาทักษะให้แก่ผู้สอน

“จากการสำรวจโรงเรียนตาดีกาในพื้นที่ พบว่า ผู้สอนส่วนมากไม่มีทักษะการวางแผนการสอน และยังขาดทักษะอื่นๆ ที่จำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพการเรียนของเยาวชน” นายนิฟูอัด กล่าว

นายซานูซี เบญจมันต์ ผู้อำนวยการสำนักงานการศึกษาเอกชนอำเภอหนองจิก เปิดเผยว่า สำนักงานการศึกษาเอกชนจังหวัดปัตตานี ได้มอบหมายให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ปัตตานี จัดพิมพ์และแจกจ่ายหนังสือเรียนให้แก่ โรงเรียนตาดีกาในจังหวัดปัตตานี ทั้งหมด 653 ศูนย์ โดยแบ่งเป็น 2 ช่วงชั้น

นายซานูซี เปิดเผยว่า สำหรับหนังสือแบบเรียนดังกล่าว เป็นไปตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการศึกษาอิสลามประจํามัสยิด (ตาดีกา) ในจังหวัดปัตตานี ยะลา นราธิวาส พ.ศ. 2548 โดยแบบเรียนสำหรับช่วงชั้นที่ 2 หรือชั้นอิบติดาอี (ชั้น 4 – 6) เทียบเท่าระดับประถมปลายในการศึกษาสายสามัญได้แจกจ่ายให้ศูนย์ต่างๆ แล้ว เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2555 ที่โรงแรมซีเอส.ปัตตานี ส่วนแบบเรียนช่วงชั้นที่ 1 ได้แจกจ่ายไปแล้วก่อนหน้านี้

นายซานูซี เปิดเผยอีกว่า ต้นคิดการเปลี่ยนแบบเรียนจากเดิมที่ใช้ในโรงเรียนตาดีกาปัจจุบัน มาจากการรวบรวมปัญหาที่พบในโรงเรียนตาดีกา ซึ่งการเปลี่ยนแบบเรียนดังกล่าวเป็นเพียงก้าวแรกของการรื้อการเรียนการสอนตาดีกา แล้วจะการให้เป็นระบบมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน โดยจะมีการกำหนดมาตรฐานกลาง เพื่อการันตีว่า นักเรียนตาดีกามีความรู้ความสามารถในการแข่งขันความรู้ทางศาสนาในระดับประเทศได้

นายซานูซี เปิดเผยอีกว่า ที่ผ่านมาการเรียนการสอนตาดีกา ไม่มีมาตรฐานกลางในการกำหนดคุณภาพการศึกษาของเด็ก ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนาระบบการเรียนการสอนของเยาวชนจังหวัดชายแดนภาคใต้ จึงจำเป็นต้องมีการวางระบบที่ชัดเจน เพื่อให้สามารถต่อรองกับกระทรวงศึกษาธิการได้ว่า ต้องลงมาสนับสนุนในส่วนใดบ้าง

นายซานูซี เปิดเผยว่า ปัจจุบันนักเรียนตาดีกาเสียเปรียบการศึกษาในระบบอื่น เนื่องจากวุฒิการศึกษาตาดีกายังไม่ได้รับการรับรองจากกระทรวงศึกษาธิการ อีกทั้งยังเสียเปรียบในเชิงการเปรียบเทียบความรู้ เมื่อมีการทดสอบความรู้วิชาศาสนาหรือ I-Net เนื่องจากมาตรฐานกลางความรู้ด้านศาสนาอิสลามปัจจุบันอ้างอิงตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการศึกษาอิสลามประจำมัสยิดมัสยิด (ตาดีกา) ในจังหวัดปัตตานี ยะลา นราธิวาส พ.ศ. 2548 แต่โรงเรียนตาดีกาในจังหวัดชายแดนใต้ไม่ได้ใช้แบบเรียนตามระเบียบดังกล่าว

นายซานูซี เปิดเผยว่า การที่กระทรวงศึกษาธิการยังไม่รับรองวุฒิอิสลามของตาดีกา ทำให้เยาวชนเสียโอกาสในการเรียนต่อชั้นศาสนาที่สูงขึ้นสำนักงานการศึกษาเอกชนจังหวัดปัตตานีจึงพยายามแก้ไขปัญหานี้ โดยเข้าไปวางระบบการเรียนการสอนตาดีกาให้เป็นระบบมากกว่าที่เป็นอยู่

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

คปก.ยื่นนายกฯ-ปธ.สภาดันร่างพรบ.ประกันสังคม - ร่าง พ.ร.บ.องค์การอิสระฯ

Posted: 28 Mar 2012 09:55 AM PDT

คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายนำโดยคณิต ณ นคร เสนอประธานรัฐสภา-นายกฯ ให้ผลักดันร่างกฎหมาย 24 ฉบับที่เสนอโดยการลงลายมือชื่อโดยประชาชน แต่ยังไม่ได้เข้าสภาเพราะเกิดยุบสภาขึ้นเสียก่อน แนะควรนำเข้าสภาเพื่อพิจารณาต่อเพื่อรับผิดชอบต่อเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ

เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2555 นายคณิต ณ นคร ประธานกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ได้ลงนามในหนังสือบันทึกความเห็นและข้อเสนอแนะคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย(คปก.)เรื่อง ร่างกฎหมายโดยการเข้าชื่อของประชาชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย เสนอต่อประธานรัฐสภาและนางสาวยิ่งลักษณ์  ชินวัตร นายกรัฐมนตรี

คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายเห็นว่า ประชาชนใช้สิทธิตามมาตรา 163 และพระราชบัญญัติว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ.2542 เสนอร่างพระราชบัญญัติต่อประธานรัฐสภาหลายฉบับ แต่เมื่อมีการยุบสภาผู้แทนราษฎร จึงทำให้ร่างพระราชบัญญัติยังไม่ได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภาจำนวน 9 ฉบับ ซึ่งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ต้องร้องขอต่อรัฐสภาเพื่อให้ความเห็นชอบการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติที่รัฐสภายังไม่ได้ให้ความเห็นชอบ และยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ โดยคณะรัฐมนตรีชุดนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ร้องขอไป 24 ฉบับ รวมทั้งร่างพระราชบัญญัติที่เสนอโดยภาคประชาชน ประกอบด้วย(1.) ร่างพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่...) พ.ศ. .... (2.) ร่างพระราชบัญญัติวิชาชีพแพทย์แผนไทย พ.ศ. ....(3.) ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. .... (4.) ร่างพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่..)พ.ศ... (5.) ร่างพระราชบัญญัติวิชาชีพการสาธารณสุข พ.ศ. ....(6.) ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้เสียหายจากการรับบริการสาธารณสุข พ.ศ. .... (7.) ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ได้รับผลกระทบจากระบบบริการสาธารณสุข  พ.ศ. ....(8.) ร่างพระราชบัญญัติองค์การอิสระเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ....(9.) ร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดฝาง พ.ศ. .... นอกจากนี้ มีร่างพระราชบัญญัติที่เสนอโดยนางสุนทรี หัตถี เซ่งกิ่ง และประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวน 11,219 คนได้แก่ ร่างพระราชบัญญัติองค์การอิสระสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ พ.ศ. .... ตามมาตรา 67 วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการตรวจสอบรายชื่อของสภาผู้แทนราษฎร

คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายจึงมีความเห็นและข้อเสนอแนะว่าประธานรัฐสภาต้องรับผิดชอบต่อเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ที่บัญญัติรับรองและให้ความสำคัญต่อการเสนอร่างพระราชบัญญัติที่เสนอต่อประธานรัฐสภาโดยประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และรัฐสภาได้มีมติเห็นชอบตามที่รัฐบาลร้องขอแล้ว ดังนั้นจึงเป็นอำนาจหน้าที่ของประธานรัฐสภา ในการกำหนดวาระการประชุมระเบียบวาระการประชุม เพื่อให้ร่างกฎหมายที่ประชาชนได้รับการพิจารณา โดยจะพบว่าร่างพระราชบัญญัติที่เสนอโดยการเข้าชื่อของประชาชนทุกฉบับ เป็นกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสิทธิและเสรีภาพของประชาชน ซึ่งเป็นการปรับปรุงและพัฒนากฎหมายให้สอดคล้องกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ อีกทั้งมีร่างพระราชบัญญัติบางฉบับที่กำหนดระยะเวลาต้องอนุมัติการให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ เช่น องค์การอิสระคุ้มครองผู้บริโภค และองค์การอิสระสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ

อย่างไรก็ตามรัฐบาลได้มีมติร้องขอให้รัฐสภา เพื่อให้ความเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติที่เสนอโดยการเข้าชื่อของประชาชนดังกล่าวแล้ว คปก.เห็นว่ารัฐบาลควรประสานงานกับประธานรัฐสภา เพื่อพิจารณาร่างกฎหมายที่เสนอโดยประชาชนโดยเร็ว และไม่จำเป็นต้องรอร่างพระราชบัญญัติของคณะรัฐมนตรี เว้นแต่รัฐบาลมีร่างพระราชบัญญัติของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่แล้ว ก็ควรเร่งรัดเสนอร่างพระราชบัญญัติของคณะรัฐมนตรีต่อรัฐสภาโดยไม่ชักช้าเพื่อให้ทันสมัยการประชุมสภาผู้แทนราษฎร เนื่องจากการประชุมสภาสมัยสามัญนิติบัญญัติจะสิ้นสุดลงในเดือนเมษายน 2555 นี้

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

เรียนรู้ ‘ฮอด’ ชุมชนเก่าแก่ บทเรียนก่อนและหลังกำเนิดเขื่อนภูมิพล (ตอน 3)

Posted: 28 Mar 2012 09:35 AM PDT

 

ที่มาภาพ : นิตยสารเสรีภาพ สำนักข่าวอเมริกัน กรุงเทพฯ

ฮอดเปลี่ยนเมื่อเกิดเขื่อนภูมิพล

ในช่วงปี พ.ศ.2495 เป็นต้นมา ถือว่าเป็นช่วงของการเปลี่ยนแปลงของชุมชนในพื้นที่อำเภอฮอดครั้งใหญ่และรุนแรง เมื่อรัฐบาลในสมัยนั้น ได้มีการสร้างเขื่อนยันฮี โดยกั้นแม่น้ำปิง ตรงบริเวณช่องเขายันฮี อำเภอสามเงา จังหวัดตาก

ต่อมา เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2500 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้พระราชทานพระปรมาภิไธยให้เป็นชื่อเขื่อนว่า ‘เขื่อนภูมิพล’  ลักษณะของเขื่อนเป็นเขื่อนคอนกรีตโค้งเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย และเอเชียอาคเนย์  และเป็นอันดับ 8 ของโลก สร้างปิดกั้นลำน้ำปิงที่บริเวณเขาแก้ว อำเภอสามเงา จังหวัดตาก มีรัศมีความโค้ง 250 เมตร สูง 154  เมตร ยาว  486 เมตรความกว้างของสันเขื่อน 6 เมตร อ่างเก็บน้ำสามารถรองรับน้ำได้สูงสุด 3,462 ล้านลูกบาศก์เมตร

วันที่ 24 มิถุนายน 2504 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงวางศิลาฤกษ์การก่อสร้างก่อสร้างในระยะแรกประกอบด้วย งานก่อสร้างตัวเขื่อน ระบบส่งไฟฟ้า และอาคารโรงไฟฟ้า ซึ่งได้ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเครื่องที่ 1-2 กำลังผลิตเครื่องละ 70,000 กิโลวัตต์

ในปี พ.ศ.2506 เริ่มมีการเริ่มปิดเขื่อนกั้นน้ำ และสามารถจ่ายกระแสไฟฟ้าได้ เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคมและ15 มิถุนายน 2507 ตามลำดับ ต่อจากนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดเขื่อนภูมิพล เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2507

จากข้อมูลของเขื่อนภูมิพล ระบุว่า อ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อน สามารถจุน้ำได้ 13,462 ล้านลูกบาศก์เมตร เนื้อที่ผิวน้ำประมาณ 300 ตารางกิโลเมตร ความยาวของลำน้ำจากเขื่อนถึงอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ เป็นระยะทาง 207 กิโลเมตร นอกจากประโยชน์ทางด้านพลังงานไฟฟ้า และ ชลประทานแล้ว เขื่อนภูมิพลยังเป็นแหล่งพักผ่อนหย่อนใจ และเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำจืด

ในขณะที่ชะตากรรมของชาวบ้านในหลายพื้นที่ทางตอนเหนือของเขื่อนภูมิพล รวมไปถึงชาวบ้านในชุมชนฮอดต่างเริ่มสั่นคลอนนับตั้งแต่นั้นมา

“มีครูบาทำนายเอาไว้ว่า จะมีเครือเถาวัลย์ตายตั้งแต่ฝั่งนี้จนถึงอีกฝั่ง”
“แม่น้ำปิงมูนขึ้นมาประมาณ 20 กว่าศอก”
“สมัยก่อน สองฝั่งลำน้ำปิง มีต้นดอกงิ้ว ต้นไม้ฉำฉา จากนั้นชาวบ้านก็จะมีการทำแพ ตีฆ้องตีกลอง ล่องขึ้นมาเป็นวัดๆ แต่พอหลังจากที่มีการสร้างเขื่อนก็เกิดน้ำท่วม ทำให้เกิดการสูญเสียของต้นไม้ เป็นจำนวนมหาศาล และยังมาว่าประชาชน เป็นคนตัดไม้ทำลายป่าอีก”

นั่นเป็นเสียงครวญของคนฮอด ที่บอกเล่าถึงเหตุการณ์หลังมีการสร้างเขื่อนภูมิพล

จากข้อมูลพื้นฐานทั่วไปของ อบต.ฮอด ระบุว่า ในปี พ.ศ. 2502 ทางเขื่อนภูมิพล ได้ทำการเวนคืนที่ดินในเขตน้ำท่วมในพื้นที่ตำบลฮอดเดิม ซึ่งประกอบด้วย บ้านแควมะกอก หมู่ที่ 1, บ้านหลวงฮอด หมู่ที่ 2, บ้านวังลุง หมู่ที่ 3, บ้านห้วยทราย หมู่ที่ 4 เนื่องจากจะต้องได้รับผลกระทบ จนต้องมีการอพยพเคลื่อนย้ายไปอยู่ที่แห่งใหม่ที่ทางราชการได้เตรียมพื้นที่รองรับไว้ในพื้นที่บ้านวังลุง ตำบลหางดง อำเภอฮอดและอำเภอดอยหล่อเป็นที่รองรับ แต่ชาวบ้านได้ปฏิเสธที่จะโยกย้ายไปอยู่ในพื้นที่ดังกล่าว เพราะทุกคนเห็นว่าพื้นที่ที่ทางการเตรียมไว้ให้นั้น ยังขาดสาธารณูปโภคด้านต่างๆ เช่น ไฟฟ้า ประปา ถนน และอาชีพหลักของชาวบ้านซึ่งไม่สามารถประกอบอาชีพในพื้นที่นั้นได้ ทำให้ชาวบ้านได้ย้ายกลับมาที่เดิม

ในปี 2505 ให้มีการย้ายสถานที่ราชการที่สำคัญ เช่น ที่ว่าการอำเภอ สถานีตำรวจ โรงเรียน ฯลฯ ให้ย้ายไปอยู่ในเขตพื้นที่บ้านท่าข้าม ตำบลหางดง อำเภอฮอด ซึ่งอยู่บริเวณสันดอนของแม่น้ำแจ่มไหลลงมาบรรจบกับแม่น้ำปิง

จากนั้นไม่นาน น้ำเหนือเขื่อนภูมิพล ก็เริ่มเอ่อหนุนท่วมขึ้นไปทางเหนืออย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งน้ำเริ่มแผ่ขยายเข้าท่วมพื้นที่ตำบลมืดกา ตำบลท่าเดื่อ และตำบลบ้านแอ่น และในปี พ.ศ.2507 น้ำก็เริ่มเข้าท่วมพื้นที่ของตำบลฮอด ตำบลหางดง อำเภอฮอด และบ้านแปะ เขตอำเภอจอมทอง อย่างต่อเนื่อง

ในเขตพื้นที่ตำบลฮอด หมู่บ้านที่เจอน้ำท่วมบ้านแรก คือ หมู่บ้านห้วยทราย หมู่ที่ 4 ซึ่งเป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ ถัดมาน้ำได้เข้าท่วมหมู่บ้านวังลุง หมู่ 3 หมู่บ้านแพะดินแดง หมู่ที่ 2 และหมู่บ้านหลวงฮอด หมู่ 1 ตามลำดับ

แน่นอนว่า ถึงแม้ว่าจะมีการอพยพย้ายหมู่บ้าน แต่ในความเป็นจริง ยังมีอีกหลายสิ่งหลายอย่างที่ไม่อาจเคลื่อนย้ายไปจากชุมชนเดิมได้ นั่นก็คือ โบราณสถานที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม และการสร้างเขื่อน ซึ่งได้แก่ ร่องรอยวัดโบราณ เช่น วัดเจดีย์สูง วัดหลวงฮอด วัดศรีโขง วัดสันหนอง วัดดอกเงิน วัดดอกคำ เป็นต้น

หลังจากน้ำเริ่มหนุนท่วมเข้ามา ชาวบ้านในตำบลฮอด จึงพากันย้ายอพยพขึ้นไปอยู่บนที่สูง โดยได้มีการแผ้วถางป่าเพื่อสร้างชุมชนใหม่ พร้อมกับมีการบุกเบิกพื้นที่ทำมาหากิน

หมู่บ้านแรก ที่ย้ายขึ้นมา คือ บ้านแควมะกอก ย้ายมาตั้งที่บ้านแพะดินแดงในปัจจุบัน และบ้านวังลุงได้ย้ายมารวมอยู่ที่เดียวกับบ้านหลวงฮอดที่แพะดินแดง ก่อนจะย้ายไปที่ตั้งปัจจุบัน ส่วนบ้านห้วยทราย ก็ย้ายตามขึ้นไป ณ ที่ตั้งปัจจุบัน และบ้านดงดำ ซึ่งอยู่ทางฝั่งขวาของลำน้ำปิง มีพื้นที่สูง ซึ่งมีสภาพเป็นป่า และทางราชการได้จัดเป็นพื้นที่นิคม จึงได้พากันย้ายไปอยู่ในพื้นที่แห่งนั้น

เหตุการณ์ดังกล่าว ได้สร้างความปั่นป่วนสั่นไหวให้กับผู้คนในตำบลฮอดเป็นอย่างมาก เมื่อจู่ๆ ต้องพากันระหกระเหิน อพยพโยกย้ายออกจากชุมชนอันเป็นผืนดินถิ่นเกิด โดยไม่รู้ว่าในอนาคตข้างหน้านั้นจะเป็นอยู่อย่างไรต่อไป ว่ากันว่า ชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านในห้วงขณะนั้น ต้องประสบกับความยากลำบาก หน้าฝนต้องเจอกับปัญหาน้ำท่วม หน้าแล้งต้องเจอกับภาวะขาดแคลนน้ำในการอุปโภคบริโภคและน้ำเพื่อการเกษตร

นายพรรณ์ ฮิกิ ชาวบ้านบ้านห้วยทราย หมู่ 4 บอกเล่าให้ฟังว่า ตอนนั้นตนเองกำลังอายุประมาณ 3 ขวบ พ่ออุ๊ยแม่อุ๊ยก็พาหนีน้ำท่วมขึ้นมาอยู่ข้างบนประมาณ 1 กิโลเมตร

นายหล้า จันตา อายุ 69 ปี ชาวบ้านห้วยทราย หมู่ 4 ก็ได้บอกว่า พื้นที่โดนน้ำท่วมประมาณ 1,000 ไร่ หลังจากเขาให้ย้ายบ้าน ก็พากันขนย้าย โดยใช้วัวต่างในการขนไม้ ไปสร้างบ้านในพื้นที่ใหม่ ซึ่งแต่ก่อนนั้น กรมป่าไม้ หรืออุทยานฯ นั้นยังไม่มี

เป็นที่รับรู้กันว่า การอพยพโยกย้ายหมู่บ้านทั้งตำบลนั้น ได้มีการปรับและเปลี่ยนแปลงเขตการปกครองท้องที่กันยกใหญ่ ทำให้ตำบลฮอด จากเดิม 4 หมู่บ้าน มีการแบ่งการปกครอง ออกเป็น 5 หมู่บ้าน คือ หมู่ที่ 1 บ้านแควมะกอก หมู่ที่ 2 บ้านแพะดินแดง (บ้านหลวงฮอด) หมู่ที่ 3 บ้างวังลุง (บ้านทรายแก้ว) หมู่ที่ 4 บ้านห้วยทราย และหมู่ที่ 5 บ้านดงดำ ซึ่งบริเวณพื้นที่ตั้งบ้านเรือนของชาวบ้านทั้ง 5 หมู่บ้านนั้นตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำปิงทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม ในตำบลฮอด เป็นชุมชนที่มีประชากรหนาแน่น อีกทั้ง ชาวบ้านส่วนมากนั้นมีฐานะยากจน ไม่สามารถย้ายไปตามที่ราชการจัดสรรให้ จำเป็นย้ายหนีให้พ้นจากน้ำท่วม เช่น บ้านดงดำ บ้านทรายแก้ว บ้านแพะดินแดง บ้านแควมะกอก ซึ่งชุมชนเหล่านี้ ก่อนหน้านั้นมีอาชีพด้วยการหาปลา พอน้ำลดก็กลับไปทำนาในพื้นที่นาของตนเอง

ยกตัวอย่าง หมู่บ้านดงดำ เป็นอีกชุมชนหนึ่งที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนภูมิพล ได้บอกเล่าไว้ว่า แต่เดิมอาศัยอยู่ตามริมฝั่งลำน้ำปิง เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในหมู่บ้าน คือตั้งแต่ปี พ.ศ. 2496 เริ่มมีการสร้างเขื่อนภูมิพล แต่มีการเก็บน้ำได้เมื่อปี พ.ศ. 2506 แต่น้ำเริ่มมาเอ่อท่วมเมื่อปี พ.ศ. 2507 ในหมู่บ้านของฮอด แต่ก็ต้องมีการอพยพโยกย้ายบ้านเรือนจากพื้นที่ราบขึ้นมาอยู่บนพื้นที่สูง

โดยในปี พ.ศ. 2507ชาวบ้านต้องอพยพจากที่ต่ำขึ้นไปอยู่บนที่สูง และในพื้นที่ใหม่นั้นตามลำห้วยเต็มไปด้วยไม้เขาเหมือก หรือชาวบ้านเรียกว่า ไม้ดำ โดยมีพ่อเฒ่าแกละ จันหม้อ เป็นผู้ตั้งชื่อหมู่บ้านและมีการตั้งชื่อว่าบ้านดงดำ ตั้งแต่นั้นมา

ปัจจุบัน หมู่บ้านดงดำ ตั้งอยู่ทางตอนเหนือเขื่อนภูมิพล และยังคงยึดอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลัก เพื่อให้มีชีวิตอยู่รอด นั่นคือ อาศัยพื้นที่ทำกินในช่วงน้ำไม่ท่วม ในช่วงที่ทางเขื่อนภูมิพลเก็บกักน้ำน้อย พอแม่น้ำปิงลดลง พื้นที่ทำกินจะโผล่ขึ้นมา ชาวบ้านดงดำ จะพากัน ทำนา ปลูกข้าว ปลูกถั่ว ปลูกงา ปลูกกระเทียม และเมื่อพอถึงช่วงเวลาที่เขื่อนมีการเก็บกักน้ำมาก ก็จะทำให้เกิดขึ้นขึ้นมาท่วมพื้นที่ทำกินดังกล่าว ชาวบ้านต้องจำละทิ้ง แล้วหันมาเปลี่ยนมาทำประมง หาปลา ในช่วงที่น้ำท่วมนั้นแทน

รวมไปถึง หมู่บ้านแควมะกอก ก็เป็นอีกชุมชนหนึ่งที่จำเป็นต้องอพยพย้ายหมู่บ้านหนีน้ำท่วมอย่างจำยอมและหลีกเลี่ยงไม่ได้

ชาวบ้านแควมะกอก บอกเล่าให้ฟังว่า เมื่อก่อนชาวบ้านตั้งบ้านเรือนอยู่ติดริมแม่น้ำปิง ต่อมา ต้องอพยพโยกย้ายขึ้นมาอยู่ในพื้นที่ที่เป็นสวนครั่ง แต่ก็ต้องมีการอพยพกันอีกครั้ง ขึ้นมาอยู่ที่สูงกว่าอยู่ติดถนน ณ ปัจจุบัน นับได้ว่า การย้ายถิ่นฐานของบ้านแควมะกอก นั้นมีการอพยพถึง 2- 3 ครั้ง อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านยังคงมีความรักความหวงแหนพื้นที่เดิม โดยดูได้จากการตั้งถิ่นฐานของแต่ละครอบครัว และการโยกย้ายในแต่ละครั้ง แต่ละครอบครัวก็จะเคลื่อนย้ายและตั้งบ้านเรือนอยู่ไม่ห่างและไม่ออกนอกพื้นที่ไปเท่าไหร่นัก

ชาวบ้านแควมะกอก บอกย้ำว่า สาเหตุของการโยกย้ายหมู่บ้านก็เพราะน้ำเขื่อนภูมิพลหนุนขึ้นมานั่นแหละ ก็เลยต้องหนีและย้ายให้สูงกว่าน้ำท่วม

นอกจากนั้น หลังจากน้ำจากเขื่อนภูมิพลได้หนุนสูงเข้าท่วมในหลายๆ พื้นที่ของฮอด นั่นทำให้ชาวบ้านหลายครอบครัวพยายามหาทางออกให้กับตัวเอง ด้วยการอพยพ ย้ายครอบครัวไปอยู่กระจัดกระจายในหลายพื้นที่ไกลออกไป เช่น บ้านตาล เชียงดาว แม่แตง ฝาง และไปไกลถึงจังหวัดลำปาง แม่ฮ่องสอน

ในขณะที่หลายชีวิต หลายครอบครัวในชุมชนฮอด ยังจำต้องอาศัยอยู่อย่างอดทนและจำยอมต่อไป

 

ข้อมูลประกอบ
ข้อมูลพื้นที่ทั่วไปของตำบลฮอด องค์การบริหารส่วนตำบลฮอด อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่
นิตยสารเสรีภาพ สำนักข่าวอเมริกัน กรุงเทพฯ
วงเสวนาแลกเปลี่ยนของผู้นำท้องถิ่นและชาวบ้านตำบลฮอด อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่

 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

รายงาน: 9 ปีผ่าน เหตุการณ์ที่ดินสุราษฏร์ฯ ไม่เปลี่ยน

Posted: 28 Mar 2012 09:25 AM PDT

บันทึกลำดับเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นกับขบวนการเคลื่อนไหวของกลุ่มประชาชนคนจนไร้ที่ดินลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิการทำอยู่ทำกินบนผืนแผ่นดินแห่งชีวิต จะอีกกี่ปีที่ผ่านไปความอยุติธรรมยังมีอยู่

 
 
ราวกลางปี 2545 ได้เกิดประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของการปฏิรูปที่ดินไทย เมื่อกลุ่มประชาชนคนจนไร้ที่ดินลุกขึ้นมาคัดค้านการต่อสัญญาเช่าพื้นที่สวนป่านับหมื่นไร่เพื่อปลูกปาล์มน้ำมันของกลุ่มนายทุนใน จ.สุราษฎร์ธานีและ จ.กระบี่ พร้อมเรียกร้องให้รัฐนำพื้นที่เลิกสัญญาเช่ามาปฏิรูปให้กับเกษตรกรรายย่อยที่ไม่มีที่ดินทำกินและมีที่ดินทำกินไม่เพียงพอ
 
จากข้อเรียกร้องดังกล่าวมีผู้รวมลงชื่อต่อสู้เรียกร้องที่ดินทำกิน ประมาณ 25,000 ครอบครัว ในนาม “เครือข่ายปฏิรูปที่ดินเพื่อคนจนภาคใต้”
 
การต่อสู้ใช้เวลาประมาณปีเศษ “กลุ่มเครือข่ายปฏิรูปที่ดินเพื่อคนจนภาคใต้” ได้ถูกคุกคามต่างๆ นาๆ และในที่สุด เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2546 เจ้าหน้าที่รัฐ ประมาณ 2,000 นาย ได้เข้าสลายการชุมชนของเครือข่ายปฏิรูปที่ดินเพื่อคนจนภาคใต้
 
การสลายการชุมนุมในครั้งนั้นส่งผลให้กลุ่มผู้ชุมนุมต้องเปลี่ยนยุทธวิธีการต่อสู้เรียกร้องสิทธิจากกลุ่มใหญ่กระจายเป็นกลุ่ม ก๊ก ตามจังหวัดต่างๆ
 
ผ่านไป 9 ปี แม้บางท่านอาจจะลืมเลือนกันไปบ้างแล้ว แต่ ณ ปัจจุบัน ในพื้นที่ จ.สุราษฎร์ธานียังคงมีกลุ่มคนจำนวนหนึ่งที่ยืนหยัดต่อสู้เรียกร้องสิทธิในที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย โดยยึดตามหลักการสิทธิขั้นพื้นฐานของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
 
กระทั่งเมื่อประมาณปี 2551 คนจนเหล่านั้นที่ยังมีอุดมการณ์ร่วมกันได้กลับมารวมกลุ่มต่อสู้เรียกร้องสิทธิ์อีกครั้งในนาม “สหพันธ์เกษตรกรภาคใต้ (สกต.)” โดยมีสมาชิก 3 ชุมชน คือ 1.ชุมชนสันติพัฒนา 2.ชุมชนไทรงาม (1, 2, 3, 4) 3.ชุมชนคลองไทรพัฒนา มาจนถึงปัจจุบัน
 
ในระหว่างการเรียกร้องสิทธิ์ครั้งนี้ กลุ่มนายทุนและนักการเมืองท้องถิ่น ผู้เสียผลประโยชน์ ได้กระทำทุกวิถีทางในการที่จะสลายกลุ่มคนจน ไม่ว่าจะเป็นการใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือฟ้องร้องดำเนินคดีทั้งทางแพ่งและอาญา ปัจจุบันมีผู้ถูกฟ้องร้องดำเนินแล้ว จำนวน 26 คน หรือด้วยการใช้อำนาจอิทธิพลมืดข่มขู่ คุกคาม
 
เหตุการณ์สะเทือนขวัญที่เกิดขึ้นต่อเกษตรกรคนจนถูกบันทึกไว้ครั้งแล้วครั้งเล่า
 
ความรุนแรงในชุมชนคลองไทรพัฒนา กับชีวิตที่ถูกเซ่นสังเวย
 
9 สิงหาคม 2552 เวลา 06.30 น.มีกำลังเจ้าหน้าที่ตำรวจจำนวน 40 คัน รถปิ๊กอัพ นำโดยผู้บังคับการจังหวัดสุราษฎร์ธานี และกำลังตรวจจากสถานีตำรวจชัยบุรี เข้าไปตรวจค้นอาวุธและยาเสพติดในชุมชน ตรวจค้นอยู่ประมาณ 1 ชั่วโมง ขณะที่เจ้าหน้าที่ตำรวจกำลังทยอยกลับ ได้มีกลุ่มชายฉกรรจ์ถืออาวุธปืนยาวหลายคนและรถไถหลายคันเข้าพังรั้วบ้าน ทำลายทรัพย์สินและบ้านเรือนของสมาชิกชุมชนจนได้รับความเสียหายจำนวนทั้งสิ้น 60 หลังคาเรือน ซึ่งสมาชิกได้ดำเนินการแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจ แต่เจ้าหน้าที่ตำรวจกลับแจ้งว่าให้ไปดำเนินการแจ้งความที่สถานีตำรวจ เมื่อเดินทางไปที่สถานีตำรวจภูธรชัยบุรี กลับไม่มีเจ้าหน้าที่ตำรวจคนใดรับเรื่องดังกล่าว
 
29 ธันวาคม 2552 เวลา 12.05 น. เจ้าหน้าที่ตำรวจ ยศ พ.ต.ท. จาก สภ.อ.เขาพนม จ.กระบี่ มาพร้อมกับ ผู้จัดการบริษัทจิวกังจุ้ย พัฒนาจำกัด และพวกอีก 5 คน ใช้รถปิ๊กอัพ 2 คัน เข้ามาในชุมชนคลองไทรพัฒนา และสอบถามข้อมูลต่างๆ จากสมาชิกชุมชน เนื่องจากสมาชิกบางคนในชุมชนไม่ให้ความร่วมมือ หนึ่งในนั้นคือนายอภินนท์ สังข์ทอง ซึ่งเป็นผู้ที่ถูกนายตำรวจยศ พ.ต.ท. ผู้นี้ตบหน้า เมื่อนายอภินนท์จะเอากล้องถ่ายรูปบันทึกภาพไว้เป็นหลักฐาน นายตำรวจและพวกได้ใช้อาวุธปืนจี้ที่หน้าอกนายอภินนท์ และ ภรรยา จึงเป็นเหตุให้ไม่ได้ภาพไว้เป็นหลักฐาน กระทั่งกลุ่มบุคคลดังกล่าวได้เดินทางออกไปจากชุมชน
 
11 มกราคม 2553 เวลา 19.00 น. ได้มีกลุ่มคนร้ายใช้อาวุธปืนลูกซองและปืนเอ็ม.16 กราดยิงเข้าใส่วงสนทนาของกลุ่มชาวบ้าน ขณะรับประทานอาหารค่ำที่หน้ากระท่อมที่พักของนายฟอง ขุนฤทธิ์ ซึ่งมีนายสมพร พัฒนภูมิ เพื่อนบ้านมานั่งอยู่ด้วย กระสุนปืนถูกนายสมพร พัฒนภูมิ เสียชีวิต หลังจากวิ่งหนีมาได้ประมาณ 10 เมตรเศษ ในที่เกิดเหตุเจ้าหน้าที่ตำตรวจ สภ.อ.ชัยบุรี ได้ตรวจพบปลอกกระสุนปืนลูกซอง 1 ปลอกและปลอกกระสุนปืนเอ็ม 16 จำนวน 7 ปลอก
 
มีข้อสังเกตว่า ก่อนเกิดเหตุการณ์กราดกระสุนปืนใส่กลุ่มสมาชิกชุมชนคลองไทรฯ ที่หน้ากระท่อม ของนายฟอง ขุนฤทธิ์ ผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์เล่าให้ฟังว่าพบเห็นผู้จัดการบริษัทเจ้าของสวนปาล์มซึ่งเป็นคู่กรณีกับชาวบ้านเข้ามาเดินอยู่ในชุมชนโดยเฉพาะบริเวณด้านหลังที่เกิดเหตุ
 
 
19 กรกฎาคม 2554 มีกลุ่มคนใช้รถแบ็คโฮ ทำลายบ้านนายยงยุทธ
 
22 กรกฎาคม 2554 มีกลุ่มคนยิงปืนข่มขู่ ซึ่งเสียงปืนดังเป็นชุดบริเวณด้านข้างชุมชน และได้มีการยิงปืนเข้าใส่บ้านนางสาวรัตน์ อินทองคำ
 
23 กรกฎาคม 2554 มีกลุ่มคนใช้ไฟเผาบ้านนายสมหมาย ลิกชัย
 
25 กรกฎาคม 2554 มีกลุ่มคนใช้ไฟเผาบ้านนายโชคชัยและบ้านรับรองแขกของชุมชน
 
26 กรกฎาคม 2554 มีกลุ่มคนใช้ไฟเผาบ้านนายสมบัติ วงค์ปนทอง
 
28 กรกฎาคม 2554 มีกลุ่มคนใช้ไฟเผาบ้านนางพิน โมกสุวรรณ และบ้านนายพิพัฒ พูนปาน
 
29 กรกฎาคม 2554 มีกลุ่มคนใช้ไฟเผาบ้านนายสุชา บุญขำ
 
31 กรกฎาคม 2554 มีกลุ่มคนใช้ไฟเผาบ้านนางกระจาย บุญขำ และบ้านนายสมชาย สมทรัพย์
 
23 กันยายน 2554 มีกลุ่มคนใช้ไฟเผาบ้านนางเจียน ช่วยรักษา
 
 
ไทรงามพัฒนา ชุมชนกลางเขม่าปืน ถิ่นอิทธิพลเถื่อน
 
7 ตุลาคม 2554 เวลา 11.30 น. นายสุนทร หรือ สุน ช่วยบำรุง พร้อมพวกรวม 4 คน พกพาอาวุธปืนเอามาข่มขู่กลุ่มสมาชิกสหพันธ์เกษตรกรภาคใต้ถึงภายในชุมชนไทรงามพัฒนา โดยใช้รถยนต์อีซูซุสีขาวไม่ปิดป้ายทะเบียน จำนวน 1 คัน รถยนต์อีซูซุสีดำ ทะเบียน บท.3512 กระบี่ จำนวน 1 คัน เป็นยานพาหนะ
 
นายสมศักดิ์ เพชรจุ้ย หัวหน้าชุมชนไทรงามพัฒนา และอนุกรรมการแก้ไขปัญหาที่ดินเครือข่ายปฏิรูปที่ดินแห่งประเทศไทย (คปท.) ได้แจ้งให้ พ.ต.ท.สำเริง ชูไชย และคณะเจ้าหน้าที่ตำรวจที่ได้เดินทางมาที่ชุมชนทราบถึงรายละเอียด ขณะนั้นนายสุนทร ช่วยบำรุง ได้ขับรถยนต์สีขาวผ่านมา พ.ต.ท.สำเริง ชูไชย จึงเรียกให้หยุดรถเพื่อทำการตรวจค้นแต่นายสุนทร ช่วยบำรุง ขัดขืนไม่ปฏิบัติตาม เจ้าหน้าที่ตำรวจจึงได้ไล่ติดตามไป และมีการใช้ปืนยิงใส่เจ้าหน้าที่ตำรวจ จึงเกิดการปะทะกัน เจ้าหน้าที่ตำรวจยิงล้อรถยนต์ และจับกุมตัวนายสุนทรช่วยบำรุง กับพวก 2 คน พร้อมอาวุธปืนขนาด 11 มม. 1 กระบอก ขนาด .22 แมกนั่ม 1 กระบอก อาวุธปืนลูกซองยาวบรรจุ 3 นัด 1 กระบอก อาวุธปืนไรเฟิล จำนวน 1 กระบอก และกระสุนปืนจำนวนมาก ส่งร้อยเวรดำเนินคดี
 
9 กุมภาพันธ์ 2555 เวลา 14.00 น. มีคนร้ายขับรถกระบะวีโก้ สีฟ้า ไม่ติดแผ่นป้ายทะเบียน มีชายฉกรรณ์นั่งกระบะท้ายประมาณ 13 คน ใช้อาวุธปืนยิงเข้าใส่สมาชิก แต่ไม่มีใครได้รับบาดเจ็บ
 
แม้ความรุนแรงไม่ยุติ แต่การเรียกร้องสิทธิ์ของคนจนไร้ที่ดินก็ยังต้องดำเนินต่อ
 
จากเหตุการณ์ความรุนแรงทั้งหมด กลุ่มทุนและผู้มีอิทธิพลใช้ทุกวิธีการที่จะดำเนินการทำลายการต่อสู้ของประชาชนมาโดยตลอด แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ด้วยเป้าหมายของการได้มาซึ่งสิทธิในที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย ซึ่งส่งผลให้หัวใจอันกล้าหาญอันมิยอมสยบต่ออำนาจใดๆ
 
 
ขบวนการเรียกร้องสิทธิ์ของประชาชนคนจนไร้ที่ดินยังคงดำเนินต่อไป ไม่ว่าภัยอันตรายใดๆ ทั้งการทำร้ายร่างกายหรือกระทั่งเอาชีวิตก็มิอาจหยุดการต่อสู้เรียกร้องในที่ดิน เพราะที่ดินสำหรับพวกเขาคือชีวิต เป็นแหล่งผลิตอาหาร ทำให้ดำรงชีวิตอยู่ได้ ที่ดินสำหรับเกษตรกรจึงมีความสำคัญ ต่างจากกลุ่มนายทุนที่มองที่ดินเป็นทรัพย์สินเพิ่มความร่ำรวยหรือสะสมความร่ำรวยให้กับตนเอง จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้เกิดการต่อสู้แย่งชิง
 
อีกประเด็นที่เราในฐานะคนไทยอยู่ในบ้านเมืองเดียวกัน กฎระเบียบเดียวกัน จะต้องจับตามองคือทุกเหตุการณ์ความรุนแรงส่วนใหญ่ตัวละครในแต่ละเหตุการณ์จะมีเจ้าหน้าที่ของรัฐเกี่ยวข้องอยู่ จึงเป็นเหตุให้ไม่สามารถจับกุมและหาตัวผู้กระทำความผิดมาดำเนินคดีได้แต่อย่างใด
 
ตราบใดที่ผู้บังคับใช้กฎหมายในรูปแบบเอารัดอาเปรียบประชาชน และการเลือกปฏิบัติ แม้จะ 9 ปีผ่านไป หรือจะอีกกี่ปีก็ตาม ขบวนการต่อสู้ของคนจนก็จะยังคงมีให้เห็นและเป้าหมายในการเรียกร้องสิทธิในที่ดินทำกินก็จะยังคงไม่เปลี่ยนไปเช่นกัน 
 
สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

เตรียมอุทธรณ์ คดีถอนประทานบัตร “เหมืองทองอัคราฯ” ชี้รอรายงาน EHIA 1 ปี แต่เหมืองยังเดินหน้า

Posted: 28 Mar 2012 05:26 AM PDT

ชาวบ้านเตรียมอุทธรณ์ หลังศาลปกครองจังหวัดพิษณุโลก สั่งเพิกถอนประทานบัตรเหมืองทองคำ โดยให้เวลา 1 ปี รอรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (EHIA ) แต่ระหว่างนี้ยังให้เอกชนดำเนินการในพื้นที่ได้

 
ภาพ: เหมืองแร่ทอง จ.พิจิตร 
ที่มา: http://www.121easy.com
 
สืบเนื่องจากเมื่อ วันที่ 27 มี.ค.55 ผู้พิพากษาศาลปกครองจังหวัดพิษณุโลกออกนั่งบัลลังก์อ่านคำพิพากษาคดีดำเลขที่ 228/2553 คดีแดงเลขที่ 163/2555 ระหว่าง น.ส.สื่อกัญญา ธีระชาติดำรง ผู้ฟ้อง และจำเลยรวม 5 คน ประกอบด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม อธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ คณะกรรมการเหมืองแร่ อธิบดีกรมป่าไม้ และองค์การบริหารส่วนตำบลเขาเจ็ดลูก เมื่อปลายปี 2553 โดยมีบริษัท อัคราไมนิ่ง จำกัด เป็นผู้ร้องสอด
 
การฟ้องคดีดังกล่าวเพื่อขอให้ศาลมีคำสั่ง เพิกถอนประทานบัตรของบริษัทฯ เป็นจำนวน 5 แปลง คือ ประทานบัตรที่ 26917/15804, 26923/15808, 26920/15807, 26922/15805, 26921/15806 เนื่องจากประทานบัตรดังกล่าวนี้อนุญาตออกมาโดยมิชอบ เพิกถอนใบอนุญาตของกรมป่าไม้ที่อนุญาตให้บริษัทฯ เข้าทำประโยชน์ในเขตพื้นที่ป่าเพื่อทำเหมืองแร่ทองคำและเหมืองแร่เงิน และเพิกถอนมติสภา อบต.เขาเจ็ดลูก ลงวันที่ 3 มิ.ย.48 อีกทั้งได้มีการยื่นขอคุ้มครองชั่วคราวให้ศาลสั่งระงับการดำเนินการใดๆ ในเขตพื้นที่ประทานบัตรทั้ง 5 เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนเสียหายเป็นการชั่วคราวก่อนที่ศาลจะมีคำพิพากษา
 
จากกรณีปัญหาจากการทำเหมืองแร่ทองคำของบริษัทฯ ที่ดำเนินการอยู่ในบริเวณใกล้เคียงชุมชน ทำให้ชาวบ้าน ต.เขาเจ็ดลูก ได้รับผลกระทบต่อเนื่องมานานกว่า 2 ปี ทั้งเสียงดัง มีฝุ่นฟุ้งกระจายจากการระเบิดหินอย่างต่อเนื่องทั้งวันทั้งคืน น้ำดื่มน้ำใช้ไม่สามารถใช้น้ำสาธารณะได้ดังเดิม และชาวบ้านมีอาการเจ็บป่วยด้วยโรคทางเดินหายใจ ชาวบ้านจึงได้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองพิษณุโลก เมื่อวันที่ 10 พ.ย.53 เป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย
 
ตุลาการเจ้าของสำนวนได้อ่านคำพิพากษา ให้ถอนประทานบัตรทั้ง 5 แปลง โดยให้การเพิกถอนมีผลในวันที่ผู้ร้องสอดไม่จัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมของโครงการเหมืองแร่ทองคำให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่องกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ ระเบียบปฏิบัติ และแนวทางในการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมสำหรับโครงการหรือกิจการที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ ลงวันที่ 29 ธ.ค.52 ให้เสร็จสมบูรณ์ภายในกำหนด 1 ปี หรือเมื่อรายงานนั้นไม่ได้รับความเห็นชอบ ทั้งนี้นับแต่วันที่คำพิพากษาถึงที่สุด คำขออื่นให้ยก
 
นายเลิศศักดิ์  คำคงศักดิ์  ผู้ประสานงานโครงการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะด้านทรัพยากรแร่ กลุ่มนิเวศวัฒนธรรมศึกษา กล่าวถึง คำพิพากษา คดีฟ้องเพิกถอนประทานบัตรบริษัท อัครา ไมนิ่ง จำกัด โดยให้บริษัทฯ จัดรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (EHIA) ภายในกำหนด 1 ปี ว่า จากคำตัดสินแม้ศาลจะให้เพิกถอนประทานบัตรแต่ก็มีมีเงื่อนไข และในระยะเวลา 1 ปีนี้ ยังเปิดให้มีการดำเนินการในพื้นที่ได้ ซึ่งในความคิดเห็นของชาวบ้าน ควรให้เพิกถอนประธานบัตรและให้ยุติการทำเหมืองในแปลงประทานบัตรน่าจะถูกต้องกว่า เพื่อหยุดยังผลกระทบที่เกิดกับชุมชน ทั้งนี้หลังศาลมีคำตัดสิน ชาวบ้านมีเวลา 30 วันในการเตรียมข้อมูลเพื่อยื่นอุทธรณ์ในกรณีดังกล่าวต่อไป
 
นายเลิศศักดิ์  ให้ข้อมูลว่า ในพื้นที่ขณะนี้ทางบริษัทฯ ยังยืนยันสิทธิโดยชอบในการดำเนินงานตามปกติ จนกว่า EHIA จะไม่ผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการผู้ชำนาญการ (คชก.) ใน 1 ปีนี้ ซึ่งตามการพิจารณาคดีแม้ศาลเห็นว่า การออกประทานบัตรนั้นไม่ชอบเพราะยังไม่ทำ EHIA ตามรัฐธรรมนูญ 50 มาตรา 67 วรรค 2 ดังนั้นจึงต้องทำให้กระบวนการถูกต้องชอบธรรม แต่ก็มีการให้เหตุผลว่าหากมีการเพิกถอนประทานบัตรจะก่อให้เกิดผลกระทบเสียหายทั้งต่อบริษัทฯ เงินรายได้ของรัฐ ตลอดจนประชาชนในพื้นที่ที่เคยได้รับประโยชน์จากการทำเหมือง
 
อีกทั้ง ตามคำร้องเรื่องสารปนเปื้อนในน้ำสาธารณะ ศาลระบุว่าได้มีการตรวจวิเคราะห์โดยผู้เชี่ยวชาญแล้วพบว่าคุณภาพน้ำมีปริมาณปนเปื้อนต่ำกว่าที่มาตรฐานสิ่งแวดล้อมกำหนด จึงไม่เป็นเหตุให้เพิกถอนประทานบัตร
 
“ในทางคดีความแม้ไม่มีความมั่นใจ แต่ในส่วนของชาวบ้านคงต้องใช้สิทธิให้ถึงที่สุด” นายเลิศศักดิ์  กล่าว
 
นายเลิศศักดิ์  กล่าวด้วยว่า ขณะนี้ในพื้นที่ใกล้เคียงที่ได้รับผลกระทบจากการทำเหมืองแร่ทองคำของบริษัทฯ ได้มีการยื่นฟ้องศาลปกครองเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา จากการที่มีการขยายโรงแต่งแร่โดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งจากผลกระทบต่างๆ ที่สะสมมาจนเห็นชัดเจนขึ้น ทำให้ความคิดให้การต่อต้านเหมืองแร่ดังกล่าวแผ่ขยายวงกว่างมากขึ้น
 
ด้านนายปกรณ์ สุขุม กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท อัครา ไมนิ่ง จำกัด กล่าวให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนว่า ปัจจุบันบริษัทยังคงทำเหมืองตามปกติโดยใช้เทคโนโลยีขั้นสูงที่ได้มาตรฐานระดับโลก อีกทั้งได้ดำเนินการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพก่อนที่ศาลจะมีคำพิพากษา แม้จะเป็นโครงการที่ได้ดำเนินการมาก่อนที่รัฐบาลจะออกประกาศดังกล่าวแล้วก็ตาม เพื่อแสดงให้เห็นความมุ่งมั่นของบริษัทฯ ในการรักษาสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน ซึ่งขณะนี้มีความคืบหน้าไปแล้วพอสมควรคาดว่าจะสามารถดำเนินการแล้วเสร็จภายในเวลาที่ศาลกำหนด
 
ทั้งนี้ เหมืองทองของบริษัท อัคราไมนิ่ง ได้รับประทานบัตรทำเหมืองในเขตพื้นที่รอยต่อจังหวัดพิจิตร เพชรบูรณ์ พิษณุโลก ซึ่งการดำเนินการที่ผ่านมา มีชาวบ้านในพื้นที่รอบเหมืองออกมาคัดค้านอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในประเด็นผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ทั้งเรื่องเสียง ฝุ่นละออง และน้ำใต้ดิน โดยมีความกังวลสงสัยว่าจากการดำเนินการของเหมืองดังกล่าวมีการปล่อยสารพิษ เช่น สารหนู สารปรอท และไซยาไนด์ ลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ และน้ำใต้ดิน ทำให้ชาวบ้านที่เคยทำนาปีละ 1-2 ครั้ง ไม่สามารถทำนาได้แล้วในปัจจุบัน
 
ที่ผ่านมากลุ่มชาวบ้านรอบเหมืองดังกล่าว ได้ทำเรื่องร้องเรียนต่อหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องหลายครั้ง ไม่ว่าจะเป็นจังหวัด คณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งแม้ว่าจะมีการเข้ามาตรวจสอบบ้าง แต่เรื่องก็ไม่ได้มีการดำเนินการแก้ไขจนต้องนำเรื่องมาฟ้องต่อศาลปกครองพิษณุโลก
 
ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 19 มี.ค.55 ที่ผ่านมา ศาลปกครองพิษณุโลกได้นัดนั่งพิจารณาคดีครั้งแรก โดยตุลาการผู้แถลงคดีได้มีความเห็นว่าแปลงประทานบัตร จำนวน 4 แปลง ควรให้บริษัทฯ ผู้ร้องสอด ไปดำเนินการทำ HIA ภายใน 1 ปี ให้เรียบร้อยก่อน เพราะถือว่าเหมืองแร่ทองคำเป็นโครงการที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบรุนแรงตามมาตรา 67 กฎหมายรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 ถ้าภายใน 1 ปี บริษัท ผู้ร้องสอดไม่สามารถดำเนินการให้แล้วเสร็จก็ให้เพิกถอนประทานบัตรทั้ง 4 แปลง แต่แปลงบนเขาหม้ออีก 1 แปลงนั้น ไม่ควรเพิกถอนเพราะจะมีผลกระทบกับบริษัทที่ได้ลงทุนทำไปแล้วและไปกระทบกับค่าภาคหลวงแร่ที่บริษัทได้จ่ายให้กับรัฐไปแล้ว
 
 
 
สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

"ทหารพม่า" ปะทะ "กองทัพรัฐฉานเหนือ" ใกล้เมืองแสนหวี

Posted: 28 Mar 2012 04:40 AM PDT

ทหารกองทัพพม่าและกองทัพรัฐฉาน "เหนือ" ยังคงเปิดฉากสู้รบกันต่อเนื่องในพื้นที่รัฐฉานภาคเหนือ แม้สองฝ่ายจะมีการลงนามหยุดยิงระหว่างกันแล้วโดยฝ่ายกองทัพรัฐฉานเหนือสามารถยึดเครื่องกระสุนได้หลายรายการรวมทั้งลูกระเบิด M 79

แหล่งข่าวในพื้นที่รัฐฉานแจ้งว่า เมื่อวันที่ 26 มี.ค. ที่ผ่านมา ได้เกิดเหตุสู้รบกันอย่างดุเดือดระหว่างทหารพม่าและทหารกองทัพรัฐฉาน SSPP/SSA หรือ กองกำลังไทใหญ่ "เหนือ" บริเวณบ้านหนองซาง ตำบลเมืองยาง อยู่ห่างจากตัวเมืองแสนหวี รัฐฉานภาคเหนือ ไปทางทิศตะวันตกประมาณ 6.4 กม. การสู้รบสองฝ่ายใช้เวลานานกว่า 2 ชั่วโมง เริ่มตั้งแต่เวลาประมาณ 6.00 น. ทำให้ฝ่ายทหารพม่าเสียชีวิต 5 นาย และบาดเจ็บอีก 12 นาย อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์สู้รบครั้งนี้ยังไม่ได้รับการยืนยันจากกองทัพรัฐฉาน SSPP/SSA แต่อย่างใด

ขณะเดียวกัน มีรายงานจากเจ้าหน้าที่กองกำลังไทใหญ่ "เหนือ" SSPP/SSA ว่า เมื่อช่วงเที่ยงของวันที่ 25 มี.ค. ได้เหตุปะทะกันระหว่างทหารพม่า (ไม่ทราบสังกัด) และทหารกองทัพรัฐฉาน SSPP/SSA สังกัดกองพันที่ 851 กองพลน้อยที่ 153 บริเวณระหว่างบ้านนาหมบและเมืองยาง อยู่ทางทิศใต้เมืองแสนหวี การปะทะเกิดจากทหารพม่านำกำลังเข้าโจมตีทหาร SSPP/SSA ขณะลาดตระเวนไปพักค้างคืนอยู่ในป่า

ทั้งนี้ หลังจากสิ้นสุดการปะทะฝ่ายทหารไทใหญ่ SSPP/SSA สามารถตรวจยึดเครื่องกระสุนและอุปกรณเครื่องใช้ของทหารพม่าหลายรายการ ประกอบด้วย ลูกระเบิด M 79 จำนวน 7 ลูก กระสุนปืนกล 73 นัด เป้สนาม 1 ใบ และยึดหมวกทหารพม่าอีก 5 ใบ อย่างไรก็ตามไม่มีรายงานผลการสูญเสียจากการปะทะของทั้งสองฝ่ายในครั้งนี้

 
 
ชมภาพ / อ่านข่าวย้อนหลังได้ที่
http://www.khonkhurtai.org/

 


 

"คนเครือไท" เป็นศูนย์ข่าวภาคภาษาไทยเครือข่ายสำนักข่าวอิสระไทใหญ่ หรือ สำนักข่าวฉาน (SHAN – Shan Herald Agency for News) มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารจากเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในรัฐฉาน สหภาพพม่า ตลอดจนตามแนวชายแดนไทย ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับองค์กรการเมือง / การทหารกลุ่มใด สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ shan_th@cm.ksc.co.th หรือ ติดตามอ่านข่าวสารภาคภาษาอังกฤษได้ที่www.shanland.org ภาคภาษาไทใหญ่ที่ www.mongloi.org และภาคภาษาไทยที่ www.khonkhurtai.org

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

'มาร์กาเร็ต'ภรรยาป๋วย อึ๊งภากรณ์ เสียชีวิตแล้ว–บทบันทึกจากลูกชายคนเล็ก ‘ใจ อึ๊งภากรณ์’

Posted: 28 Mar 2012 12:20 AM PDT

มติชนออนไลน์รายงานว่า เฟซบุ๊กสถาบันปรีดี พนมยงค์ รายงานว่า นางมาร์กาเร็ต สมิธ (อึ๊งภากรณ์) ภรรยาของนายป๋วย อึ๊งภากรณ์ อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย และ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้เสียชีวิตลงแล้ว โดยเขียนข้อความว่า

"ขอร่วมไว้อาลัย และร่วมแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้ง
กับการจากไปของคู่ชีวิต ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์
สตรีผู้ทำหน้าที่เคียงข้างด้วยความเข้าใจ และเต็มไปด้วยความรักต่อครอบครัวถึงที่สุด"

ประชาไทได้สอบถามไปยังจอน อึ๊งภากรณ์ บุตรชายคนโต ซึ่งขณะนี้อยู่ที่ลอนดอนและจะเดินทางกลับถึงเมืองไทยในวันที่ 5 เมษายน ศกนี้ โดยนายจอนแจ้งว่า "คุณแม่จากไปโดยสงบเมื่อบ่ายวานนี้ ไม่อยากให้มีจัดพิธีอะไร" (เวลา 14.44 น. วันอังคารที่ 27 มี.ค. ตามเวลาท้องถิ่น)

เมื่อสอบถามว่ามีอะไรที่อยากจะพูดถึงคุณแม่ ก็ได้คำตอบสั้นๆว่า "มีคนว่าผมโคตรดื้อแต่คุณแม่ผมโคตรดื้อกำลังสอง"

ขณะที่ นายใจ อึ๊งภากรณ์ หนึ่งในบุตรชายของนายป๋วยและนางมาร์กาเร็ต ได้เขียนเล่าประวัติชีวิตของมารดาผู้เพิ่งจากไปผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า

นางมาร์กาเร็ต สมิธ (อึ๊งภากรณ์) ภรรยาของนายป๋วย อึ๊งภากรณ์

มาร์กาเร็ด อึ๊งภากรณ์ 1919-2012

มาร์กาเร็ดเกิดในตระกูลที่เน้นอุดมการณ์ แต่เป็นความเชื่อและอุดมการณ์ที่แตกต่างกัน

คุณตาเป็นครูสอนศาสนานิกายกระแสรองที่ปฏิเสธ ความหรูหรา ในช่วงท้ายๆ ของชีวิต คุณแม่ของมาร์กาเร็ดเป็น "คเวเคอร์" พ่อของมาร์กาเร็ดเป็นคนอนุรักษ์นิยมรักชาติที่อาสาไปรบในสงครามโลกครั้งที่ หนึ่ง ซึ่งทำให้แม่ของมาร์กาเร็ดต่อต้านสงคราม

มาร์กาเร็ดเติบโตที่ลอนดอนทางใต้ใกล้ๆ แม่น้ำเทมส์ เขาจะเล่าว่าตอนเด็กๆ จะไปเล่นตามสวนและทุ่งในพื้นที่จนรู้จักดอกไม้ธรรมชาติหลายชนิด

มาร์กาเร็ดเข้าโรงเรียนสตรีเซนต์พอลส์ ซึ่งตอนนั้นมีอาจารย์เป็นเฟมินิสต์ และครูเหล่านั้นมีอิทธิพลกับมาร์กาเร็ดเป็นอย่างมาก

มาร์กาเร็ดเป็นผู้หญิงที่เข้มแข็งและแน่วแน่ ในความคิด และเขาเป็นคนกล้าหาญ เขากล้าหาญในสองเรื่องใหญ่คือ เรื่องที่หนึ่งคือ กล้าแสดงจุดยืนต้านสงคราม โดยที่ไม่ยอมทำงานช่วยรัฐบาลอังกฤษในการทำสงครามโลกครั้งที่สอง และเลือกไปทำงานสังคมสงเคราะห์แทน

เพื่อนร่วมอุดมการณ์ของเขาที่เป็นผู้ชายและต้านสงครามจะติดคุกเพราะไม่ยอมไปรบ มาร์กาเร็ดต่อต้านสงครามตลอดชีวิต เขาไปร่วมประท้วงใหญ่กับเพื่อนผู้หญิงคนหนึ่งจากยุคมหาวิทยาลัย เพื่อต่อต้านสงครามอิรักในปี 2003 ตอนนั้นเขาอายุ 84

ในเรื่องที่สอง มาร์กาเร็ดกล้ารักเพื่อนนักเรียนคนที่ชื่อป๋วย ซึ่งเป็นคนไทย สองคนพบกันที่มหาวิทยาลัยลอนดอน หลังสงครามโลกมาร์กาเร็ดกล้าตัดสินใจเดินทางไปอีกซีกหนึ่งของโลก เพื่อไปใช้ชีวิตในประเทศไทยที่เขาไม่เคยรู้จักมาก่อน เขาตั้งใจเรียนภาษาไทยจนอ่านและพูดได้

มาร์กาเร็ด เป็นนักสังคมนิยมประชาธิปไตย ตอนที่เขาเรียนที่มหาวิทยาลัย เขาได้รับอิทธิพลจากเพื่อนร่วมห้องคนหนึ่งที่ใกล้ชิดกับ ส.ส.ฝ่ายซ้ายของพรรคแรงงาน

มาร์กาเร็ดไม่ใช่มาร์คซิสต์ แต่ในช่วงแรกๆ เขาไม่ยอมเป็นสมาชิกพรรคแรงงาน เพราะมองว่าไม่ซ้ายพอ เขาพึ่งมาสมัครเป็นสมาชิกพรรคแรงงานในช่วงท้ายของชีวิต ในยุคนายกแทชเชอร์ มันเป็นการแสดงจุดยืนต้านแทชเชอร์และพรรคพวก

อย่างไรก็ตามเขาจะพูดเสมอว่าพรรคแรงงานถูก ทำลายไปหมดโดยโทนนี่ บแลร์ เขาเกลียดแนวเสรีนิยมและทัศนะมือใครยาวสาวได้สาวเอาของพวกกลไกตลาดและฝ่ายขวา เขาคัดค้านการแปรรูปรัฐสวัสดิการ และบ่นว่า "พวกใส่ซูด" คุมอำนาจเพื่อความโลภ

เขารักประเทศไทยและอาศัยอยู่ในไทยหลายๆ ปี แต่เขาเกลียดทหารเผด็จการที่ชอบแทรกแซงการเมืองไทย เกลียดการโกงกินคอร์รัปชั่น และการที่ผู้น้อยต้องหมอบคลานต่อผู้ใหญ่ เขามองว่าทุกประเทศควรเป็นสาธารณรัฐ

มาร์กาเร็ด ไม่เชื่อในศาสนาและเกลียดความงมงายทุกชนิด ที่บ้านซอยอารีเขาจะรื้อศาลพระภูมิทิ้ง แต่เขามองว่าลูกๆ ควรเรียนรู้เรื่องศาสนาต่างๆ แล้วตัดสินใจเอง

มาร์กาเร็ด รักธรรมชาติ รักการอ่านหนังสือ สนใจประวัติศาสตร์และประเด็นทางสังคม เขารักดนตรีของ Beethoven

ถ้าเขารู้ว่าผมเขียนบทความนี้เกี่ยวกับเขา เขาคงจะต่อว่าผมด้วยความรำคาญ

 

* รูปภาพจากเฟซบุ้คของนายใจ อึ๊งภากรณ์

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

มิติมุมมองสตรีนิยมกับกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี (2)

Posted: 28 Mar 2012 12:01 AM PDT

“การพัฒนา” ในทัศนะนักสตรีนิยมบางสานักคิดโดยเฉพาะวิธีคิดใหม่ๆ เช่น “ประกอบสร้างนิยม” (constructionism) ก็ดี หรือ “หลังโครงสร้างนิยม” (post-structuralism) “หลังทันสมัยนิยม” (post-modernism) ก็ดี มองว่าเป็น “การประกอบสร้างทางสังคม” และเป็น “วาทกรรม” ที่ถูกผลิตขึ้นมาโดย “ระบบอำนาจ – ความรู้” ณ สถานที่ใดสถานที่หนึ่ง ณ กาลเวลาหนึ่งๆ ถ้ามองในแนวทางนี้ “การพัฒนา” จึงเป็นสิ่งประกอบสร้างของ “ระบบอำนาจ – ความรู้” ที่อ้างว่าเป็น “ประชาธิปไตย” เป็น “ทุนนิยมแข่งขันเสรี” และเป็น “วิทยาศาสตร์ + เทคโนโลยี” ที่เป็นชุดความรู้ที่แท้จริง ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับ “การพัฒนา” ในความหมายนี้ที่เรียกกันว่า “การพัฒนากระแสหลัก” (mainstream) ส่วนนักสตรีนิยมส่วนใหญ่เรียกว่า “กระแสชาย” (malestream) จึงต้องต่อสู้ขัดขืนด้วยการ “ถอดรื้อ” (deconstruction) การประกอบสร้างและหรือวาทกรรมนั้นๆ วิธีการ “ถอดรื้อ” ทาอย่างไรจะต้องไปว่ากันอีกทีหนึ่งในตอนหลัง

อย่างไรก็ตาม นักสตรีนิยมส่วนใหญ่ที่มีอยู่ในวันนี้ในระดับสากลและในเมืองไทยด้วยมีวิธีคิดในแบบ “โครงสร้างนิยม” ไม่ว่าจะเป็นสตรีนิยมเสรีนิยม สตรีนิยมสังคมนิยม สตรีนิยมมาร์กซิสม์ สตรีนิยมถึงรากเหง้า (radical feminism) สตรีนิยมวัฒนธรรม สตรีนิยมนิเวศวิทยา (eco-feminism) และอื่นๆ จึงโต้เถียงต่อต้านขัดขืนโดยใช้ภาษา (ศัพท์แสง วิธีคิด การเขียน การพูด ฯลฯ) ภาษาเดียวกันกับการพัฒนากระแสหลัก ตัวอย่างเช่น การถกเถียงเรื่องโครงสร้างการเมืองแบบประชาธิปไตยควรจะเป็นอย่างไร โครงสร้างทางเศรษฐกิจแบบทุนนิยมแข่งขันก็ดี วิทยาศาสตร์ – เทคโนโลยีที่ทางานให้กับทุนนิยมโดยเฉพาะทุนนิยมอุตสาหกรรม เกษตรกรรมแบบอุตสาหกรรมไม่ดีหรือมีผลเสียหรือมีด้านลบอย่างไรต่อผู้หญิงในฐานะที่เป็นเพศ/เพศภาวะ (เพศสภาพ) เป็นต้น ดังนั้นเราจึงเห็นการใช้มโนทัศน์หรือแนวคิดเรื่อง “ปิตาธิปไตย” ใส่เข้ามาในการวิเคราะห์และวิพากษ์การพัฒนาที่มีมิติ/วิธีคิดแบบสตรีนิยมแนวทางต่างๆ

อย่างไรก็ตาม ต้องไม่ลืมว่าสิ่งที่เรียกว่า “ปิตาธิปไตย” หรือ “patriarchy” นั้นเป็นมโนทัศน์หลักเฉพาะของนักสตรีนิยมเท่านั้น นักวิชาการสาขาอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นรัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ สังคมวิทยาและแม้กระทั่งมานุษยวิทยาซึ่งเป็นสาขาวิชาหรือชุดความรู้ที่ใช้แนวคิดนี้มาก่อน นักมานุษยวิทยาส่วนใหญ่ก็ไม่ใช้หรือลังเลที่จะใช้ยกเว้นนักมานุษยวิทยาหญิงที่เป็นนักสตรีนิยมบางคน เพราะฉะนั้นเมื่อนักสตรีนิยมนำมาใช้จึงถูกโต้อยู่เสมอทั้งจากนักวิชาการเหล่านั้น เช่น นักรัฐศาสตร์ก็จะโต้เถียงว่า “ประชาธิปไตยคือประชาชนทุกคนเป็นใหญ่” ในความหมายว่า “ปัจเจก” ทุกคน ในภาษากฎหมายใช้คำว่า “บุคคล” ซึ่งสะท้อนให้เห็นใน “ภาษา” (ไทย) ที่ใช้ในกฎหมาย เช่น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ หมวด ๑ บททั่วไป มาตรา ๔ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิและเสรีภาพของบุคคลย่อมได้รับความคุ้มครอง เป็นต้น แต่นักสตรีนิยมไทยจานวนหนึ่งได้ร่วมกันผลักดัน (หลังจากถกเถียงกันอย่างเผ็ดร้อน) ให้ใส่ข้อความไว้ใน หมวด ๓ สิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย มาตรา ๓๐ บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมายและได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเท่าเทียมกัน ชายและหญิงมีสิทธิเท่าเทียมกัน (เน้นโดยผู้เขียน) ... ทั้งนี้ก็เพื่อตอกย้าว่า “บุคคล” เป็นคำทั่วไป แต่ในความสัมพันธ์เชิงอำนาจในสังคม “บุคคล” แตกต่างกันถูกกีดกัน ถูกเลือกปฏิบัติบนฐานของเพศ/เพศภาวะและอื่นๆ เช่น ชาติพันธุ์ ศาสนา “ชาติกำเนิด” (เจ้า ผู้ดี ไพร่) ฐานะทางเศรษฐกิจ สภาวะทางร่างกายและจิตใจ (พิการ/ไม่พิการ) และอื่นๆ อีกด้วย อ้อ! อย่าลืมว่าผู้ชายไทยไม่ว่าจะเป็นนักวิชาการ นักการเมือง นักธุรกิจ อาจโต้เถียงโดยใช้ประสบการณ์ว่า “ใครว่าผู้ชายเป็นใหญ่...ดูผมซิเมียดุจะตาย!” อย่างนี้ก็มี

ความเป็น “สากล” กับความเป็น “ไทย” ของ “การพัฒนา” และสตรีนิยม

ประเด็นนี้วงวิชาการสายสังคมศาสตร์ – มนุษยศาสตร์ถกเถียงกันมานานนับแล้วเกือบห้าสิบปี เสร็จแล้วก็เลิกรากันไปแล้ว แต่สังเกตไหมว่า ในวงการวิทยาศาสตร์กลับไม่มีการถกเถียงว่า ชีวะ เคมี ฟิสิกส์ เป็น “ไทย” หรือไม่ มีแต่พูดกันและเชื่อกันว่าเป็น “ชุดความรู้สากล” คนที่ระมัดระวังหน่อยก็ใช้ว่า “วิทยาศาสตร์ตะวันตก” หรือ “western sciences” ในหมู่แพทย์ที่ไม่ค่อยวางใจวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นฐานรากของวิชาแพทย์ศาสตร์ที่สอนกันเป็นสถาบันที่ทรงอำนาจของเมืองไทยก็มีเหมือนกันที่ใช้คำว่า “การแพทย์ตะวันตก” ส่วนหนึ่งเป็นเพราะในความเป็นจริงมี “การแพทย์” หรือ “การรักษาพยาบาล” แบบอื่น ๆ เช่น อายุรเวชของอินเดีย การแพทย์แผนจีน การแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์แบบชนเผ่าดารงอยู่ด้วย

คำถามคือ “การพัฒนา” แบบไทยกับ “ทัศนสตรีนิยมแบบไทย” มีหรือไม่ ถ้าไม่มีหรือมีลักษณะเป็นอย่างไร และจะเกิดผลอะไรต่อการสร้างความรู้ การถกเถียงของนักสตรีไทย?

การหาคำตอบให้กับคำถามข้างบนต้องย้อนกลับไปดูรากเหง้าของ “ประชาธิปไตย เสรีนิยม” “ทุนนิยมแข่งขันอย่างเสรี” และ “วิทยาศาสตร์-เทคโนโลยี” ที่เป็นทั้งวิธีคิดและกลไกในการผลักดัน “การพัฒนา” ให้เป็นปฏิบัติการแบบ “โลกาภิวัต” นั้นมีที่มาจากไหน? คำตอบคือ “ตะวันตก” หรือบางทีเราก็เรียกว่ามาจาก “ฝรั่ง” สตรีนิยมก็เช่นกัน อย่าว่าอย่างนั้นอย่างนี้เลย “ความเป็นแดง” ในเชิงวิธีคิดเช่น สังคมนิยมก็มาจากตะวันตก!

ผมขอถามจริง ๆ เถอะว่า “ประชาธิปไตย” ทั้งในระบบวิธีคิด ทฤษฎีและระบบการเมือง มีมาก่อนหน้าการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ 24 มิถุนายน 2475 หรือ? หรือว่ามีแต่ “ระบบศักดินา” แม้กระทั่งมโนทัศน์หลักเรื่อง “สิทธิ” “เสรีภาพ” และ “ความเสมอภาค” “ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์” และอื่น ๆ อีกมากที่เราใช้กันอยู่คล่องปาก จึงล้วนเป็น “สิ่งนาเข้า” ทั้งสิ้นใช่หรือไม่? แน่นอนข้อเท็จจริงว่า ทาสหนีนาย ไพร่หนีเกณฑ์ “ผู้หญิงแกร่ง” นั้นมีอยู่แต่ไม่ถือว่า “อยู่ในจารีต”

ด้วยเหตุนี้ “ความเป็นไทย” จึงเป็นสิ่งประกอบสร้างขึ้นมาตามระบบอำนาจความรู้ในแต่ละยุคสมัย และแต่ละที่ (คำตอบแนวนี้คือ แนวฟูโก ก็ “นาเข้า” เช่นกัน)

สิ่งที่ต้องตั้งเป็นข้อสังเกตไว้คือ ถ้าจะตอบคำถามข้างบนให้ได้ ต้องตั้งโจทย์กับ “ความเป็นไทย” ด้วยว่าคืออะไร เป็นอย่างไร? ...ตัวอย่างเช่นคำว่าหรือสิ่งที่เรียกว่า “เพลงไทยเดิม” …โปรดเน้นที่คำว่า “เดิม” ก็จะได้คำตอบที่น่าฉงนคือ เราจะรู้จักเพลง เขมรไทรโยค ลาวดวงเดือน แขกต่อยหม้อ มอญดูดาว จีนราพัด ว่า “นี้แหละคือเพลงไทยเดิม” เป็นต้น… แล้วจะมาถกเถียงเรื่อง “ความเป็นไทยไม่เป็นไทย” ของนักสตรีนิยมกันไปทาไม? ในเมื่อ “ความเป็นไทย” เป็น “อัตลักษณ์” ที่ประกอบสร้างขึ้นและแปรเปลี่ยนหรือเลื่อนไหล แถมยังกระจัดกระจายเป็นชิ้นเป็นส่วน

เอาล่ะ! ถ้าพูดว่า “นักสตรีนิยมไทย” ก็อาจต้องนิยามกันว่าเป็นนักคิด นักปฏิบัติการที่เป็น “คนไทย” แต่อาศัยวิธีคิดตะวันตกมาประยุกต์ใช้ดัดแปลง หรือปรับให้เข้ากับบริบทของ “สังคมไทย” ในเวลานั้นๆ และเนื่องจากสตรีนิยมเป็นวิธีคิด เช่นเดียวกับประชาธิปไตย ดังนั้น วิธีคิดนี้จึงไม่ผูกติดอยู่กับเพศหรือเพศภาวะ (เพศสภาพ) ของคนหรือกลุ่มคน (เครือข่าย ฯลฯ) ที่ใช้วิธีคิดนั้น ๆ

ด้วยเหตุนี้นักวิชาการก็ดี นักเคลื่อนไหวก็ดี นักการเมือง นักบริหาร นายกรัฐมนตรี จะเป็นนักสตรีนิยมด้วยหรือไม่ จึงขึ้นอยู่กับวิธีคิดไม่เกี่ยวกับเพศหรือเพศภาวะ

เมื่อมาถึงขั้นนี้คงต้องตะล่อมสรุปชั่วคราวว่า การจะวิเคราะห์วิพากษ์นโยบายพัฒนาสตรีและกองทุนพัฒนาสตรีของรัฐบาลยิ่งลักษณ์ หรือการจะออกมาปกป้อง ผลักดัน และนาไปสู่ปฏิบัติการก็ดี ต้องอย่ามุ่งไปที่ “นโยบายการพัฒนาสตรี” และ กองทุนพัฒนาสตรีอย่างทันทีทันใด ผู้วิเคราะห์วิพากษ์หรือผู้ป้องกัน ผลักดัน สนับสนุน ถ้ามีความจริงใจและมีอิสระพอ ควรต้องมองการพัฒนาสตรี กองทุนพัฒนาสตรี ภายใต้สิ่งที่เรียกว่า “การพัฒนา” ซึ่งเป็นผลผลิตของการเมือง เศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์-เทคโนโลยีตะวันตก เครื่องมือที่ใช้วิเคราะห์วิพากษ์ในที่นี้คือ “สตรีนิยม” ซึ่งก็มาจากตะวันตก แต่มาปรับให้เข้ากับสภาวะเงื่อนไขหรือบริบทของสังคมไทย ที่ “การพัฒนา” ถูกประกอบสร้างขึ้นมาโดยระบบอำนาจความรู้ (power regime) ของแต่ละยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงไปไม่หยุดนิ่ง

เพราะฉะนั้นถ้าเข้าใจตามที่เขียนมาข้างบนก็จะพบว่า ถ้าจะวิเคราะห์วิพากษ์รวมไปถึง “ถอดรื้อ” นโยบายการพัฒนาสตรีและกองทุนฯ ก็จะต้อง วิเคราะห์ การเมือง เศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์-เทคโนโลยี โดยใช้มิติมุมมองที่หลากหลาย แตกต่างและขัดแย้งของสตรีนิยม จะเถียงกันไปแบบ “ด้น”(impromptu) เรื่อยเปื่อยโดยใช้ “โวหาร” คงไม่ได้ ถ้าจะ “ด้น” ก็ต้องทาแบบ “ด้นกลอน” คือมีหลักเกณฑ์ที่เรียกว่ามี “ฉันทลักษณ์” ไม่อย่างนั้นแล้วมันก็จะเกิดภาวะ “มีความสามารถที่จะพูดกันไม่รู้เรื่อง” หรือ “incommensurability” หรือภาษาไทยที่พอรับได้หน่อยคือ “พูดกันคนละเรื่องเดียวกัน” จากนั้นก็จะเกิดภาวะ “อนาธิปไตย” หรือ “anarchy” ซึ่งอธิบายได้ว่าเป็นสภาพสับสนอลหม่านไม่มีขื่อไม่มีแป (อนึ่งภาวะนี้นักสตรีนิยมบางคน บางแนวคิดไม่ได้เห็นว่าเป็นด้านลบเสมอไป)

เอาเป็นว่า “เรา” ไม่สามารถวิเคราะห์,วิพากษ์ นโยบายการพัฒนาทุกนโยบายของรัฐ รวมทั้งนโยบายพัฒนาสตรีและกองทุนพัฒนาสตรีได้โดยไม่มองการเมือง เศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี

หนึ่ง การเมือง (Politics)

เคท มิลเล็ตต์ (Kate Millett) นักสตรีนิยมคนหนึ่งนิยามการเมืองไว้สั้นๆว่า ความสัมพันธ์ใดๆ ก็ตามที่มีการจัดโครงสร้างอำนาจในลักษณะที่คนกลุ่มหนึ่งถูกควบคุมโดยคนอีกกลุ่มหนึ่ง (Humm, 1995:210) นิยามนี้ไม่ได้ทำให้การเมืองในระบอบประชาธิปไตย ซึ่งอ้างอย่างง่ายๆ ว่าเป็น “การเมืองของประชาชน โดยประชาชน เพื่อประชาชน” อย่างที่เราถูกสอนให้เชื่ออย่างนั้นหลุดรอดจากการถูกวิพากษ์ไปได้ นักสตรีนิยมส่วนใหญ่หรือทั้งหมดก็ว่าได้ มีความเห็นตรงกันในเรื่องนี้ กล่าวคือ การเมืองที่เป็นมาทั้งในสากลและในสังคมไทย เป็นการเมืองที่ “ผู้มีเพศภาวะชาย” ควบคุม “ผู้ที่มีเพศภาวะหญิง” พร้อมกันนั้นก็บอกว่า แม้จะอ้างว่าเป็นประชาธิปไตย แต่แท้จริงแล้วเป็นปิตาธิปไตย ซึ่งนักสตรีนิยมหากจะถกเถียงกันในเรื่องการเมืองก็ดี การพัฒนาและกองทุนพัฒนาสตรีหรือไม่อย่างไรต้องทาความเข้าใจสิ่งที่เรียกว่า “อำนาจ” เสียก่อน

อำนาจ (power) เป็นมโนทัศน์สำคัญทางสังคมวิทยาที่มองว่าเป็นหัวใจของการทาความเข้าใจสังคมที่มีการแบ่งเป็นช่วงชั้น (stratification) เช่น “ชนชั้น” “สถานภาพ” กลุ่ม พรรคพวก พรรคการเมือง การวิเคราะห์อำนาจในแนวนี้มีมานานแล้วในสังคมวิทยา กรณีนี้คือ การนิยามและอธิบาย “อำนาจ” ของแม็กซ์ เวเบอร์ ในบทความชิ้นแรกๆของเขาเรื่อง “The Distribution of Power within the Political Community: Class, Status, Party” (พิมพ์ใน Economy of Society, 1922) นับเวลาถึงตอนนี้ก็ย่างเข้าเก้าสิบปีมาแล้ว Weber นิยามว่าในความหมายทั่วไป อำนาจหมายถึงความเป็นไปได้ที่คนจานวนหนึ่งหรือ กลุ่มต่างๆสามารถที่จะทำให้ความต้องการหรือเจตนารมณ์ของพวกเขา พวกเธอให้เกิดผลขึ้นมาได้ แม้จะถูกคัดค้านโดยคนกลุ่มอื่นๆ ตรงนี้ควรตั้งข้อสังเกตว่า “อำนาจ” จึงเป็นความสัมพันธ์ทางสังคม ในทัศนะของเวเบอร์ การกระจายอำนาจอย่างแตกต่างย่อมนำมาสู่สถานการณ์นี้ คือ “โอกาสต่างๆ ในชีวิต” (life-chances) ถูกกระจายอย่างแตกต่างตามไปด้วย กล่าวคือ ความสามารถที่จะได้รับหรือเข้าถึงทรัพยากรทางเศรษฐกิจ สังคมและการเมือง เป็นไปอย่างไม่เท่าเทียมกันด้วย (Marshall,G, 1998: 514) อย่างไรก็ตามนักสังคมวิทยาก็ยังมองว่าโอกาสที่จะพัฒนามโนทัศน์เพิ่มเติมจากที่เวเบอร์เสนอไว้ (ซึ่งที่จริงแล้วละเอียดกว่าที่ผู้เขียนนำมาอ้างในที่นี้) ต่อไปได้อีกมาก เช่น

อำนาจในทัศนะนักสตรีนิยมคลื่นลูกที่สอง ประมาณทศวรรษที่ 1970 นักสตรีนิยมเริ่มนิยามอำนาจในฐานะที่เป็นการเมืองเรื่องเพศ (sexual politics) โดยโต้แย้งว่าดุลอำนาจในสังคมเอียงกระเท่เร่ไปทางผู้ชาย (เช่น ทัศนะของเคท มิลเล็ตต์, 1970) อำนาจของผู้หญิง (female power) มักจะอยู่ภายในกรอบของอำนาจในแบบ “authority” คือเป็นอำนาจที่ได้รับการมอบหมาย (delegated power) ตรงนี้ผู้เขียนขอขยายความว่าเช่น อำนาจที่ได้รับการมอบหมายมาให้ทาหน้าที่โดย “เจ้านาย” “หัวหน้าพรรคการเมือง” “หัวหน้ารัฐบาล” ส่วนนายกรัฐมนตรีที่ได้อำนาจมาจากการรัฐประหาร ยึดอำนาจก็สามารถปกครองบริหารประเทศผ่านระบบราชการได้โดยอ้างว่ามี “อำนาจ” แบบ “power” ที่ได้จากการ “ยึด”เอามา สาหรับนายกรัฐมนตรีที่มาจากการเลือกตั้งก็สามารถอ้างได้ว่า ได้รับมอบอำนาจมาจากประชาชนก็ได้อีกเหมือนกัน โดยให้เหตุผลว่าประชาชนให้อำนาจมาทาหน้าที่ปกครองบริหารประเทศ เป็นต้น อย่างไรก็ตามหากใช้ทัศนะสตรีนิยมคลื่นลูกที่สองมาจับก็จะเห็นได้ว่าไม่ว่า “ประชาชนเลือกมา” หรือ “ยึดอำนาจมา” ก็ล้วนเป็นอำนาจแบบผู้ชายหรือของผู้ชายทั้งสิ้น ด้วยเหตุนี้การมีนายกรัฐมนตรีเป็นผู้หญิงก็ดี มีรัฐมนตรี มีส.ส. มีผู้พิพากษา อัยการ มีนายพลหญิง นักธุรกิจเป็นผู้หญิง ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้หญิงเหล่านั้นหลุดพ้นจากอำนาจแบบปิตาธิปไตย การพัฒนาสตรีที่เป็นนโยบายและกองทุนพัฒนาสตรีในวิธีคิดของนักสตรีนิยมคลื่นลูกที่สองจึงเป็นนโยบายและปฏิบัติการที่อยู่ในกรอบอำนาจแบบผู้ชาย ประเด็นนี้สำคัญมากเพราะวิธีคิดแบบสตรีนิยมจะนาไปสู่การวิพากษ์ “ประชาธิปไตย” กันเลยทีเดียว! ซึ่งจะพูดถึงในโอกาสต่อๆ ไป

คราวนี้ลองดูการจาแนกประเภทอำนาจของนักสิทธิสตรีนิยมรุ่นปัจจุบันดูบ้าง คริส คอร์ริน (Chris Corrin) เห็นว่า โดยปกติแล้วอำนาจถูกแยกแยะให้เห็นความแตกต่างเป็นห้ารูปแบบคือ อำนาจที่ได้รับการมอบหมาย (authority) การบีบบังคับ (Coercion) กาลัง (Force) การจัดการโดยใช้เล่ห์เหลี่ยม (manipulation) และการชักจูงทำให้เชื่อ (persuasion) ซึ่งเธอมีความเห็นว่าการบีบบังคับและการจัดการโดยใช้เล่ห์เหลี่ยมหรือ “การจัดการ” เฉยๆ มักถูกมองอย่างไม่ค่อยโต้เถียงขัดแย้งกันว่าเป็นรูปแบบหนึ่งของอำนาจ (แต่ผู้เขียนเองเห็นว่า การชักจูงทำให้เชื่อหรือการอ้อนวอนหรือ “ตื้อ” ให้ไปลงคะแนนเสียงให้ หรือให้เชื่ออย่างนั้นอย่างนี้ ก็เป็นอำนาจที่มักถูกมองข้ามไม่นำมาถกเถียงกันมากนัก) ในทัศนะของcoercion เธอเห็นว่า นักสตรีนิยมหรือผู้หญิงที่เธอเรียกว่า “นักปลดปล่อยผู้หญิง” หรือ “Women’s liberationist” หรือบางคนเรียกสั้นๆ ว่า “Women’s lib.” มองว่าอำนาจอยู่ในการควบคุมของผู้ชาย เธออ้างว่านักมานุษยวิทยาที่เป็นนักสตรีนิยมด้วยได้พิจารณา อำนาจ (power) อำนาจที่ได้รับมอบหมาย (authority) และอิทธิพล ดูแล้วได้แสดงให้เห็นว่า ผู้หญิงใช่ว่าจะไม่มีอำนาจในรูปแบบใดๆ เลย ก็หาไม่ (พูดอีกอย่างหนึ่งคือ ผู้หญิงมีอำนาจอยู่ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง เช่น การมีอิทธิพลบางอย่าง -ผู้เขียน) เธอ(coercion) อ้างแอนนา ยีทแมน (Anna Yeatman) ผู้พิจารณาความสัมพันธ์ที่ไม่กระจ่างชัด (ไม่ฟันธง ไม่ระบุแบบ ใช่-ไม่ใช่ ขาว-ดา -ผู้เขียน) ของสตรีนิยมกับมโนทัศน์แนวคิดเรื่องอำนาจและกลั่นกรองออกมาว่า อำนาจมีอยู่สามเส้น หรือสามสาย(พันธุ์) คือ “อำนาจในฐานะการบีบบังคับ”(power as coercion) อำนาจในฐานะการคุ้มครอง(power as protection) และอำนาจในฐานะพลังความสามารถ(power as capacity) (Shanley and Narayan 1997:145, อ้างใน Corrin, 1999:244) coercion ยังบอกด้วยว่า ด้านต่างๆ (aspects) ของวิธีคิดเรื่องอำนาจเหล่านี้ปรากฏอยู่ในวิธีคิดของนักสตรีนิยมหลายสาย

เมื่อมาถึงจุดนี้ต้องขอตั้งขอสังเกตว่า เมื่อการพัฒนาสตรีและกองทุนพัฒนาสตรีที่ไต้เถียงกันอยู่ในหมู่นักสตรีนิยมไทยหรือผู้ที่อ้างว่าทางานเพื่อผู้หญิง ควรมีความเห็นร่วมกันว่า การพัฒนาสตรีก็ดี กองทุนพัฒนาสตรีก็ดีเป็นเรื่อง “การเมือง” อย่างแน่นอน และเมื่อการเมืองเป็นเรื่องของความสัมพันธ์เชิงอำนาจในสังคม ดังนั้นจึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องถกเถียงพูดคุยกันเรื่อง “อำนาจ” ในทัศนะสตรีนิยมซึ่งยืนยันว่า อำนาจมีมากมายหลายรูปแบบ แต่อำนาจเหล่านั้นอยู่ในกรอบวิธีคิดแบบชายเป็นใหญ่หรือปิตาธิปไตยหรือไม่? การหยุดหรือมุ่งประเด็นไปสู่เพียงการโต้เถียงว่า “รัฐบาลเป็นประชาธิปไตย เพราะได้รับมอบอำนาจมาจากประชาชน” เท่านั้นไม่พอ นอกจากนั้นยังต้องถกกันถึงรูปแบบต่างๆ (forms) ของอำนาจด้วยว่าเป็นอำนาจแบบไหน การได้มาซึ่งอำนาจรัฐใช้วิธีการของอำนาจรูปแบบใดจึงได้อำนาจมา อย่างนี้เป็นต้น

ขั้นตอนต่อไปเห็นทีจะหนีไม่พ้นการถกเถียงเรื่องปิตาธิปไตย

ปิตาธิปไตย (Patriarchy) หรือระบอบชายเป็นใหญ่ เดิมทีใช้ในความหมายว่า “ปกครองโดยพ่อ” (rule by the father) ปัจจุบันนักสตรีนิยมใช้เพื่อหมายความถึง การใช้อำนาจและการใช้อำนาจในทางที่ผิด (a buse of power)โดยผู้ชาย รวมทั้งการใช้ความคิดความเห็นต่างๆ ที่เป็นความคิดความเห็นและสถาบันต่างๆ ที่มีลักษณะชายเป็นใหญ่เหนือผู้หญิงและเหนือกว่าดีกว่าความคิดที่มีลักษณะเป็นหญิง(feminine ideas) และวิถีทางของการทางานในแบบหญิง (feminine ways of working) นักสตรีนิยมบางคนเสนอว่าน่าจะใช้คำว่า “ความสัมพันธ์แบบปิตาธิปไตย” หรือ “patriarchal relations” เพื่อประโยชน์ของนักสตรีนิยมผู้ต้องการที่จะทาแผนภูมิแสดงความสัมพันธ์ที่แสดงให้เห็นถึงการตัดผ่านกันของรูปแบบการกดขี่ที่หลากหลาย (Brah 1996, อ้างใน Corrin 1999: 244)

เพื่อความเข้าใจนิยามของปิตาธิปไตยที่ยกมาข้างบนนักสตรีนิยมที่เพิ่งเริ่มต้น หรือเรียกตนเองว่าเป็น “นักสตรีนิยม” ควรตั้งข้อสังเกตว่าในนิยามข้างบนมีการใช้คาต่อไปนี้ที่มีความหมายต่างกัน เช่น

พ่อในที่นี้ตรงกับภาษาอังกฤษว่า “the father” ตรงนี้ประเด็นสำคัญมีว่า “ปิตาธิปไตย” เมื่อนักมานุษยวิทยาใช้มาก่อนนักสตรีนิยมนั้น พวกเขาและเธอใช้บรรยายสังคมชนเผ่าหรือ “tribal societies” ว่าเป็นสังคมที่ปกครองโดย “พ่อ” ซึ่งเป็น “ผู้ชาย” เช่นเดียวกันก็เสนอว่าจากการศึกษาของนักมานุษยวิทยามีสังคมชนเผ่าที่ปกครองโดย “แม่” หรือ “ผู้หญิง” อยู่บ้างเหมือนกันแต่มีน้อยกว่า สังคมในแบบหลังนี้เรียกว่าเป็นสังคมแบบ “มาตาธิปไตย” หรือ “matriarchy”... เอาย่อๆ แค่นี้ก่อน แต่เมื่อนักสตรีนิยมตะวันตกนำมาใช้นั้น พวกเธออาจหมายถึงอำนาจของ “the father” ที่เป็นนามธรรมก็ได้ด้วย เนื่องจากในภาษาอังกฤษ การใช้คำว่า “father” ใช้ได้หลายความหมาย เช่น เป็นผู้ให้กำเนิดของปรัชญาความรู้หรือสานักทางศิลปะก็ได้ ถ้าใช้ “the Father” หมายถึงพระผู้เป็นเจ้า(God) ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นผู้ชายก็ได้ ดังนั้นปิตาธิปไตยจึงหมายถึงอำนาจของคนที่เป็น “ผู้ชาย” หรือมี “เพศเป็นชาย” ก็ได้ หรือว่าหมายถึงอำนาจเชิงนามธรรมแต่มีการใส่ความหมายเพื่อสื่อนัยว่าอำนาจนั้นเป็น “ผู้ชาย” ก็ได้

“ลักษณะที่เป็นผู้ชาย” หรือ “masculine” กับ “ลักษณะที่เป็นผู้หญิง” หรือ “feminine” ตรงนี้นับว่าเป็นปัญหาใหญ่สาหรับคนที่ไม่ได้เป็นนักสตรีนิยมสายวิชาการ กระนั้นก็ตาม บ่อยครั้งที่นักสตรีนิยมในสายนี้ก็ใช้คำว่า “ผู้ชาย” ซึ่งบ่งบอกความหมายในทางกายภาพ นักสตรีนิยมไทยบางคนใช้คำว่า “เพศสรีระ” และคำว่า “ผู้หญิง” ที่ในภาษาอังกฤษใช้คำว่า “woman, women, female” ปนเปหรือข้ามไปข้ามมากับ “ลักษณะชาย” กับ “ลักษณะหญิง” ซึ่งนอกจากจะมีนัยบอกถึงเพศทางชีววิทยาหรือเพศสรีระแล้วยังมีความหมายว่าเป็นลักษณะหรือมีคุณสมบัติที่ถูกสังคม-วัฒนธรรมนั้นๆ ในเวลานั้นถือว่าเป็น “ลักษณะชาย” กับ “ลักษณะหญิง” ในความหมายหลังนี้ “ลักษณะหญิง” หรือในภาษาไทย เราพูดว่า “เป็นผู้ยิ้งผู้หญิง” เช่น ศิลปินเพศชายบางคนเขียนภาพออกมา “หวาน” ก็อาจถูกวิจารณ์ว่าเป็น “ผู้ยิ้งผู้หญิง” ในขณะที่ศิลปินเพศหญิงบางคนผลิตงานออกมาแล้ว คนวิจารณ์บอกว่า “หนักแน่น ดุเดือดยังกับผู้ชาย”

ดังนั้น แนวความคิดต่างๆ(ideas) สถาบันต่างๆ(institutions) ซึ่งสถาบันในความหมายทางสังคมวิทยา หมายถึงความสัมพันธ์หรือแบบแผนของพฤติกรรมที่ถือว่าสำคัญในชุมชนหรือในสังคมหนึ่งๆ ณ กาลเวลาหนึ่ง สถาบันในที่นี้ไม่ได้หมายถึงสถาบันการศึกษา เช่น ศูนย์สตรีศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งเป็น “สถาบัน” ในความหมาย “institute” ดังนั้น เมื่อนักสตรีนิยม พูด/เขียนว่า ความคิดต่างๆ ที่มีลักษณะเป็นผู้หญิง เช่น สันติภาพ สันติวิธี “พูดกันดีๆ ก็ได้” เป็นตัวอย่างหนึ่งของ “แนวความคิดที่มีลักษณะ feminine” หรือ “ลักษณะหญิง” แต่ถ้าพูด/เขียนว่า “การแก้ปัญหานี้มีวิธีเดียวคือ ต้องตบหน้ามัน” หรือ “อย่างนี้ต้องเตะสั่งสอน” แนวคิดที่อยู่เบื้องหลังคาพูดคาจาหรือภาษานั้นๆ เป็น “แนวคิดที่มีลักษณะ masculine” หรือ “คิดแบบผู้ชาย” ไ เพราะบอกให้ใช้ “ความรุนแรง” ไม่ว่าถ้อยคา/ภาษาเหล่านั้นจะออกมาจากปากหรือปากกาของผู้มีเพศเป็นหญิงหรือมีเพศเป็นชาย ก็ถือว่าวิธีคิดแนวคิดและแบบแผนความสัมพันธ์แบบแผนพฤติกรรม(สถาบัน) เข้าลักษณะ “เป็นผู้ชาย” ตัวอย่างที่ปรากฏในสังคมไทย เช่น ความคิด/ความเชื่อว่า “นักการเมืองต้องเป็นนักเลง” การแก้ปัญหายาเสพติดด้วยการทาวิสามัญฆาตกรรม การแก้ปัญหาภาคใต้ โดยใช้วิธีการและแนวคิดแบบทหาร (ปราบลูกเดียว) เช่นในกรณี กรือเซะ ตากใบ และการใช้กาลังตอบโต้ของอีกฝ่าย การปราศรัยในเวทีต่างๆ รวมทั้งในรัฐสภาด้วย แต่มีลักษณะก้าวร้าวชวนคนให้ใช้ความรุนแรง แต่ในขณะเดียวกันก็บอกว่า “เราพูดกันด้วยเหตุผล” หรือ “เราชุมนุมอย่างสันติ” เหล่านี้ก็บ่งชี้ว่าการเมืองไทยเป็น “ปิตาธิปไตย” ในความหมายของนักสตรีนิยม

สุดท้ายแล้วบทความตอนนี้จะกลับมาสู่หัวข้อการพัฒนาสตรีและกองทุนฯ ที่ว่าอย่างไร...? คำตอบที่สั้นที่สุดคือ ต้องดูว่าการเมืองและเศรษฐกิจแบบใช้อำนาจในรูปแบบที่ทำให้เกิดการแข่งขัน กดดัน เบียดขับ เลือกปฏิบัติ “ลับ ลวง ล่อ” ทำลาย(สิทธิมนุษยชน ทรัพยากร สิ่งแวดล้อมหรือระบบนิเวศ) ย่อมไม่ใช่การพัฒนาในทัศนะสตรีนิยม แม้ว่าการพัฒนาและกองทุนฯ นั้น จะมาจากรัฐบาลที่มีนายกฯ เป็นเพศหญิง หรือแม้กระทั่งมี ค.ร.ม. ทั้งหมดเป็นเพศหญิง มีผู้รับผิดชอบเป็นเพศหญิงก็ตามที

16 มีนาคม 2555

 

 

หมายเหตุ:

  • บทความนี้เป็นความเห็นส่วนตัวไม่เกี่ยวข้องกับสภาบันใดๆ
สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper

‘ธีรยุทธ’ นำทีม 5 Think Tank เปิดพื้นที่เสรีภาพ จัดถก 8 ปัญหาหลัก

Posted: 27 Mar 2012 11:48 PM PDT

สถาบันสัญญา ธรรมศักดิ์-พระปกเกล้า-ทีดีอาร์ไอ-วิจัยสังคม จุฬา-สมาคมนักข่าว จับมือแถลงภารกิจขยายพื้นที่เสรีภาพ เตรียมจัดเวทีถก 8 ประเด็นหลัก สถาบันพระมหากษัตริย์, hate speech, ความเหลื่อมล้ำ, กระบวนการยุติธรรม, ประชานิยม, ชาตินิยม,เสรีภาพในการประท้วง ประเดิมครั้งแรกชวนนักวิชาการถกเรื่องเสรีภาพทางวิชาการ

28 มี.ค.55 ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 5 สถาบันร่วมแถลงข่าว “ภารกิจขยายพื้นที่เสรีภาพให้กับสังคมไทย 80 ปี การเปลี่ยนแปลงการปกครอง2475 และ 40 ปี เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516” โดย ธีรยุทธ บุญมี ผู้อำนวยการสถาบันสัญญา ธรรมศักดิ์ เพื่อประชาธิปไตย แถลงว่า ภารกิจนี้เริ่มต้นที่ 5 สถาบันแต่หวังจะขยายแนวร่วมออกไปเรื่อยๆ โดยกิจกรรมจะออกมาในรูปแบบเวทีสาธารณะทางวิชาการ ในช่วงปั 2555-2556 ในประเด็นที่จำเป็นต่อสังคมไทยและอาจจะมีการทำงานวิจัยด้วย

ทั้งนี้ ในวันนี้เป็นการแถลงข่าวเปิดตัวความร่วมมือ จากนั้นมีการจัดเสวนาวิชาการเกี่ยวกับประเด็น “เสรีภาพในสังคมไทย” โดยเน้นเสรีภาพทางวิชาการ โดยการแถลงข่าวในวันนี้มีผู้สื่อข่าวเข้าร่วมจากหลากหลายสำนัก สำหรับรายชื่อ 5 สถาบัน ได้แก่ สถาบันสัญญา ธรรมศักดิ์ เพื่อประชาธิปไตย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ), สถาบันพระปกเกล้า, สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, สมาคมนักข่าว นักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย

ธีรยุทธ กล่าวถึงประเด็นที่จะมีจัดเวทีวิชาการ โดยมีกำหนดคร่าวๆ ประมาณ 2 เดือนต่อ 1 หัวข้อ คือ

1.เสรีภาพในสังคมไทย
2.ปัญหาทุรวาทกรรม โทสะวาท หรือ hate speech จะแก้ไขอย่างยั่งยืนได้อย่างไร
3.การแก้ไขความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยอย่างยั่งยืน
4.กระบวนการยุติธรรมกับประเทศไทยในยุคเปลี่ยนผ่าน
5.นโยบายประชานิยม ผลดี ผลเสีย ต่อเศรษฐกิจ สังคม การเมืองไทย
6.ความคิด “ชาตินิยม” ข้อดี ข้อเสีย
7. ความหมาย ความสำคัญ ของเสรีภาพในการประท้วง การแสดงหาจุดร่วม ความเหมาะสม ความพอดีในการประท้วง
8.สถาบันพระมหากษัตริย์ในสังคมเสรีประชาธิปไตยและในยุคสังคมข้อมูลข่าวสารและโลกาภิวัตน์  

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในเอกสารแถลงข่าวที่แจกผู้สื่อข่าวไม่มีข้อ 8 แต่นายธีรยุทธได้เพิ่มเติมภายหลังโดยระบุว่ามีการพิมพ์ตกหล่น และย้ำว่าข้อสุดท้ายเรื่องสถาบันกษัตริย์เป็นสิ่งที่พิจารณากันตั้งแต่ต้น และเป็นประเด็นที่สำคัญมาก ทั้งนี้ ทั้ง 5 สถาบันเห็นพ้องกันว่า

“ปัจจุบันมาถึงยุคสมัยที่ควรจะขยายพื้นที่ทางสิทธิเสรีภาพให้กว้างขวางเพิ่มเติมขึ้นอีกโดยหลักการว่า เสรีภาพก็คือ การใช้สิทธิอำนาจของตัวเองเพื่อรับผิดชอบต่อตัวเอง ผู้อื่น และส่วนร่วม การขยายพื้นที่เสรีภาพจึงบ่งชี้ว่า ประชาชนทุกคนทุกฝ่ายเป็นเจ้าของประเทศร่วมกัน จึงมีความจำเป็นที่ทุกฝ่ายจะต้องมีเสรีภาพในการแสดงออกในการเสนอประเด็นปัญหา องค์ความรู้ ทัศนะต่างๆ ที่จะทำความเข้าใจปัญหา ผลดี ผลเสีย หนทางแก้ไขในทุกๆ ประเด็น”

“ถ้ามันมีบางปัญหาที่พูดถึงมันไม่ได้ เสนอแนะไม่ได้ ความรู้สึกเป็นเจ้าของประเทศก็จะลดน้อยลงไป ก็เป็นปัญหาว่าประเทศนี้จะก้าวต่ออย่างไร” ธีรยุทธกล่าว

ตอนนี้นักวิชาการไม่กล้าแสดงออก เพราะเวลานี้ง่ายต่อการถูกตีตรา

มีต้นทุนในการแสดงออกที่ค่อนข้างสูงมาก

เราเห็นตัวอย่างของนักวิชาการที่พยายามแสดงออกความคิดแล้วมีปัญหา

อาจต้องคดี ถูกแบล็กลิสต์เรื่องงานวิจัย

นิพนธ์ พัวพงศธร

นิพนธ์ พัวพงศกร ประธานทีดีอาร์ไอกล่าวว่า เหตุผลที่ต้องจัดเวทีเสวนาวิชาการเช่นนี้ เพราะสภาวะที่สังคมมีความขัดแย้งสูง ทางออกค่อนข้างตีบตัน เสรีภาพทางวิชาการจะช่วยแสวงหาทางออกจากภาวะตีบตันได้ นอกจากนี้รัฐบาลยังสนใจแต่นโยบายระยะสั้น นโยบายสาธารณะไม่สามารถแก้ปัญหาโครงสร้างได้  เสรีภาพทางวิชาการจะช่วยนำเสนอทางออกขณะเดียวกันก็เติมเต็มพื้นที่เสรีภาพในสังคม โดยเฉพาะเสรีภาพที่มากับความรับผิดชอบ  

“ตอนนี้นักวิชาการไม่กล้าแสดงออก เพราะเวลานี้ง่ายต่อการถูกตีตรา มีต้นทุนในการแสดงออกที่ค่อนข้างสูงมาก เราเห็นตัวอย่างของนักวิชาการที่พยายามแสดงออกความคิดแล้วมีปัญหา อาจต้องคดี ถูกแบล็กลิสต์เรื่องงานวิจัย”นิพนธ์กล่าวและว่าเวทีเช่นนี้น่าจะช่วยให้สถานการณ์ดีขึ้น

 

ในอีกด้านหนึ่งเสรีภาพทางวิชาการคือการเลือกเสพผลงานทางวิชาการของสังคมและสื่อด้วย

เราต้องดูการเลือกเสพวิชาการของสื่อไทยและของสังคมไทยด้วยว่าเสพยังไง

วันนี้สิ่งที่เราพบข้อหนึ่งจากรายงานปรองดองของพระปกเกล้า จริงๆ มีมิติเยอะ

เฉพาะมิติเรื่องการเสพอย่างเดียว ผมว่าคนที่จะอ่านรายงาน เฉพาะฉบับย่อก็ได้ ไม่เกินสิบหน้า

ในนี้ไม่รู้มีกี่คน แต่มี position ไปแล้วทุกคน…..

การเลือกเสพ เลือกเฉพาะข้อเสนอ ทั้งที่หัวใจสำคัญคือกระบวนการพูดคุยกันในสังคม

บวรศักดิ์ อุวรรณโณ

บวรศักดิ์  อุวรรณโณ เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า กล่าวว่า เวทีนี้เป็นเวทีที่ไม่มีโทสะวาท เวทีที่จะใช้ความรู้ทางวิชาการมาพูดคุยกัน เห็นต่างก็ไม่เป็น แต่รับกันได้แล้วสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นมาก ในภาวะที่มีการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายกันชัดเจน

บวรศักดิ์ยังกล่าวถึงประเด็นเสรีภาพทางวิชาการ โดยตั้งคำถามต่อวงประชุมว่า เสรีภาพทางวิชาการคือเสรีภาพของนักวิชาการหรือไม่ และคือสิ่งที่นักวิขาการพูดหรือไม่ ในอีกด้านหนึ่งเสรีภาพทางวิชาการคือการเลือกเสพผลงานทางวิชาการของสังคมและสื่อด้วย  เราต้องดูการเลือกเสพวิชาการของสื่อไทยและของสังคมไทยด้วยว่าเสพยังไง

“วันนี้ สิ่งที่เราพบข้อหนึ่งจากรายงานปรองดองของพระปกเกล้า จริงๆ มีมิติเยอะ เฉพาะมิติเรื่องการเสพอย่างเดียว ผมว่าคนที่จะอ่านรายงาน เฉพาะฉบับย่อก็ได้ไม่เกินสิบหน้า ในนี้ไม่รู้มีกี่คน แต่มี position ไปแล้วทุกคน” บวรศักดิ์กล่าว และว่าถ้าอ่านรายงานอย่างลึกซึ้งจะพบว่าข้อเสนอนิรโทษกรรม,คตส., การสร้างความเป็นธรรม การหาความจริง ฯลฯ เป็นประเด็นที่คนวิจัยเสนอให้ไปพูดคุยในสังคม ไม่ใช่ข้อเสนอสุดท้าย แต่หัวใจอันแรกสุดที่เขาพูดว่ามีสงครามปรองดอง เพราะพฤติกรรมทุกคนเหมือนเดิม จุดยืนเหมือนเดิมมันจึงไม่เกิดการแก้ปัญหา จึงเสนอว่าต้องสร้างบรรยากาศการปรองดองก่อนในหมู่นักการเมืองและในประเทศ และให้นำประเด็นต่างๆ ไปหารือกันว่าจะนิรโทษแบบไหนถ้าจะให้อภัยกัน ความจริงจะเปิดเผยได้แค่ไหน

“มีคนเดียวเท่านั้นจาก 47 คนที่บอกว่าให้เปิดเผยชื่อทุกคนทุกเหตุการณ์ นอกนั้นบอกว่าต้องลืม แต่นักวิจัยก็ยืนของเขาว่า ลืมไม่ได้ เพราะเดี๋ยวก็จะทำอีก แต่ก็ต้องเปิดแบบมีขั้นมีตอน แล้วก็ยกตัวอย่างของอังกฤษขึ้นมาว่า 30 ปีให้หลังถึงมาเปิด และเปิดชื่อบุคคลกับเหตุการณ์ เขามี position ของเขามาจากการศึกษา แต่ทั้งหมดการเลือกเสพ เลือกเอาข้อเสนอ ทั้งที่หัวใจคือกระบวนการพูดคุยกันในสังคมเพื่อให้ได้ข้อยุติร่วมกันให้ได้ว่าจะเอาแบบไหน” บวรศักดิ์กล่าว

เขากล่าวอีกว่า การใช้งานวิชาการ เราคงต้องพูดถึงเหมือนกันว่าเสรีภาพทางวิชาการเราต้องคุ้มครอง แต่ขณะเดียวกันก็ต้องมีความรับผิดชอบด้วย อะไรที่ free โดยไม่มี value เลยนั้นไม่มี แม้แต่ fact ก็ย่อมมีข้อโต้แย้งเสมอ ประเด็นอยู่ที่มัน valid หรือไม่

สุริชัย หวันแก้ว ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาสันติภาพและความขัดแย้ง กล่าวว่า ปัญหาสำคัญที่ได้รับการพูดถึงมากคือ อำนาจนอกระบบประชาธิปไตยซึ่งหลายคนพูดเรื่องรัฐประหาร แต่อำนาจภายในระบบเองก็มีปัญหา เหมือนทีใครทีมัน เสียงข้างมากตัดสินถูกให้เป็นผิดได้ ดังนั้น ไม่ใช่ปัญหาการยึดอำนาจที่เป็นประเด็นอย่างเดียว ถ้าไม่มีเวทีแบบนี้ก็จะไม่ค่อยมีพื้นที่การพูดคุย รวมถึงเรื่องราวอื่นๆ ในทางสังคมด้วย ในสถานการณ์แบบนี้ พื้นที่เสรีภาพถูกคุกคามในความหมายของการแบ่งขั้วทางการเมืองด้วยเช่นกัน ดังนั้น เราต้องขยายใจให้มองกว้างกว่าเดิม ไม่ใช่ข้างใดข้างหนึ่ง และต้องร่วมกับคนหลายๆ ลักษณะไม่เฉพาะคนในวงวิชาการ 

ในสังคมยุโรปเขาแยกรัฐกับศาสนจักรชัดเจน แต่ในสังคมเรามันรวมกันไปหมด

จะเห็นได้ว่าเราพูดถึงศีลธรรมกันเยอะมากในเรื่องการเมือง

ถ้าเริ่มต้นด้วยศีลธรรมเสียแล้ว มันไม่มีแล้วเสรีภาพในความคิดเห็น

เพราะศีลธรรมต้องเชื่อ ต้องศรัทธา

ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ

 

ในช่วงของการสัมมนา ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ  เริ่มต้นด้วยการนำเสนอกรอบในการทำความเข้าใจเรื่องเสรีภาพในทางวิชาการ โดยกล่าวว่า สถาบันอุดมศึกษามีหน้าที่หลักในการค้นคว้าและนำเสนอความเป็นจริง บทบาทของมหาวิทยาลัยควรทำหน้าที่เป็นตัวแทนสำนึกของสาธารณชน ในเรื่องหรือทัศนะที่มีต่อการเมืองทั้งที่ดีและเลวก็ควรนำเสนอได้  แต่แปลว่ามีส่วนร่วม มีบทบาทในทางการเมืองด้วยหรือไม่ มีบทบาทได้แค่ไหน ถ้าไปมีส่วนร่วมก็คงเป็นสมรภูมิย่อยๆ ในมหาวิทยาลัย ประสบการณ์จากต่างประเทศสรุปว่า นักวิชาการควรเสนอ fact หรือข้อเท็จจริง ไม่ใช่สัจธรรม สิ่งที่นักวิชาการเสนอ แม้บอกว่าเป็นความดี ความเลว ก็ต้องอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริงเท่านั้น ต้องไม่มีคุณค่าเชิงตัดสิน แต่มันเป็นสิ่งทำได้ยาก ฉะนั้น ทางออกก็คือ พยายามที่จะทำให้การพูดนั้นวางอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจอีกฝ่ายหนึ่ง  

ธเนศกล่าวว่า ในสังคมยุโรปเขาแยกรัฐกับศาสนจักรชัดเจน แต่ในสังคมเรามันรวมกันไปหมด จะเห็นได้ว่าเราพูดถึงศีลธรรมกันเยอะมากในเรื่องการเมือง ถ้าเริ่มต้นด้วยศีลธรรมเสียแล้ว มันไม่มีแล้วเสรีภาพในความคิดเห็น เพราะศีลธรรมต้องเชื่อ ต้องศรัทธา

 

ถ้าเราจำกัดเสรีภาพทางวิชาการในทางการเมืองแล้ว

มันจะกลายเป็นการกดขี่ข่มเหงในเรื่องความคิดและความเชื่อ

ถ้าคิดว่าไม่สำคัญเท่าเรื่องกายภาพ แสดงว่าเราไม่เข้าใจมนุษย์

โคทม อารียา

โคทม อารียา กล่าวว่า  เสรีภาพไม่ว่าจะอย่างไรก็โดนจำกัด สังคมมีกรอบบางอย่างบังคับอยู่เสมอในบางเรื่อง แม้แต่รัฐธรรมนูญก็มีการจำกัดเสรีภาพไว้ ยกเว้นข้อเดียวคือเสรีภาพสมบูรณ์ในทางความเชื่อ ตนมองว่าหากจะพยายามเอาอะไรไปกำกับเสรีภาพ ก็ควรเป็น ความมีเหตุผล  เพราะ “ความจริง” ที่เราบอกว่ารู้นั้นเป็นมายาคติของนักวิชาการ แม้แต่ข้อเท็จจริงก็ยังเห็นต่างกัน ดังนั้น เสรีภาพทางวิชาการก็น่าจะประกอบด้วยความสามารถ 2 อย่าง คือ การค้นคว้าศึกษาโดยใช้หลักเหตุผล และนำสิ่งที่ค้นคว้าศึกษามาเปิดเผย นี่เป็นวิธีเดียวที่จะทำให้องค์ความรู้ของมนุษย์ก้าวหน้าต่อไป

อย่างไรก็ตาม เสรีภาพทางวิชาการก็ควรต้องจำกัดเหมือนเสรีภาพทั่วๆ ไป ขณะเดียวกันถ้าเป็นเรื่องการเมือง ถ้าเราจำกัดเสรีภาพทางวิชาการในทางการเมืองแล้ว มันจะกลายเป็นการกดขี่ข่มเหงในเรื่องความคิดและความเชื่อ ถ้าคิดว่าไม่สำคัญเท่าเรื่องกายภาพ แสดงว่าเราไม่เข้าใจมนุษย์ มีการกดขี่ที่ไหนมันจะมีการต่อสู้ที่นั่น บางทีรุนแรงกว่า จำกัดวงได้ยากกว่าความรุนแรงทางกายภาพด้วยซ้ไป ดังนั้น ควรเปิดพื้นที่ทางวิชาการให้กว้างที่สุด และนักวิชาการก็ต้องไม่ “ขายตัว” รับใช้ผลประโยชน์ 

สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ จากทีดีอาร์ไอ กล่าวว่า  ทีดีอาร์ไอมีบทบาทแตกต่างจากสถาบันทางวิชาการโดยเน้นการนำเสนอนโยบาย ซึ่งนโยบายจะเป็นเรื่องที่ไปไกลว่าข้อเท็จจริง การศึกษาข้อเท็จจริงเป็นเพียงขั้นต้นของการเสนอแนะนโยบาย ต้องใช้การตัดสินเชิงคุณค่าอย่างแน่นอน แต่พยายามใช้ดุลยพินิจโดยปราศจากอคติ เพราะหน่วยงานอย่างเราถ้าไม่มีความเชื่อถืออยู่ไม่ได้เลย โดยหลักแล้วนักวิจัยมีหลักความรับผิดชอบสำคัญที่ยึดถือ คือ พูดในสิ่งที่ตัวเองรู้เรื่อง นักวิชาการพูดในเรื่องที่ตัวเองไม่รู้เยอะซึ่งสร้างปัญหา, สิ่งที่กล้าพูดต้องกล้าเขียน เป็นหลักประกันว่าไตร่ตรองมาดีแล้ว, กล้าพูด กล้าเสนอต่อรัฐบาลก็ต้องกล้าเสนอต่อสาธารณะ เพื่อให้เกิดการตรวจสอบ, การวิจัยนโยบายความรับผิดชอบต้องมุ่งที่การวิเคราะห์ วิจารณ์ ความคิด การกระทำ ไม่ใช่ตัวบุคคล, วิจารณ์โดยมีข้อเสนอแนะทางนโยบายที่เป็นไปได้จริง หากไม่มีข้อเสนอแนะเป็นการวิจารณ์โดยไม่รับผิดชอบ, การวิพากษ์วิจารณ์ ต้องลดภาษาการประชดประชัน นักวิชาการไทยมีปัญหาเรื่องนี้ ทำให้คุยกันไม่ได้ ไปไกลกว่าตัวประเด็นแต่เป็นเรื่องอารมณ์ความรู้สึก, การเกี่ยวข้องกับการเมือง อันที่จริง Think Tank ในต่างประเทศอาจฝักใฝ่ฝ่ายการเมืองได้ แต่เมืองไทยยังไม่มีทางเลือกขนาดนั้น หากสังกัดกับขั้วการเมืองอาจมีปัญหา เพราะสังคมเราไม่ได้รุ่มรวยทางเลือกขนาดนั้น

กฤตยา อาชวนิจกุล จากมหิดล ความพยายามในวันนี้ควรเกิดขึ้นมานานแล้ว ไม่ว่าจะมีวิกฤตทางการเมืองหรือไม่ ถึงเวลาต้องหยุดมาตรการปิดปาก ความสำคัญเรื่องนี้ในสังคมไทยไม่ได้อยู่ที่ว่า ใครสั่งให้เราไม่พูด แต่อยู่ที่ว่าเราสั่งตัวเองไม่ให้พูด เรื่องที่ควรจะคุยควรเป็นประเด็นผลกระทบต่อสาธารณะ ทั้งนี้ แนวทางความเชื่อเรื่องเสรีนิยม บนหลักประชาธิปไตยอย่างมีส่วนร่วม มีหลักอันหนึ่งว่า เราควรมีความสามารถตรวจสอบข้อเท็จจริง ปรากฏการณ์ ความเชื่อต่างๆ  และอยากให้สื่อกระแสหลักให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ในทุกมุมมอง

ปิดพื้นที่เสรีภาพทางวิชาการ ผมว่าปิดมหาลัยไปเลยดีกว่า

และถ้าเราไม่สามารถทำลาย self censorship ได้ ผมว่าปิดมหาลัยก็มีค่าเท่ากัน

อภิชาต สถิตนิรมัย

อภิชาต สถิตนิรมัย คณะเศรษฐศาสตร์ มธ. กล่าวว่า   20 กว่าปีก่อนหน้านี้ไม่เคยจัดเรื่องนี้ในที่นี้เลย ดังนั้น การจัดงานในวันนี้จึงเป็นตัวชี้วัดความตกต่ำทางวิชาการโดยตัวมันเอง ปัญหาใหญ่สุดคือ ทำอย่างไรจะทำลายการเซ็นเซอร์ตัวเองได้

ปัญหาเรื่อง objectivity นั้น เห็นว่า นักวิชาการควรแบจุดยืนตนเองเลยดีกว่าว่าเชื่อแบบไหน  ใช้วิธีคิดไหน ในโลกปัจจุบันบอกไม่ได้ว่าไม่มีการตัดสินหรือให้คุณค่าต่อสิ่งใดๆ แต่หากเปิดตัวเองออกมา สาธารณชนจะเห็นข้อเสนอต่างๆ ว่าอยู่ภายใต้มุมมองแบบใด

อภิชาตกล่าวว่า เสรีภาพทางวิชาการโดยตัวเองก็คือกลไกในการตรวจสอบ ยิ่งไม่มีพื้นที่นำเสนอ ยิ่งไม่มีกลไกตรวจสอบนักวิชาการ ยิ่งขยายพื้นที่สาธารณะ ความรับผิดชอบของนักวิชาการต่อตนเองยิ่งมากขึ้น

“ปิดพื้นที่เสรีภาพทางวิชาการ ผมว่าปิดมหาลัยไปดีกว่า และถ้าเราไม่สามารถทำลาย self censorship ได้ ผมว่าปิดมหาลัยก็มีค่าเท่ากัน”  อภิชาตกล่าว

อุทัย ดุลยเกษม กล่าวว่า Right to information เป็นเรื่องสำคัญ และถึงที่สุดแล้วในแวดวงวิชาการถ้าไม่แตะเรื่องสถาบันก็ไม่เคยเห็นการถูกเซ็นเซอร์ แต่ประเด็นสำคัญอยู่ที่กึ๋นมากกว่า เพราะดูๆ แล้วนักวิชาการคิดเหมือนกันเยอะ ส่วนที่คิดต่างก็มี นอกจากนี้ยังพบว่าแวดวงวิชาการมีความน่าเบื่อ ยกตัวอย่างแวดวงเศรษฐศาสตร์ เราไม่มีตลาดทางวิชาการที่ลึก ที่มีคนเล่น คนอ่าน ที่เถียงกันไปมา บทความวิชาการก็น่าเบื่อ ช่วงหลังยิ่งสอนให้คนเป็นวิศวกร คิดโจทย์แคบๆ โจทย์ใหญ่ที่ท้าทายไม่ค่อยเห็น

 

สมัครรับข่าวความเคลื่อนไหวจากประชาไท ผ่านทางอีเมล ดูรายละเอียดที่ http://groups.google.com/group/prachatai-newspaper